Roetbaan

Uit AgriWiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Boven de haardplaat en als onderdeel van de haardstede bevindt zich de zogenaamde roetbaan. De roetbaan heeft meestal ongeveer de breedte van de haardplaat en kan variëren van ongeveer 4-6 tegels breed van 13 cm.

Oorspronkelijk werd de roetbaan niet betegeld en was deze voorzien van schoon metselwerk. Een roetbaan van IJsselsteentjes gemetseld in visgraatmotief kwam veel voor. In de 16de en het begin de 17de eeuw kwam het bovendien vaak voor dat de haardplaat en de roetbaan iets verdiept in de muur lag. Dit wordt ook wel de haardstede genoemd. In schouwen uit de 16de of 17de eeuw kan het bovendien voorkomen dat er zich aan weerszijden van de roetbaan een kaarsnis bevindt.

Schildpadtegels

In de 17de eeuw werd het mode om de roetbaan te gaan betegelen. Dit gebeurde met zogenoemde schildpadtegels. Dit zijn bruin gespikkelde tegels van 13 bij 13 cm. Varianten hierop zijn de bruin gemarmerde tegels of de zogenoemde bloemkooltegels. Wanneer de breedte van een schouw in hele tegels van ongeveer 13 cm niet mooi te was verdelen, werden in de roetbaan de schildpadtegels ook wel diagonaal geplaatst. Soms worden de schildpadtegels in de roetbaan afgewisseld met witjes waardoor er een blokmotief ontstond. Een enkele keer bevindt zich boven de haardplaat in de roetbaan nog een eenvoudig tegeltableau, meestal in de vorm van een vierpas. In een nisschouw wordt de roetbaan vaak geflankeerd door twee tegelpilasters met meestal nog een strook witjes ertussen. Bij de hangschouw bevinden de tegelpilasters zich bijna altijd langs de buitenzijde van de schouw.