<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="nl">
	<id>https://www.agriwiki.nl/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Ewoud</id>
	<title>Agriwiki - Gebruikersbijdragen [nl]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.agriwiki.nl/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Ewoud"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Speciaal:Bijdragen/Ewoud"/>
	<updated>2026-04-16T05:13:08Z</updated>
	<subtitle>Gebruikersbijdragen</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.35.2</generator>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Schoppe&amp;diff=8248</id>
		<title>Schoppe</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Schoppe&amp;diff=8248"/>
		<updated>2023-09-17T13:21:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: toegedeeld aan categorie&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Een schöppe is een boerenschuur of veldschuur die vooral in het oosten van Nederland veel voorkomt.&lt;br /&gt;
[[Categorie:Bijgebouwen]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Drieschepig&amp;diff=8241</id>
		<title>Drieschepig</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Drieschepig&amp;diff=8241"/>
		<updated>2023-09-07T14:42:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Ruimte in een boerderij, die door twee rijen [[stijl|stijlen]] in de lengte in drie delen (schepen of beuken) wordt verdeeld.&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
''Bouwhistorie van boerderijen. Ontstaan en vorm van de boerderijen in Alblasserwaard en Vijfherenlanden'', Stichting Boerderij en Erf Alblasserwaard – Vijfherenlanden 2001.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie: boerderijtypologie]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Schoppe&amp;diff=8240</id>
		<title>Schoppe</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Schoppe&amp;diff=8240"/>
		<updated>2023-09-07T13:28:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: Nieuw aangemaakt als proef&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Een schöppe is een boerenschuur of veldschuur die vooral in het oosten van Nederland veel voorkomt.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=8237</id>
		<title>Hoofdpagina</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=8237"/>
		<updated>2023-05-10T18:38:36Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
__notoc__&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Boerderij Rietveld Woerden.JPG|right|thumb|Topgevel van een boerderij te Woerden (Ut).]]&lt;br /&gt;
[[Bestand:Zeeuwse boerderij BHD2.jpeg|right|thumb|Het stalgedeelte van een Zeeuwse boerderij.]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Welkom op Agriwiki==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Welkom op de website  waar u alles over agrarisch erfgoed, historische boerderijen en erven &lt;br /&gt;
kunt vinden. En waar u zelf uw kennis, feiten, verhalen en foto’s kunt toevoegen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki is er voor iedereen die zich interesseert en inzet voor het behoud van historische boerderijen en erven. De website wordt gemaakt door en voor mensen zoals u: bewoners/gebruikers van boerderijen, boerderijdeskundigen en buitenmensen. Het ultieme doel is om zo veel mogelijk informatie over agrarisch erfgoed bijeen te brengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kortom: voel u vrij om rond te kijken en kennis op te doen. Wilt u ook onderdelen toevoegen of verbeteren, dan kunt u een account aanvragen via: info APENSTAART agriwiki PUNT nl. Hebt u al inloggegevens dan gaat u naar de [[Speciaal:Aanmelden | aanmeldpagina]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki wordt u aangeboden door de [http://www.agrarischerfgoed.nl/de-regios/ Nederlandse boerderijenstichtingen] verzameld in de [http://www.agrarischerfgoed.nl/aen Stichting Agrarisch Erfgoed Nederland]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Oproepen==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Agriwiki wil groeien===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het aantal unieke bezoekers is groot!  Agriwiki trekt veel dagelijks verkeer. Vast mensen die bezig zijn met het opknappen of restaureren van hun boerderij, of die op het punt staan een boerderij te kopen en meer willen weten, of die geïnteresseerd zijn in de bouwkundige aspecten van hun huis, of in de historie, en zo meer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki doet het goed als bron van kennis en dan is het logisch dat ze wil groeien. Méér lemma's opnemen, méér onderwerpen beschrijven, méér dwarsverbanden met externe bronnen, beter toegankelijk, méér en beter beeldmateriaal. Het op de wiki-methode gebaseerde systeem leent zich ertoe, niet alleen om ''geraadpleegd'' te worden, maar zeker ook om ''aangevuld'' te worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Help ons groeien! Lever inhoudelijke bijdragen. Becommentarieer wat er nu al is opgenomen en vul het aan waar nodig. Vraag een account aan en doe mee...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Aan de slag==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Voor praktische tips voor het gebruik van Agriwiki kunt u terecht op het [[Gebruikersportaal]] en op de [[Hulp]]pagina. Daar vindt u de spelregels en een nadere toelichting op de manier waarop Agriwiki is opgebouwd volgens hoofd- en subcategorieën. Wij noemen dat de [[Agriwiki-kapstok]].&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=8236</id>
		<title>Hoofdpagina</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=8236"/>
		<updated>2023-05-10T15:12:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* Agriwiki wil groeien */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
__notoc__&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Boerderij Rietveld Woerden.JPG|right|thumb|Topgevel van een boerderij te Woerden (Ut).]]&lt;br /&gt;
[[Bestand:Zeeuwse boerderij BHD2.jpeg|right|thumb|Het stalgedeelte van een Zeeuwse boerderij.]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Welkom op Agriwiki==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Welkom op de website  waar u alles over agrarisch erfgoed, historische boerderijen en erven &lt;br /&gt;
kunt vinden. En waar u zelf uw kennis, feiten, verhalen en foto’s kunt toevoegen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki is er voor iedereen die zich interesseert en inzet voor het behoud van historische boerderijen en erven. De website wordt gemaakt door en voor mensen zoals u: bewoners/gebruikers van boerderijen, boerderijdeskundigen en buitenmensen. Het ultieme doel is om zo veel mogelijk informatie over agrarisch erfgoed bijeen te brengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kortom: voel u vrij om rond te kijken en kennis op te doen. Wilt u ook onderdelen toevoegen of verbeteren, dan kunt u een account aanvragen via: info APENSTAART agriwiki PUNT nl. Hebt u al inloggegevens dan gaat u naar de [[Speciaal:Aanmelden | aanmeldpagina]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki wordt u aangeboden door de [http://www.agrarischerfgoed.nl/de-regios/ Nederlandse boerderijenstichtingen] verzameld in de [http://www.agrarischerfgoed.nl/aen Stichting Agrarisch Erfgoed Nederland]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Oproepen==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Agriwiki wil groeien===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het aantal uniek bezoekers is groot!  Agriwiki trekt veel dagelijks verkeer. Vast mensen die bezig zijn met het opknappen of restaureren van hun boerderij, of die op het punt staan een boerderij te kopen en meer willen weten, of die geïnteresseerd zijn in de bouwkundige aspecten van hun huis, of in de historie, en zo meer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki doet het goed als bron van kennis en dan is het logisch dat ze wil groeien. Méér lemma's opnemen, méér onderwerpen beschrijven, méér dwarsverbanden met externe bronnen, beter toegankelijk, méér en beter beeldmateriaal. Het op de wiki-methode gebaseerde systeem leent zich ertoe, niet alleen om ''geraadpleegd'' te worden, maar zeker ook om ''aangevuld'' te worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Help ons groeien! Lever inhoudelijke bijdragen. Becommentarieer wat er nu al is opgenomen en vul het aan waar nodig. Vraag een account aan en doe mee...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Aan de slag==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Voor praktische tips voor het gebruik van Agriwiki kunt u terecht op het [[Gebruikersportaal]] en op de [[Hulp]]pagina. Daar vindt u de spelregels en een nadere toelichting op de manier waarop Agriwiki is opgebouwd volgens hoofd- en subcategorieën. Wij noemen dat de [[Agriwiki-kapstok]].&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=11.0_De_kleurkeuze&amp;diff=7962</id>
		<title>11.0 De kleurkeuze</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=11.0_De_kleurkeuze&amp;diff=7962"/>
		<updated>2021-04-13T07:57:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: spelling&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:02.JPG|thumb|right|De keuze van de juiste kleur is een lastige, maar ook een hele leuke opgave. Foto: Bureau Helsdingen]]&lt;br /&gt;
Voor het schilderen moet er altijd een keuze gemaakt worden voor een bepaalde [[kleur]]. Dit is en blijft altijd lastig. Hieronder volgen enkele algemene adviezen. &lt;br /&gt;
===Individuele smaakverschillen=== &lt;br /&gt;
Belangrijk is natuurlijk ook ieders eigen smaak. [[Kleuronderzoek]] is leuk en interessant, maar iemand kiest natuurlijk een kleur die hij of zij ook echt mooi vindt. Wat iemand mooi vindt, is afhankelijk van zijn persoonlijkheid, van zijn kennis van kleuren en kleurtoepassingen. Ook wordt de smaak van iemand beïnvloed door de mode in zijn omgeving. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[2.5 Kleurwaarneming|Licht]]===&lt;br /&gt;
Het is niet ondenkbaar dat mensen op een zonnige dag tot een andere keuze komen dan op een sombere dag. Licht is erg belangrijk bij het kiezen van kleuren. Lamplicht is veel geler dan daglicht. Beoordeel kleuren daarom niet binnenshuis onder de lamp, maar ga naar buiten en ga bij het te schilderen onderdeel staan. Liever niet in de felle zon en ook niet ‘s avonds. Felle zon verblindt teveel en avondlicht is te rood. Bekijk het strookje van dichtbij en van wat verder af. Kijk ook eens door de oogharen. Sluit de ogen en probeer u in te beelden hoe het geheel eruitziet als het geschilderd is. &lt;br /&gt;
===Waaiers en strookjes===&lt;br /&gt;
Wat het strookje betreft, een kleurenwaaier met wat grotere vakken is fijner dan één met kleine vlakjes. In veel winkels zijn gratis kleurstrookjes te krijgen. De meeste zijn qua kleur betrouwbaar en geven de bruikbare [[kleurnummers]]. Deze kleuren kunnen gemaakt worden in de verf van elke verffabrikant. Kleuren uit folders en boeken zijn onbetrouwbaar, ook de kleuren op uw beeldscherm! Folders en boeken worden gedrukt en dat is een ander procedé dan bij het maken van waaiers waar de verf opgespoten wordt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verf===&lt;br /&gt;
Goede verf is duur. Koop altijd de beste kwaliteit verf. Dat is schilderskwaliteit. Dit geldt ook voor de grondverf. Een goede verf gaat langer mee en beschermt uw hout beter. Op de lange termijn bent u goedkoper uit, ook als doe-het-zelver.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:78.JPG|thumb|right|Het Openluchtmuseum in Arnhem heeft er bij deze boerderij uit Oud-Beijerland voor gekozen om de verschillende kozijnen in andere kleurstellingen te schilderen. De kleurstelling past bij de ouderdom van het kozijn. Dit is wel educatief maar het is niet waarschijnlijk dat deze situatie zo ooit bestaan heeft. De eenheid binnen de gevel wordt hierdoor niet bevorderd. Foto: Bureau Helsdingen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Kleur in samenhang met zijn omgeving===&lt;br /&gt;
Het spreekt vanzelf dat de [[kleur]]en van de [[kozijn]]en, ramen en [[luik]]en een harmonisch geheel moeten vormen. Maar we moeten kleur ook in een groter verband zien. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====De [[gevel]]====&lt;br /&gt;
De kleur en de indeling van de gevel zijn heel belangrijk. Een witte geschilderde gevel vraagt om een wat donkerder kozijn anders valt het kozijn weg in de gevel. Bestaat de gevel echter uit donker metselwerk, dan is een wat lichter kozijn mooier. Grote vlakken zoals de deeldeuren mogen niet te fel van kleur zijn. Een biesje daarentegen mag er best uitspringen (maar met mate). Voor gevels op het noorden is het raadzaam om wat lichtere kleuren te kiezen dan voor een gevel op het zuiden. Vroeger hielden de schilders hier ook rekening mee. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====De omgeving====&lt;br /&gt;
Ook de ligging van het pand is belangrijk. Staan er meerdere panden vlak naast elkaar dan moeten ze een harmonieus geheel vormen. Niets is storender in een mooi polderlint dan één pand dat helemaal uit de toon valt. Zijn de buurpanden wat verder weg, dan is men vrijer in de uiteindelijke kleurkeuze. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Pasklare oplossingen====&lt;br /&gt;
Dit alles betekent dat de uitkomsten van het [[kleurenonderzoek]] zeker in het exterieur niet automatisch toe te passen zijn. Er zijn simpelweg geen pasklare oplossingen. Daarom zijn er bewust geen standaard kleurcombinaties in [[het boek ''Kleur op boerderijen'']] vermeld. Wel worden hierin handreikingen gegeven om een op de [[historisch verantwoord kleurgebruik|historie geïnspireerde en verantwoorde keuze]] te maken.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[6.0 Kleurgebruik op boerderijen|Voor en Achter]]===&lt;br /&gt;
[[Bestand:79.JPG|thumb|right|Deze boerderij heeft ‘voor’ donkere standgroene ramen en luiken; ‘achter’ zijn de ramen en luiken middengroen/boerengroen. Foto: Bureau Helsdingen]]&lt;br /&gt;
Uit het onderzoek voor het boek ''Kleur op boerderijen'' is duidelijk naar voren gekomen dat binnen één gevel de [[venster]]s lang niet altijd tegelijkertijd dezelfde kleur hadden. Dit staat echter zo haaks op ons moderne kleurgevoel dat dit af te raden is. Anders ligt het bij de kleuren van voor en achter in een boerderij. Het is heel goed mogelijk om achter een andere kleur te geven dan voor, omdat dit een principieel kenmerk van de boerderij (namelijk het onderscheid tussen wonen en werken) benadrukt. Het is echter wel raadzaam om de kleuren van voor en achter zodanig op elkaar af te stemmen dat de overgang niet als storend ervaren wordt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Moderne verf===&lt;br /&gt;
Dan tot slot de verf zelf. Vroeger werd er in [[lijnolieverf|(lijn-)olieverf]] geschilderd. Tegenwoordig is er [[synthetische verf]]. Deze verf is altijd wat gladder, harder en glanzender dan de historische verf. Daarom is het raadzaam om in synthetische verf een iets zachtere tint te kiezen dan we gevonden hebben in lijnolie. Ook komt bij het maken van een [[kleurentrap]], maar vooral bij de [[toverbal]], de kleur feller naar voren dan zij in werkelijkheid was. Ook dat is een reden om de uiteindelijke kleur net één tint donkerder of matter te kiezen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verder lezen===&lt;br /&gt;
* [[Het boek ''Kleur op boerderijen'']]&lt;br /&gt;
* [[1.0 Historisch verantwoord kleurgebruik]]&lt;br /&gt;
* [[2.0 Stel het nadenken over kleuren niet uit tot de schilder komt]]&lt;br /&gt;
* [[3.0 Traditionele verf]]&lt;br /&gt;
* [[4.0 Kalkverf en andere waterachtige verven]]&lt;br /&gt;
* [[5.0 Teer, teerproducten en teervervangers]]&lt;br /&gt;
* [[6.0 Kleurgebruik op boerderijen]]&lt;br /&gt;
* [[7.0 De ontwikkeling van het kleurgebruik op het exterieur]]&lt;br /&gt;
* [[8.0 Regionale verschillen in kleurgebruik in het Groene Hart]]&lt;br /&gt;
* [[9.0 De ontwikkeling van het kleurgebruik in het interieur]]&lt;br /&gt;
* [[10.0 Verkleuren van verf]]&lt;br /&gt;
* [[11.0 De kleurkeuze]]&lt;br /&gt;
** [[11.1 Kleuren terugbrengen in oorspronkelijke staat]]&lt;br /&gt;
* [[12.0 Kleur, monumenten en welstand]]&lt;br /&gt;
* [[13.0 Kleurnummers]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
Deze tekst is gebaseerd op:&lt;br /&gt;
*Ineke de Visser, ''Kleur op boerderijen. In het groene hart van Holland'' (Hardinxveld-Giessendam 2006)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Deze publicatie is tot stand gekomen door eigen onderzoek en o.a. de volgende bronnen:&lt;br /&gt;
*M. de Keijzer en P. Keune, ''Pigmenten en bindmiddelen'' (Amsterdam, 2001)&lt;br /&gt;
*L. Simis, bewerkt door H. Janse, en J. Berghuis jr., ''Schilder- en Verfkunst'' (’s-Gravenhage, z.j.) &lt;br /&gt;
*H.J. Zantkuyl, ''Bouwen in Amsterdam'' (Amsterdam, 1973-1992 p. 94-108)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie: kleurhistorie]]&lt;br /&gt;
[[Categorie: restauratietechniek]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7950</id>
		<title>Hoofdpagina</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7950"/>
		<updated>2021-03-22T08:59:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* Oproepen */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
__notoc__&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Boerderij Rietveld Woerden.JPG|right|thumb|Topgevel van een boerderij te Woerden (Ut).]]&lt;br /&gt;
[[Bestand:Zeeuwse boerderij BHD2.jpeg|right|thumb|Het stalgedeelte van een Zeeuwse boerderij.]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Welkom op Agriwiki==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Welkom op de website  waar u alles over agrarisch erfgoed, historische boerderijen en erven &lt;br /&gt;
kunt vinden. En waar u zelf uw kennis, feiten, verhalen en foto’s kunt toevoegen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki is er voor iedereen die zich interesseert en inzet voor het behoud van historische boerderijen en erven. De website wordt gemaakt door en voor mensen zoals u: bewoners/gebruikers van boerderijen, boerderijdeskundigen en buitenmensen. Het ultieme doel is om zo veel mogelijk informatie over agrarisch erfgoed bijeen te brengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kortom: voel u vrij om rond te kijken en kennis op te doen. Wilt u ook onderdelen toevoegen of verbeteren, dan kunt u een account aanvragen via de [[Speciaal:Contactpagina | contactpagina]]. Hebt u al inloggegevens dan gaat u naar de [[Speciaal:Aanmelden | aanmeldpagina]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki wordt u aangeboden door de [http://www.agrarischerfgoed.nl/de-regios/ Nederlandse boerderijenstichtingen] verzameld in de [http://www.agrarischerfgoed.nl/aen Stichting Agrarisch Erfgoed Nederland]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Oproepen==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Agriwiki wil groeien===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niet minder dan gemiddeld 150 bezoeken per dag! Dat is wat Agriwiki trekt aan dagelijks verkeer. Vast mensen die bezig zijn met het opknappen of restaureren van hun boerderij, of die op het punt staan een boerderij te kopen en meer willen weten, of die geïnteresseerd zijn in de bouwkundige aspecten van hun huis, of in de historie, en zo meer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki doet het goed als bron van kennis en dan is het logisch dat ze wil groeien. Méér lemma's opnemen, méér onderwerpen beschrijven, méér dwarsverbanden met externe bronnen, beter toegankelijk, méér en beter beeldmateriaal. Het op de wiki-methode gebaseerde systeem leent zich ertoe, niet alleen om ''geraadpleegd'' te worden, maar zeker ook om ''aangevuld'' te worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Help ons groeien! Lever inhoudelijke bijdragen. Becommentarieer wat er nu al is opgenomen en vul het aan waar nodig. Vraag een account aan en doe mee...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Aan de slag==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Voor praktische tips voor het gebruik van Agriwiki kunt u terecht op het [[Gebruikersportaal]] en op de [[Hulp]]pagina. Daar vindt u de spelregels en een nadere toelichting op de manier waarop Agriwiki is opgebouwd volgens hoofd- en subcategorieën. Wij noemen dat de [[Agriwiki-kapstok]].&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Restaureren_venster&amp;diff=7949</id>
		<title>Restaureren venster</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Restaureren_venster&amp;diff=7949"/>
		<updated>2020-10-28T21:33:36Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;===Behoud van het uiterlijk===&lt;br /&gt;
Als de staat van de [[kozijn]]en zo slecht is dat repareren niet meer mogelijk is, is complete vervanging de volgende stap. Bij vervanging van historische kozijnen is het erg belangrijk dat de [[authenticiteit|originele]] detaillering gehandhaafd blijft. Het aanbrengen van [[glas|dubbelglas]] heeft meer consequenties dan het op het eerste gezicht lijkt. Gewoon dubbelglas is veel dikker en zwaarder dan enkelglas. In de praktijk leidt dat tot het vervangen van raam[[hout]], het verzwaren van [[roede]]s en aanpassingen aan het kozijn. Het originele venster is dan onherstelbaar ‘[[restaureren|gerestaureerd]]’. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Restaureren veelgemaakte fouten, venster, bron BHD.JPG|thumb|right| Bij dit ‘nieuwe’ schuifvensters zijn de roeden breder gemaakt om dubbel glas aan te kunnen brengen. Daarnaast zijn de verhoudingen van de ruiten niet goed. De ruiten in het bovenraam zijn anders van maat en verhoudingen dan in het onderraam; dit is lelijk. In het bovenraam zijn de ruiten breder dan hoog; dit is historisch onjuist. Het is veel fraaier als de ruiten hoger zijn dan breed. Foto: Ineke de Visser]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser (Bureau Helsdingen) / Gemeente Leidsendam-Voorburg. Monumenten Waarderen en beheren. Praktische leidraad voor eigenaren van Monumenten (maart 2010)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Links===&lt;br /&gt;
* &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verder lezen===&lt;br /&gt;
* &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratie-ethiek]] &lt;br /&gt;
[[Categorie:herbestemmen]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:wet- en regelgeving]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratietechniek]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Restaureren_veel_gemaakte_fouten&amp;diff=7948</id>
		<title>Restaureren veel gemaakte fouten</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Restaureren_veel_gemaakte_fouten&amp;diff=7948"/>
		<updated>2020-10-28T21:32:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;===Vensters vervangen door vensters met verkeerde verhoudingen en te dikke roeden===&lt;br /&gt;
Als de staat van de kozijnen zo slecht is dat repareren niet meer mogelijk is, is complete vervanging de volgende stap. Bij vervanging van historische kozijnen is het erg belangrijk dat de originele detaillering gehandhaafd blijft. Het aanbrengen van dubbelglas heeft meer consequenties dan het op het eerste gezicht lijkt. Gewoon dubbelglas is veel dikker en zwaarder dan enkelglas. In de praktijk leidt dat tot het vervangen van raamhout, het verzwaren van roedes en aanpassingen aan het kozijn. Het originele venster is dan onherstelbaar ‘gerestaureerd’.[[Bestand:Restaureren veelgemaakte fouten, venster, bron BHD.JPG|thumb|right|Bij dit ‘nieuwe’ schuifvensters zijn de roeden breder gemaakt om dubbel glas aan te kunnen brengen. Daarnaast zijn de verhoudingen van de ruiten niet goed. De ruiten in het bovenraam zijn anders van maat en verhoudingen dan in het onderraam; dit is lelijk. In het bovenraam zijn de ruiten breder dan hoog; dit is historisch onjuist. Het is veel fraaier als de ruiten hoger zijn dan breed. Foto: Ineke de Visser]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Metselwerk inboeten als de oorzaak van de scheurvorming niet is weggenomen===&lt;br /&gt;
Het inboeten (repareren) van scheuren in het metselwerk is zinloos als de fundering aan het verzakken is. De scheur komt dan gewoon weer terug. Inboetwerk moet aansluiten bij het bestaande werk. Dit is niet alleen mooier maar ook technisch beter. De nieuwe stenen moeten dus dezelfde maat, kleur en hardheid hebben als de bestaande stenen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Te harde metsel en voegspecie gebruiken in oude zachte muren===&lt;br /&gt;
Ook de mortelsamenstelling moet afgestemd zijn op het bestaande werk. Zo hoort bij een zachte steen een zachte mortel met veel kalk en geen of weinig cement. De meeste historische gebouwen, zeker woonhuizen van vóór 1900, zijn gemetseld, gevoegd en gepleisterd met kalkmortels. Dit zijn mortels waarin kalk het bindmiddel is (en zand het toeslagmiddel). Bij cementmortels is cement het bindmiddel.&lt;br /&gt;
Door deze eigenschappen is een kalkvoeg altijd zachter dan of even zacht als de omringende baksteen. Dat is een waardevolle eigenschap bij buitenmuren. Die moeten immers veel vocht kunnen transporteren: van binnen naar buiten (woonvocht) en van buiten naar buiten (regen). Vochttransport vindt plaats via de weg van de minste weerstand: in geval van kalkmortel is dat de voeg. Kalkvoegen nemen eenvoudig vocht op en kunnen het ook weer snel afstaan. En als er een keer iets kapot vriest is het de voeg en niet de baksteen, want die neemt minder snel vocht op.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bij een cementvoeg is de baksteen vaak het zachtste en meest poreuze onderdeel. Gevolg: de baksteen neemt het vocht op en kan het niet door de voegen verder transporteren. Daarom moet het vocht ook weer via de baksteen uitdampen. Als het vriest kan de steen gemakkelijker kapot vriezen (afgeschilferde bakstenen).  Cementmortels worden door metselaars graag toegepast omdat je er sneller mee kunt bouwen en omdat ze beter waterdicht zijn, wat juist een probleem is bij ‘zachte bakstenen’. Cementmortels kun je alleen toepassen bij harde baksteen. Bij twijfel over de hardheid van de steen geldt de regel: zachte kalkvoeg aanbrengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Voegwerk vervangen als dat niet nodig is===&lt;br /&gt;
Goede voegen zijn belangrijk om het water uit de gevel te houden. Tegenwoordig wordt  het voegwerk echter te vaak vervangen door dikke, naar voren uitstekende geknipte voegen, ook als hier geen technische noodzaak voor is. De voeg is veel grover dan de originele, waardoor het oorspronkelijke beeld wordt aangetast. Bij het ophakken en uitslijpen van de voegen beschadigt men vrijwel altijd de stenen. De schade kan onhelstelbaar  zijn. Beperk de reparatie tot de slechte delen van het voegwerk. Het kan u veel geld besparen.[[bestand:Restaureren_veel_gemaakte_fouten,_voegwerk,_bron_Tast.JPG|thumb|right|Deze gevel is gereinigd en opnieuw gevoegd. Het nieuwe voegwerk is veel breder dan het oude voegwerk, dat nog te zien is op de plaats waar het bordje zat. De gevel verandert hierdoor sterk van karakter. Foto: Ineke de Visser]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Gevel laten reinigen en stralen===&lt;br /&gt;
Het reinigen van gevels wordt vrijwel voor alle methoden ontraden. De gebruikte middelen en methoden zijn te agressief waardoor de bakhuid van de stenen beschadigd of verwijderd wordt. Zonder deze bakhuid zal de steen op termijn veel sneller gaan verweren en vervuilen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Gevel laten hydrofoberen===&lt;br /&gt;
Ook het met chemische middelen waterafstotend maken van muren, hydrofoberen, wordt sterk ontraden. In het waterafstotende laagje dat op de gevel wordt aangebracht, ontstaan op den duur haarscheurtjes. Vocht wat hier achter komt, kan niet meer uit de gevel verdampen. Hierdoor ontstaan meer problemen dan er worden opgelost. &lt;br /&gt;
Indien er vochtproblemen in een gevel aangetroffen worden moet de oorzaak worden weggenomen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Oude dakpannen vervangen door een modernere dakpan===&lt;br /&gt;
Het gebeurt nogal eens dat de originele Oudhollandse dakpannen vervangen worden door moderne Opnieuw Verbeterde Hollandse pannen. Als argument wordt dan meestal aangedragen dat langs de Oudhollandse pannen bij ongunstige weersomstandigheden water of sneeuw binnenkomt. Het vervangen van de originele pannen is een enorme verarming van het historische gebouw. Uitgangspunt bij reparatie moet zijn dat de oorspronkelijke soort wordt teruggeplaatst. Wanneer dit gecombineerd wordt met het aanbrengen van een deugdelijke damp-open folie onder de pannen, wordt het vocht weer naar buiten afgevoerd. Zo vormen de gebreken van de oude pannen geen probleem meer. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verkeerd hang- en sluitwerk toepassen===&lt;br /&gt;
Gehengen van deuren en luiken willen ook nogal eens roesten. Voor het aanzien van het monument is het wel belangrijk dat deze behandeld worden en niet vervangen worden door moderne bandstalen exemplaren. Ditzelfde geldt ook voor al het hang- en sluitwerk zoals grendels, deurknoppen en raamsluitingen van het pand. Historisch hang- en sluitwerk is waardevol en veel verfijnder en gevarieerder dan het huidige assortiment. Wanneer behoud niet mogelijk is, kan een replica gezocht worden of zelfs gemaakt worden door een daarin gespecialiseerde vakman.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Dampremmer aan de verkeerde kant toepassen===&lt;br /&gt;
Het isoleren van gebouwen moet zorgvuldig gebeuren om geen vervolgschade te krijgen. In een gebouw is het, over het gehele jaar genomen, warmer en vochtiger dan buiten. Warmte en vocht worden door de muren en daken heen van binnen naar buiten afgevoerd. Daarom moet bij isolatie een dampremmende folie zonder kieren en gaten aan de warme kant aangebracht worden, anders treedt er condensvorming in de constructie op, waardoor ondermeer houtrot kan ontstaan. Een verkeerd aangebrachte dampremmer kan zelfs ingerotte balkkoppen tot gevolg hebben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Onnodig en ongewenst isoleren===&lt;br /&gt;
In een slaapkamer, waar de bewoner altijd met het open raam slaapt, is het aanbrengen van dubbelglas niet zinvol. En in een gebouw met een bijzondere wandbetimmering is het aanbrengen van een geïsoleerde voorzetwand meestal niet mogelijk, zonder het monumentale karakter aan te tasten. Het bouwbesluit stelt eisen aan de isolatie van een gebouw. Waar deze eisen in strijd zijn met de monumentale waarden kan ontheffing van het bouwbesluit aangevraagd worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Het dak zo isoleren zodat de aansluitingen op het metselwerk niet uitkomen===&lt;br /&gt;
Bij pannendaken kan de isolatie op twee manieren aangebracht worden. Zo kan de isolatie van binnenuit tussen de gordingen aangebracht worden. In de praktijk blijkt echter dat het aanbrengen van een effectieve dampremmer vooral ter plaatse van de kapspanten lastig is, met een grote kans op vochtschade. Ook kan de isolatie óp het dakbeschot, onder de pannen worden aangebracht, maar wees alert op aantasting van de monumentale waarden. Een te dikke isolatieplaat kan lelijk uitpakken bij ondermeer de goten. Om te voorkomen dat het water er overheen stroomt, volgt tot slot nog een extra kostenpost voor het aanpassen van de goten. Er zijn  nieuwe dunne isolatiematerialen  op de markt gekomen, waarmee deze aansluitproblemen voorkomen kunnen worden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[bestand:Restaureren_veelgemaakte_fouten,_dakisolatie,_bron_BHD.JPG|thumb|right|Oorspronkelijk waren hier geen windveren, maar door het aanbrengen van een dik isolatiepakket komen de aansluiting van het dak op de gevels niet meer goed uit. Helaas is dit opgelost met te windveren die hier niet thuishoren. Foto: Ineke de Visser]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Te veel dakkapellen en/of dakramen toepassen===&lt;br /&gt;
Licht op zolder is een veel voorkomende moderne woonwens. Maar te veel dakramen en of dakkapellen in een dak is niet fraai. Nieuwe dakdoorbrekingen moeten daarom zo klein mogelijk zijn en aan de minst zichtbare kant van het pand worden toegepast. Het is de kunst om voldoende licht binnen te krijgen terwijl het dakvlak toch ‘gesloten lijkt. ‘Dakkapellen en dakramen moeten zo aangebracht worden dat zij tussen de dakspanten en sporen vallen, om zo min mogelijk schade aan te brengen aan de constructie. Vaak heeft een dakraam de voorkeur boven een dakkapel, omdat deze niet uit het dakvlak steekt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===‘Standaard’ restauratie kleuren toepassen=== &lt;br /&gt;
Hoewel monumenten zeer divers zijn, wordt toch vaak voor dezelfde standaardkleuren gekozen: standgroen, ook wel monumentengroen genoemd, voor de bewegende delen zoals ramen, deuren en luiken en roomwit voor de kozijnen. Dit is in de meeste gevallen de passende kleurstelling maar vergeet niet dat onze historie veel kleurrijker is. Probleem is ook dat standgroen de neiging heeft om door inwerking van licht te verdonkeren en te verblauwen. Het roomwit bleekt echter door de zon juist op. Als we nu tegen de schilder zeggen: “Doe maar hetzelfde als erop zat”, dan wordt het groen in de loop der jaren steeds donkerder en het roomwit steeds lichter. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
* Dorp,Stad &amp;amp; land, Gebouwd verleden:Doorgeven of opgeven, 2006, p23&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser (Bureau Helsdingen) / Gemeente Leidsendam-Voorburg. Monumenten Waarderen en beheren. Praktische leidraad voor eigenaren van Monumenten (maart 2010)&lt;br /&gt;
* [http://www.monumenten.nl/site/nl-nl/Themas/10x+doen+en+niet+doen+voor+uw+monument.htm 10x Doen en niet doen voor uw monument]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratie-ethiek]] &lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:herbestemmen]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:wet- en regelgeving]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Restaureren_veel_gemaakte_fouten&amp;diff=7947</id>
		<title>Restaureren veel gemaakte fouten</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Restaureren_veel_gemaakte_fouten&amp;diff=7947"/>
		<updated>2020-10-28T21:31:48Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;===Vensters vervangen door vensters met verkeerde verhoudingen en te dikke roeden===&lt;br /&gt;
Als de staat van de kozijnen zo slecht is dat repareren niet meer mogelijk is, is complete vervanging de volgende stap. Bij vervanging van historische kozijnen is het erg belangrijk dat de originele detaillering gehandhaafd blijft. Het aanbrengen van dubbelglas heeft meer consequenties dan het op het eerste gezicht lijkt. Gewoon dubbelglas is veel dikker en zwaarder dan enkelglas. In de praktijk leidt dat tot het vervangen van raamhout, het verzwaren van roedes en aanpassingen aan het kozijn. Het originele venster is dan onherstelbaar ‘gerestaureerd’.[[Bestand:Restaureren veelgemaakte fouten, venster, bron BHD.JPG|thumb|right|Bij dit ‘nieuwe’ schuifvensters zijn de roeden breder gemaakt om dubbel glas aan te kunnen brengen. Daarnaast zijn de verhoudingen van de ruiten niet goed. De ruiten in het bovenraam zijn anders van maat en verhoudingen dan in het onderraam; dit is lelijk. In het bovenraam zijn de ruiten breder dan hoog; dit is historisch onjuist. Het is veel fraaier als de ruiten hoger zijn dan breed.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Metselwerk inboeten als de oorzaak van de scheurvorming niet is weggenomen===&lt;br /&gt;
Het inboeten (repareren) van scheuren in het metselwerk is zinloos als de fundering aan het verzakken is. De scheur komt dan gewoon weer terug. Inboetwerk moet aansluiten bij het bestaande werk. Dit is niet alleen mooier maar ook technisch beter. De nieuwe stenen moeten dus dezelfde maat, kleur en hardheid hebben als de bestaande stenen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Te harde metsel en voegspecie gebruiken in oude zachte muren===&lt;br /&gt;
Ook de mortelsamenstelling moet afgestemd zijn op het bestaande werk. Zo hoort bij een zachte steen een zachte mortel met veel kalk en geen of weinig cement. De meeste historische gebouwen, zeker woonhuizen van vóór 1900, zijn gemetseld, gevoegd en gepleisterd met kalkmortels. Dit zijn mortels waarin kalk het bindmiddel is (en zand het toeslagmiddel). Bij cementmortels is cement het bindmiddel.&lt;br /&gt;
Door deze eigenschappen is een kalkvoeg altijd zachter dan of even zacht als de omringende baksteen. Dat is een waardevolle eigenschap bij buitenmuren. Die moeten immers veel vocht kunnen transporteren: van binnen naar buiten (woonvocht) en van buiten naar buiten (regen). Vochttransport vindt plaats via de weg van de minste weerstand: in geval van kalkmortel is dat de voeg. Kalkvoegen nemen eenvoudig vocht op en kunnen het ook weer snel afstaan. En als er een keer iets kapot vriest is het de voeg en niet de baksteen, want die neemt minder snel vocht op.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bij een cementvoeg is de baksteen vaak het zachtste en meest poreuze onderdeel. Gevolg: de baksteen neemt het vocht op en kan het niet door de voegen verder transporteren. Daarom moet het vocht ook weer via de baksteen uitdampen. Als het vriest kan de steen gemakkelijker kapot vriezen (afgeschilferde bakstenen).  Cementmortels worden door metselaars graag toegepast omdat je er sneller mee kunt bouwen en omdat ze beter waterdicht zijn, wat juist een probleem is bij ‘zachte bakstenen’. Cementmortels kun je alleen toepassen bij harde baksteen. Bij twijfel over de hardheid van de steen geldt de regel: zachte kalkvoeg aanbrengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Voegwerk vervangen als dat niet nodig is===&lt;br /&gt;
Goede voegen zijn belangrijk om het water uit de gevel te houden. Tegenwoordig wordt  het voegwerk echter te vaak vervangen door dikke, naar voren uitstekende geknipte voegen, ook als hier geen technische noodzaak voor is. De voeg is veel grover dan de originele, waardoor het oorspronkelijke beeld wordt aangetast. Bij het ophakken en uitslijpen van de voegen beschadigt men vrijwel altijd de stenen. De schade kan onhelstelbaar  zijn. Beperk de reparatie tot de slechte delen van het voegwerk. Het kan u veel geld besparen.[[bestand:Restaureren_veel_gemaakte_fouten,_voegwerk,_bron_Tast.JPG|thumb|right|Deze gevel is gereinigd en opnieuw gevoegd. Het nieuwe voegwerk is veel breder dan het oude voegwerk, dat nog te zien is op de plaats waar het bordje zat. De gevel verandert hierdoor sterk van karakter. Foto: Ineke de Visser]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Gevel laten reinigen en stralen===&lt;br /&gt;
Het reinigen van gevels wordt vrijwel voor alle methoden ontraden. De gebruikte middelen en methoden zijn te agressief waardoor de bakhuid van de stenen beschadigd of verwijderd wordt. Zonder deze bakhuid zal de steen op termijn veel sneller gaan verweren en vervuilen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Gevel laten hydrofoberen===&lt;br /&gt;
Ook het met chemische middelen waterafstotend maken van muren, hydrofoberen, wordt sterk ontraden. In het waterafstotende laagje dat op de gevel wordt aangebracht, ontstaan op den duur haarscheurtjes. Vocht wat hier achter komt, kan niet meer uit de gevel verdampen. Hierdoor ontstaan meer problemen dan er worden opgelost. &lt;br /&gt;
Indien er vochtproblemen in een gevel aangetroffen worden moet de oorzaak worden weggenomen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Oude dakpannen vervangen door een modernere dakpan===&lt;br /&gt;
Het gebeurt nogal eens dat de originele Oudhollandse dakpannen vervangen worden door moderne Opnieuw Verbeterde Hollandse pannen. Als argument wordt dan meestal aangedragen dat langs de Oudhollandse pannen bij ongunstige weersomstandigheden water of sneeuw binnenkomt. Het vervangen van de originele pannen is een enorme verarming van het historische gebouw. Uitgangspunt bij reparatie moet zijn dat de oorspronkelijke soort wordt teruggeplaatst. Wanneer dit gecombineerd wordt met het aanbrengen van een deugdelijke damp-open folie onder de pannen, wordt het vocht weer naar buiten afgevoerd. Zo vormen de gebreken van de oude pannen geen probleem meer. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verkeerd hang- en sluitwerk toepassen===&lt;br /&gt;
Gehengen van deuren en luiken willen ook nogal eens roesten. Voor het aanzien van het monument is het wel belangrijk dat deze behandeld worden en niet vervangen worden door moderne bandstalen exemplaren. Ditzelfde geldt ook voor al het hang- en sluitwerk zoals grendels, deurknoppen en raamsluitingen van het pand. Historisch hang- en sluitwerk is waardevol en veel verfijnder en gevarieerder dan het huidige assortiment. Wanneer behoud niet mogelijk is, kan een replica gezocht worden of zelfs gemaakt worden door een daarin gespecialiseerde vakman.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Dampremmer aan de verkeerde kant toepassen===&lt;br /&gt;
Het isoleren van gebouwen moet zorgvuldig gebeuren om geen vervolgschade te krijgen. In een gebouw is het, over het gehele jaar genomen, warmer en vochtiger dan buiten. Warmte en vocht worden door de muren en daken heen van binnen naar buiten afgevoerd. Daarom moet bij isolatie een dampremmende folie zonder kieren en gaten aan de warme kant aangebracht worden, anders treedt er condensvorming in de constructie op, waardoor ondermeer houtrot kan ontstaan. Een verkeerd aangebrachte dampremmer kan zelfs ingerotte balkkoppen tot gevolg hebben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Onnodig en ongewenst isoleren===&lt;br /&gt;
In een slaapkamer, waar de bewoner altijd met het open raam slaapt, is het aanbrengen van dubbelglas niet zinvol. En in een gebouw met een bijzondere wandbetimmering is het aanbrengen van een geïsoleerde voorzetwand meestal niet mogelijk, zonder het monumentale karakter aan te tasten. Het bouwbesluit stelt eisen aan de isolatie van een gebouw. Waar deze eisen in strijd zijn met de monumentale waarden kan ontheffing van het bouwbesluit aangevraagd worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Het dak zo isoleren zodat de aansluitingen op het metselwerk niet uitkomen===&lt;br /&gt;
Bij pannendaken kan de isolatie op twee manieren aangebracht worden. Zo kan de isolatie van binnenuit tussen de gordingen aangebracht worden. In de praktijk blijkt echter dat het aanbrengen van een effectieve dampremmer vooral ter plaatse van de kapspanten lastig is, met een grote kans op vochtschade. Ook kan de isolatie óp het dakbeschot, onder de pannen worden aangebracht, maar wees alert op aantasting van de monumentale waarden. Een te dikke isolatieplaat kan lelijk uitpakken bij ondermeer de goten. Om te voorkomen dat het water er overheen stroomt, volgt tot slot nog een extra kostenpost voor het aanpassen van de goten. Er zijn  nieuwe dunne isolatiematerialen  op de markt gekomen, waarmee deze aansluitproblemen voorkomen kunnen worden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[bestand:Restaureren_veelgemaakte_fouten,_dakisolatie,_bron_BHD.JPG|thumb|right|Oorspronkelijk waren hier geen windveren, maar door het aanbrengen van een dik isolatiepakket komen de aansluiting van het dak op de gevels niet meer goed uit. Helaas is dit opgelost met te windveren die hier niet thuishoren. Foto: Ineke de Visser]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Te veel dakkapellen en/of dakramen toepassen===&lt;br /&gt;
Licht op zolder is een veel voorkomende moderne woonwens. Maar te veel dakramen en of dakkapellen in een dak is niet fraai. Nieuwe dakdoorbrekingen moeten daarom zo klein mogelijk zijn en aan de minst zichtbare kant van het pand worden toegepast. Het is de kunst om voldoende licht binnen te krijgen terwijl het dakvlak toch ‘gesloten lijkt. ‘Dakkapellen en dakramen moeten zo aangebracht worden dat zij tussen de dakspanten en sporen vallen, om zo min mogelijk schade aan te brengen aan de constructie. Vaak heeft een dakraam de voorkeur boven een dakkapel, omdat deze niet uit het dakvlak steekt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===‘Standaard’ restauratie kleuren toepassen=== &lt;br /&gt;
Hoewel monumenten zeer divers zijn, wordt toch vaak voor dezelfde standaardkleuren gekozen: standgroen, ook wel monumentengroen genoemd, voor de bewegende delen zoals ramen, deuren en luiken en roomwit voor de kozijnen. Dit is in de meeste gevallen de passende kleurstelling maar vergeet niet dat onze historie veel kleurrijker is. Probleem is ook dat standgroen de neiging heeft om door inwerking van licht te verdonkeren en te verblauwen. Het roomwit bleekt echter door de zon juist op. Als we nu tegen de schilder zeggen: “Doe maar hetzelfde als erop zat”, dan wordt het groen in de loop der jaren steeds donkerder en het roomwit steeds lichter. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
* Dorp,Stad &amp;amp; land, Gebouwd verleden:Doorgeven of opgeven, 2006, p23&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser (Bureau Helsdingen) / Gemeente Leidsendam-Voorburg. Monumenten Waarderen en beheren. Praktische leidraad voor eigenaren van Monumenten (maart 2010)&lt;br /&gt;
* [http://www.monumenten.nl/site/nl-nl/Themas/10x+doen+en+niet+doen+voor+uw+monument.htm 10x Doen en niet doen voor uw monument]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratie-ethiek]] &lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:herbestemmen]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:wet- en regelgeving]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Gebintstijl_inkorten&amp;diff=7946</id>
		<title>Gebintstijl inkorten</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Gebintstijl_inkorten&amp;diff=7946"/>
		<updated>2020-10-28T21:30:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Gebint_inkorten.jpg|200px|thumb|right|Ingekorte gebintstijl. Foto: Ineke de Visser]]Een veel voorkomende schade aan gebinten is het inrotten van de onderzijde van de gebintstijl. Ook kan de onderzijde door het afknagen van het vee erg dun geworden zijn. Dit kan verholpen worden door het [[gebintstijl aanscherven|aanscherven]] of inkorten van gebintstijlen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het inkorten van een [[gebintstijl]] wordt toegepast als hooguit de onderste ca. 30 cm van de gebintstijl aangetast is. Voorafgaand aan de werkzaamheden wordt de houtconstructie goed gestut / gestempeld. Hierdoor wordt de belasting van de stijl overgenomen door een ondersteuningsconstructie (vaak meerdere stempels). De gebintstijl wordt horizontaal doorgezaagd. Het is hierbij belangrijk dat de zaagsnede vlak en recht wordt uitgevoerd. Er is nu ruimte ontstaan tussen de gemetselde [[poer]] en de gebintstijl. Daarom wordt de poer hoger opgemetseld. Het heeft de voorkeur om tussen de poeren en de gebintstijlen een poerkussen aan te brengen. Dit is een eiken plankje dat vroeger vaak werd aangebracht om optrekkend vocht vanuit de gemetselde poer in het kopse hout van de gebintstijl tegen te gaan. Tegenwoordig leggen we onder het poerkussen een stukje DPC folie om optrekkend vocht tegen te gaan. Na het uitharden van het metselwerk wordt de ondersteuningsconstructie verwijderd.&lt;br /&gt;
[[Categorie:Houtconstructies]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Houtworm&amp;diff=7945</id>
		<title>Houtworm</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Houtworm&amp;diff=7945"/>
		<updated>2020-10-28T21:29:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Houtworm_v2.jpg|200px|thumb|right|Houtworm komt meestal niet dieper dan de buitenste laag van het hout. Foto: Ineke de Visser]] Onder de [[houtaantaster|houtaantastende insecten]] komt de gewone houtworm het meeste voor. De larve van de houtwormkever tast [[naaldhout]] en zachtere [[loofhout|loofhoutsoorten]] en ook het [[spinthout]] van [[eikenhout|eiken]] aan. De huiskamertemperatuur van ca. 22 °C is ideaal, dus bij verwarming van de hele boerderij kan de houtworm veel aantasten. Hout met een hoge vochtigheid geniet warme belangstelling van de houtworm. Hout met een vochtigheidsgraad van minder dan 10% wordt meestal door de houtworm gemeden. De kever is een goede vlieger en kan zich gemakkelijk verspreiden. Aantasting is te zien door hoopjes boormeel. Bij goede ventilatie kan de aantasting verdwijnen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Wanneer is houtworm een probleem?===&lt;br /&gt;
Houtworm aantastingen beperken zich meestal tot de buitenste centimeters van het hout. Dunne houten onderdelen zoals stoelpoten en panlatten kunnen dus door en door aangetast worden en hun sterkte verliezen. Zwaardere constructiedelen zoals [[balklaag|balklagen]] en [[gebint|gebinten]] worden doorgaans alleen aan de buitenzijde aangetast.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het komt nogal eens voor dat met name gebinten in het stalgedeelte van een [[boerderij]] er aan de buitenzijde er erg aangetast uitzien. Architecten en constructeurs zonder voldoende ervaring met historische gebouwen, adviseren dan vaak ondoordacht dat de gehele constructie vervangen moet worden. Dit is vaak onnodig en een enorme aantasting van de historische waarde van het gebouw. Bovendien wordt de opdrachtgever onnodig op hoge kosten gejaagd. Deskundigen met voldoende ervaring in de restauratie adviseren vaak: “sla er eerst eens een spijker in het hout en als je dat lukt, probeer hem er dan eens uit te trekken” Meestal is deze eenvoudige test voldoende om de mensen te overtuigen dat het hout in een veel betere conditie verkeert dan aan de buitenzijde lijkt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Oma’s kastje===&lt;br /&gt;
[[Bestand:Houtworm.jpg|200px|thumb|right|Houtworm in een meubel. Foto: Ineke de Visser]]Extra oplettendheid is geboden bij houten kastjes die gemaakt zijn in de crisis jaren van de 20&amp;lt;sup&amp;gt;ste&amp;lt;/sup&amp;gt; eeuw(1928-1940). Een dergelijk kastje kan een bron van besmetting zijn. Rondom deze periode werd er [[triplex]] toegepast dat verlijmd was met beenderlijm. Deze lijm is een ware delicatesse voor houtworm (moderne triplex en multiplex soorten zijn gemaakt met een andere soort lijm en worden daarom niet aangetast door houtworm). Inspecteer deze kastjes daarom goed, vooral het dunne triplex aan de achter- en onderzijde. Insmeren met een houtworm bestrijdingsmiddel is meestal voldoende. Tip: Schrijf aan de achterzijde op het hout wanneer en waarmee het kastje behandeld is.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Houtworm bestrijding===&lt;br /&gt;
Na het stofvrij maken kan de houtworm vrij gemakkelijk worden bestreden door het hout te bespuiten of in te smeren met een houtwormbestrijdingsmiddel. Vroeger waren er vooral giftige houtworm bestrijdingsmiddelen in de handel. &lt;br /&gt;
Tegenwoordig zijn er ook middelen in de handel die niet giftig zijn voor warmbloedigen (o.a. de mens). Eenvoudige aantastingen zijn goed door de Doe-het-zelver te behandelen. De meest milieuvriendelijke producten zijn opgelost in water. Royaal aanbrengen met een spuit of met de blokkwast is dan voldoende. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het is belangrijk dat men goed onderzoekt of de aantasting veroorzaakt wordt door de gewone houtworm kever of door een andere houtaantaster. &lt;br /&gt;
Voor meer informatie wijzen we u door naar de website van de [http://www.cultureelerfgoed.nl Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed]. Op deze site zijn over dit onderwerp goede en betrouwbare brochures te downloaden, zoals [http://www.cultureelerfgoed.nl/sites/default/files/publications/gids-techniek-22-insecten-in-hout-2e-druk-2007.pdf Insecten in hout (gewijzigde 2e druk 2007)].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
* L. Vrij, Boerenerven op het landgoed Twickel (2004) p.56.&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Houtconstructies]]&lt;br /&gt;
[[categorie:restauratietechniek]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Rieten_dak_levensduur&amp;diff=7944</id>
		<title>Rieten dak levensduur</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Rieten_dak_levensduur&amp;diff=7944"/>
		<updated>2020-10-28T21:27:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Riet is een natuurlijk product dat, net als [[hout]], gevoelig is voor vocht. Als een rietendak te lang vochtig is gaat het riet rotten waardoor de levensduur van het riet aanmerkelijk korter wordt. Het onderhouden van een rietendak is daarom van groot belang.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===De levensduur===&lt;br /&gt;
De levensduur van een rieten dak is afhankelijk van een aantal factoren:&lt;br /&gt;
* De onderconstructie&lt;br /&gt;
* De kwaliteit van het aangebrachte riet&lt;br /&gt;
* De dakhelling&lt;br /&gt;
* De oriëntatie van het dak&lt;br /&gt;
* Regelmatig onderhoud&lt;br /&gt;
* Begroeiing in de buurt van het dak&lt;br /&gt;
* Mosvorming&lt;br /&gt;
* Stormschade en schade door vogels&lt;br /&gt;
Al deze factoren kunnen er voor zogen dat een rieten dak soms al na 25 jaar vervangen moet worden. Maar goed geplaatst en onderhouden rietendak kan tot 80 jaar meegaan! Soms wordt een rietendak eerder vervangen in het kader van een ingrijpende restauratie. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Aandachtspunten====&lt;br /&gt;
Naast bovengenoemde punten is het natuurlijk ook belangrijk om de dikte van het rietpakket in de gaten te houden. Aan de onderzijde van het dakvlak dient het pakket 28cm dik te zijn en aan de bovenzijde 25cm. Deze diktes behoren bij een onlangs aangebracht rietendak. In de loop der jaren wordt het rieten dak steeds dunner; de slijtlaag verdwijnt. De gaarden die het riet bijeenhouden zitten onder de slijtlaag. Als de gaarden zichtbaar worden door de rietdekking heen, betekent dat, dat het rietpakket te dun wordt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====De onderkonstructie====&lt;br /&gt;
Als de onderconstructie van het rieten dak technisch slecht is aangebracht kan dit tot aanzienlijke schade van het rieten dak leiden. Als men bijvoorbeeld van binnen uit geïsoleerd heeft zonder een deugdelijke dampremmer aan te brengen, kan er condens optreden in het rietpakket. Hierdoor zal het riet sneller gaan verteren.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Kwaliteit van het aangebrachte riet====&lt;br /&gt;
Riet is een natuurproduct. Om te kunnen beoordelen of het aangebrachte riet van goede kwaliteit is, is erg lastig. Leken en vrijwel alle architecten kunnen dit niet. Van de rietdekker die het riet aanbrengt mag worden verwacht dat deze wel de kwaliteit van het riet kan beoordelen. Voor een opdrachtgever is dit geen prettige situatie. Het is daarom verstandig om een vertrouwde rietdekker te kiezen die in de omgeving zijn naam hoog heeft te houden.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====De dakhelling====&lt;br /&gt;
De dakhelling is voor de levensduur van het riet van groot belang. Hoe steiler het dak, hoe sneller het water eraf loopt en hoe langer het riet mee gaat. Op molens waar het riet vrijwel verticaal is aangebracht kan het riet wel 100 jaar mee gaan. Een dakhelling van minder dan 45 graden is ongunstig. Helaas hebben nogal veel boerderijen een opwelving waar het dak flauwer is dan 45 graden. Dit gedeelte zal vaker vervangen moeten worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====De orientatie van het dak==== &lt;br /&gt;
Een rieten dak op het oosten gaat soms wel tien tot twintig jaar langer mee dan een rieten dak op het westen. Een rieten dak op het westen heeft meer te lijden van zon en regen. Dit geldt overigens niet alleen voor riet. Ook schilderwerk gaat op het oosten veel langer mee.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[Onderhoud rieten dak|Regelmatig onderhoud]]===&lt;br /&gt;
Het onderhouden van een rietendak moet consequent en met regelmaat gebeuren. Elk jaar een inspectie zorgt ervoor dat mankementen, zoals vocht, op tijd worden opgemerkt voordat de schade te groot wordt. Onderhoud en reparaties aan een rietendak dienen te geschieden door een expert. Een rietdekker weet hoe hij moet omgaan met een dak en het tijdens onderhoud of inspectie zo min mogelijk beschadigt. Een rietendak beschadigen is namelijk zo gebeurd. De buitenzijde van een rietstengel is zeer belangrijk voor de bescherming van zowel vocht als licht (UV-straling). Beide elementen zijn schadelijk voor het riet en de levensduur. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Begroeiing in de buurt van het dak====&lt;br /&gt;
Bomen, grote planten en klimplanten in de buurt van een rietendak zijn een mogelijke schade toebrenger aan het riet. Grote bomen kunnen schaduw opleveren op het dak, waardoor de zon het dak niet voldoende droogt. Bovendien houdt de boom het dakvlak ook uit de wind waardoor het dak minder goed wordt geventileerd en droog geblazen. Door deze nadelen kunnen er makkelijker schimmels, algen en mossen ontstaan in of op het riet. Bomen hebben bovendien het gevaar dat als de takken over het riet hangen dat de takken schade aan de buitenzijde van de rietstengel kunnen maken of zelfs grote stukken van het dak kunnen beschadigen bij wind. Omringende bomen en klimmende begroeiingen dienen dus regelmatig gesnoeid te worden.&lt;br /&gt;
Ook afgevallen bladeren die op het dak blijven liggen (flauwe hellingshoek) houden het vochtgehalte in het riet te hoog. Blad dient dus tijdig verwijderd te worden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Mosvorming====&lt;br /&gt;
Mossen groeien op rietendaken die te veel vocht bevatten. Bovendien houdt mos vocht ook langer vast, waardoor het riet ook weer langer dan nodig nat blijft. De droging van riet dat begroeid is met mos duurt erg lang. Dit bleek na een drogteperiode in de zomer van vijf weken waarbij geconstateerd werdt dat het riet onder het mos nog nat was. Daarbij dekt mos het riet ook af, waardoor de ventilatie wordt tegen gewerkt. Daarnaast trekt mos ook vogels aan die met hun snavels makkelijk rietstengels lostrekken die ze graag in hun nesten verwerken. Mossen dienen verwijderd te worden door een rietdekker. Tegen mossen en algen zijn ook sproeimiddelen in omloop. Deze middelen mogen eens per drie tot vijf jaar worden aangebracht. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Mos op het rieten dak.JPG|thumb|150px|Mos op het rieten dak verkort de levensduur Foto: Ineke de Visser]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Storm schade en schade door vogels====&lt;br /&gt;
De korte rietstengels bij de nok zijn erg in trek bij vogels. De rietdekker kan hier tegen een gegalvaniseerd kippengaas aanbrengen onder de nok. Hierdoor is het voor de vogels een stuk lastiger om riet los te trekken. Voor zowel stormschade als voor schade door vogels geld dat een goed onderhouden dak minder snel beschadigd wordt. En dat snel reageren op schade veel vervolgschade kan voorkomen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verder lezen===&lt;br /&gt;
* [[Rieten dak vervangen]]&lt;br /&gt;
* [[Rieten dak onderhoud]]&lt;br /&gt;
* [[Rieten dak en brand]]&lt;br /&gt;
* [[Rieten dak]]&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 11. Onderhoud van rieten daken (gewijzigde 3 e druk 2005)]&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 10. De kwaliteit van riet als dakbedekking (4 e druk 2005)]&lt;br /&gt;
* [http://www.riet.com www.riet.com]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Links===&lt;br /&gt;
* [http://www.riet.com www.riet.com]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bronnen===&lt;br /&gt;
Deze tekst is gebaseerd op:&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 11. Onderhoud van rieten daken (gewijzigde 3 e druk 2005)]&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 10. De kwaliteit van riet als dakbedekking (4 e druk 2005)]&lt;br /&gt;
* Monumentenwacht ''Inspectiehandboek 2'', 2.2&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser (Bureau Helsdingen) / Gemeente Leidsendam-Voorburg. Monumenten Waarderen en beheren. Praktische leidraad voor eigenaren van Monumenten (maart 2010)&lt;br /&gt;
* [http://www.riet.com www.riet.com]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:daken]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:moderne eisen]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Bouwhistorie]]&lt;br /&gt;
[[categorie:subsidie]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Bestand:Houtworm.jpg&amp;diff=7943</id>
		<title>Bestand:Houtworm.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Bestand:Houtworm.jpg&amp;diff=7943"/>
		<updated>2020-10-28T21:23:55Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Houtworm]] in een meubel.&lt;br /&gt;
Foto: Ineke de Visser&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Bestand:Telmerk.jpg&amp;diff=7942</id>
		<title>Bestand:Telmerk.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Bestand:Telmerk.jpg&amp;diff=7942"/>
		<updated>2020-10-28T21:21:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Telmerken]] op een [[gebint]].&lt;br /&gt;
Foto: Ineke de Visser&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Bestand:Houtworm_v2.jpg&amp;diff=7941</id>
		<title>Bestand:Houtworm v2.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Bestand:Houtworm_v2.jpg&amp;diff=7941"/>
		<updated>2020-10-28T21:20:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Houtworm]] blijft alleen in de buitenste laag van het [[hout]] en tast dus niet de draagkracht van zwaardere onderdelen aan.&lt;br /&gt;
Foto: Ineke de Visser&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Bestand:Mos_op_het_rieten_dak.JPG&amp;diff=7940</id>
		<title>Bestand:Mos op het rieten dak.JPG</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Bestand:Mos_op_het_rieten_dak.JPG&amp;diff=7940"/>
		<updated>2020-10-28T21:20:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;foto: Ineke de Visser&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Bestand:Restaureren_veelgemaakte_fouten,_venster,_bron_BHD.JPG&amp;diff=7939</id>
		<title>Bestand:Restaureren veelgemaakte fouten, venster, bron BHD.JPG</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Bestand:Restaureren_veelgemaakte_fouten,_venster,_bron_BHD.JPG&amp;diff=7939"/>
		<updated>2020-10-28T21:19:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Foto: Ineke de Visser&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Houtworm&amp;diff=7938</id>
		<title>Houtworm</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Houtworm&amp;diff=7938"/>
		<updated>2020-10-28T21:14:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* Bron */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Houtworm_v2.jpg|200px|thumb|right|Houtworm komt meestal niet dieper dan de buitenste laag van het hout. Foto: [http://www.bureauhelsdingen.nl Bureau Helsdingen, Vianen]]]Onder de [[houtaantaster|houtaantastende insecten]] komt de gewone houtworm het meeste voor. De larve van de houtwormkever tast [[naaldhout]] en zachtere [[loofhout|loofhoutsoorten]] en ook het [[spinthout]] van [[eikenhout|eiken]] aan. De huiskamertemperatuur van ca. 22 °C is ideaal, dus bij verwarming van de hele boerderij kan de houtworm veel aantasten. Hout met een hoge vochtigheid geniet warme belangstelling van de houtworm. Hout met een vochtigheidsgraad van minder dan 10% wordt meestal door de houtworm gemeden. De kever is een goede vlieger en kan zich gemakkelijk verspreiden. Aantasting is te zien door hoopjes boormeel. Bij goede ventilatie kan de aantasting verdwijnen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Wanneer is houtworm een probleem?===&lt;br /&gt;
Houtworm aantastingen beperken zich meestal tot de buitenste centimeters van het hout. Dunne houten onderdelen zoals stoelpoten en panlatten kunnen dus door en door aangetast worden en hun sterkte verliezen. Zwaardere constructiedelen zoals [[balklaag|balklagen]] en [[gebint|gebinten]] worden doorgaans alleen aan de buitenzijde aangetast.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het komt nogal eens voor dat met name gebinten in het stalgedeelte van een [[boerderij]] er aan de buitenzijde er erg aangetast uitzien. Architecten en constructeurs zonder voldoende ervaring met historische gebouwen, adviseren dan vaak ondoordacht dat de gehele constructie vervangen moet worden. Dit is vaak onnodig en een enorme aantasting van de historische waarde van het gebouw. Bovendien wordt de opdrachtgever onnodig op hoge kosten gejaagd. Deskundigen met voldoende ervaring in de restauratie adviseren vaak: “sla er eerst eens een spijker in het hout en als je dat lukt, probeer hem er dan eens uit te trekken” Meestal is deze eenvoudige test voldoende om de mensen te overtuigen dat het hout in een veel betere conditie verkeert dan aan de buitenzijde lijkt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Oma’s kastje===&lt;br /&gt;
[[Bestand:Houtworm.jpg|200px|thumb|right|Houtworm in een meubel. Foto: [http://www.bureauhelsdingen.nl Bureau Helsdingen, Vianen]]]Extra oplettendheid is geboden bij houten kastjes die gemaakt zijn in de crisis jaren van de 20&amp;lt;sup&amp;gt;ste&amp;lt;/sup&amp;gt; eeuw(1928-1940). Een dergelijk kastje kan een bron van besmetting zijn. Rondom deze periode werd er [[triplex]] toegepast dat verlijmd was met beenderlijm. Deze lijm is een ware delicatesse voor houtworm (moderne triplex en multiplex soorten zijn gemaakt met een andere soort lijm en worden daarom niet aangetast door houtworm). Inspecteer deze kastjes daarom goed, vooral het dunne triplex aan de achter- en onderzijde. Insmeren met een houtworm bestrijdingsmiddel is meestal voldoende. Tip: Schrijf aan de achterzijde op het hout wanneer en waarmee het kastje behandeld is.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Houtworm bestrijding===&lt;br /&gt;
Na het stofvrij maken kan de houtworm vrij gemakkelijk worden bestreden door het hout te bespuiten of in te smeren met een houtwormbestrijdingsmiddel. Vroeger waren er vooral giftige houtworm bestrijdingsmiddelen in de handel. &lt;br /&gt;
Tegenwoordig zijn er ook middelen in de handel die niet giftig zijn voor warmbloedigen (o.a. de mens). Eenvoudige aantastingen zijn goed door de Doe-het-zelver te behandelen. De meest milieuvriendelijke producten zijn opgelost in water. Royaal aanbrengen met een spuit of met de blokkwast is dan voldoende. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het is belangrijk dat men goed onderzoekt of de aantasting veroorzaakt wordt door de gewone houtworm kever of door een andere houtaantaster. &lt;br /&gt;
Voor meer informatie wijzen we u door naar de website van de [http://www.cultureelerfgoed.nl Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed]. Op deze site zijn over dit onderwerp goede en betrouwbare brochures te downloaden, zoals [http://www.cultureelerfgoed.nl/sites/default/files/publications/gids-techniek-22-insecten-in-hout-2e-druk-2007.pdf Insecten in hout (gewijzigde 2e druk 2007)].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
* L. Vrij, Boerenerven op het landgoed Twickel (2004) p.56.&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Houtconstructies]]&lt;br /&gt;
[[categorie:restauratietechniek]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Dakramen&amp;diff=7937</id>
		<title>Dakramen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Dakramen&amp;diff=7937"/>
		<updated>2020-10-28T21:11:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* Verder lezen */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Intensiever gebruik van boerderijen voor bewoning leidt er toe dat men meer licht en lucht wil op meer plaatsen. Ook een gewijzigde functie van het pand – bewonen van een [[achterhuis]] – of het opsplitsen van een boerderij in bijvoorbeeld wooneenheden kan tot de wens van meer of minder deuren en ramen leiden. De meest voorkomende wijzigingen hebben betrekking op het aanbrengen van extra dakramen en dakkapellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=====De visie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed=====&lt;br /&gt;
De Rijksdienst vindt het belangrijk dat nieuwe dakdoorbrekingen zo min mogelijk schade toebrengen aan het monument, zowel esthetisch als technisch. De [[dakvenster|dakvensters]] en [[dakkapel|dakkapellen]] mogen niet te groot zijn en moeten worden aangebracht tussen de [[kapspant|spanten]], [[spoor|sporen]] en [[gording|gordingen]]. Zij moeten zo beperkt mogelijk in aantal zijn, zodat de gevolgen voor de constructie beperkt blijven en het dakvlak zijn historische geslotenheid zo veel mogelijk behoudt. Tevens moet men de vensters bij voorkeur beperken tot die zijde van het [[dak]] waar men vrijwel geen of weinig zicht op heeft. Op deze manier blijft de aantasting van de constructie van het dakvlak beperkt en daarmee de aantasting van de historische waarden van het pand.'&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
De tekst is gebaseerd op:&lt;br /&gt;
* Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 7, Instandhouding van historische houten vensters (gewijzigde 3&amp;lt;sup&amp;gt;e&amp;lt;/sup&amp;gt; druk 2005)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verder lezen===&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/sites/default/files/u4/rdmz_info_rb_07-2004.pdf Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 7, Instandhouding van historische houten vensters (gewijzigde 3&amp;lt;sup&amp;gt;e&amp;lt;/sup&amp;gt; druk 2005)]&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser (Bureau Helsdingen) / Gemeente Leidsendam-Voorburg. Monumenten Waarderen en beheren. Praktische leidraad voor eigenaren van Monumenten (maart 2010)&lt;br /&gt;
* [[wet- en regelgeving|Wet- en regelgeving]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratie-ethiek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Herbestemmen]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Wet- en regelgeving]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Voeg_herstellen&amp;diff=7936</id>
		<title>Voeg herstellen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Voeg_herstellen&amp;diff=7936"/>
		<updated>2020-10-28T21:10:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* Herstellen van de voeg */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;quot;De voeg is het zichtbare deel van de mortel (de verharde specie) tussen de stenen van het metselwerk.&amp;quot; ([[http://www. cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 2, Herstel van voegwerk]]). Voegwerk herstellen moet na het [[metselwerk herstellen|herstellen van het metselwerk]] gebeuren.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Soorten voegwerk===&lt;br /&gt;
[[Bestand:Voeg Inspectiehandboek monumentenwacht 1 2 p19.jpg|thumb|150px|Verschillende voegsoorten. Afbeelding uit Monumentenwacht, Inspectiehandboek 1, 1.2, p.19]]Er bestaan verschillende manieren om te voegen. De mortel tussen bakstenen kan direct bij het metselen doorgestreken zijn met een dagstreep. Dit gebeurde tot halverwege de 19de eeuw vrij algemeen, daarna werd het vrij zeldzaam. Vanaf de 18de eeuw ging men over op het na-voegen. Hierbij is de mortel niet tijdens het metselen doorgestreken, maar de metselaar krabt aan het einde van de werkdag de voegen uit. Als al het metselwerk klaar is komt de voeger. Deze brengt in de uitgekrabte ruimte tussen de bakstenen een voeg aan in de goede kleur en vorm. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Er zijn [[voeg|verschillende soorten voegen]]. Door slijtage is het vaak moeilijk te zien wat de oorspronkelijke voeg was.&lt;br /&gt;
Er wordt onderscheid gemaakt in doorgestreken voegen, platvolle voegen, iets terugliggende voegen, verdiepte voegen (doorgestreken),  gesneden voegen, geknipte voegen en schaduw voegen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== Voegen die op boerderijen voorkwamen====&lt;br /&gt;
Bij boerderijen komt ook in het voegwerk het verschil tussen 'voor' en 'achter' terug. Het woongedeelte (voor) kreeg een rijkere voeg dan het werkgedeelte (achter). Een rijke boer liet het voorhuis soms met een geknipte voeg voegen. Achter werd er altijd een eenvoudiger voeg toegepast. Helaas worden tegenwoordig veel boerderijen rondom gevoegd met een geknipte en gesneden voeg. Dit is jammer want dat doet afbreuk aan de cultuurhistorische waarde van het pand. Voegen die op een boerderij veel toegepast werden zijn: de doorgestreken voeg, platvolle voeg, iets terugliggende voeg en een platvolle voeg met dagstreep.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Mode in voegwerk===&lt;br /&gt;
Goede voegen zijn niet alleen belangrijk om het water uit de gevel te houden. Ook bepaalt het voegwerk voor een belangrijk deel het uiterlijk van het pand. Vroeger probeerde men een zo dun mogelijke voeg te maken. Vooral in de 18de eeuw werden op dat gebied ware meesterwerken gemaakt. Het resultaat van dergelijk verfijnd voegwerk is dat de gevel een rustig harmonisch geheel vormd. Momenteel is het de mode om een dikke witte en ver buiten de gevel stekende voeg te maken. Hierdoor veranderd de gevel van karakter. Niet meer de gevel als geheel is belangrijk maar de gevel valt als het ware in blokjes uiteen. Dit geeft een heel onrustig gevelbeeld. Deze dikke ver buiten de gevel stekende voegen worden gemaakt met onder andere witte cement. Deze zijn dus veel harder van samenstelling dan de authentieke kalkvoegen. Dit heeft weer grote consequenties voor de vochthuishouding in de gevel.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Vervang geen voegwerk als het geen technische noodzaak heeft===&lt;br /&gt;
Door de veranderde mode wordt tegenwoordig vaak het voegwerk vervangen als er geen technische noodzaak voor is. Hierdoor wordt de [[authenticiteit]] van het pand aangetast. Als het bestaande voegwerk nog goed is, is het aannemelijk dat het nog tientallen jaren goed blijft. Voor nieuw voegwerk is dat niet gegarandeerd. Daarom is [[behouden gaat voor vernieuwen]] ook een goed uitgangspunt.  Daar komt bij dat bij het ophakken en uitslijpen van de voegen vrijwel altijd de stenen beschadigd worden. De schade kan onherstelbaar zijn. Beperk de reparatie tot de slechte delen van het voegwerk. Het kan u veel geld besparen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Herstellen van de voeg===&lt;br /&gt;
[[Bestand:Voeg frezen boerenerven lndg twickel p87.jpg|thumb|150px|Herstellen van een voeg. Afbeelding uit Lennert Vrij, Boerenerven op het landgoed Twickel, p.87.]]Als herstel van voegen noodzakelijk is, is het van belang dat de omliggende bakstenen niet beschadigen. Het gebruik van een slijptol mag dus maar heel beperkt worden toegepast en er moet ook een zeer dun blad op bevestigd worden zodat alleen de voeg ingesneden wordt. Hierna kan er met een kleine beitel en een hamer voorzichtig gewerkt worden en wordt alleen de voeg verwijderd tot voldoende diepte. Al het vuil moet worden weggeblazen en afgevoerd. Het metselwerk moet daags van te voren worden bevochtigd zodat de nieuwe voegmortel niet direct van vocht wordt onttrokken door het omringende metselwerk.&lt;br /&gt;
Ook de mortelsamenstelling moet afgestemd zijn op het bestaande werk. Zo hoort bij een zachte steen een zachte mortel met veel kalk en geen of weinig cement. De meeste historische gebouwen, zeker woonhuizen van vóór 1900, zijn gemetseld, gevoegd en gepleisterd met kalkmortels. Dit zijn mortels waarin kalk het bindmiddel is (en zand het toeslagmiddel). Bij cementmortels is cement het bindmiddel.&lt;br /&gt;
Door deze eigenschappen is een kalkvoeg altijd zachter dan of even zacht als de omringende baksteen. Dat is een waardevolle eigenschap bij buitenmuren. Die moeten immers veel vocht kunnen transporteren: van binnen naar buiten en de regen die in de gevel getrokken is moet ook weer goed kunnen verdampen. Vochttransport vindt plaats via de weg van de minste weerstand: in geval van kalkmortel is dat de voeg. Kalkvoegen nemen eenvoudig vocht op en kunnen het ook weer snel afstaan. En als er een keer iets kapot vriest is het de voeg en niet de baksteen, want die neemt minder snel vocht op.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Deze tekst is gebaseerd op:&lt;br /&gt;
* Monumentenwacht ''Inspectiehandboek 1'', 1.2, p.19&lt;br /&gt;
* Lennert Vrij, Boerenerven op het landgoed Twickel, p.86, 87&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 2, Herstel voegwerk]&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser (Bureau Helsdingen) / Gemeente Leidsendam-Voorburg. Monumenten Waarderen en beheren. Praktische leidraad voor eigenaren van Monumenten (maart 2010)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verder lezen===&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 2, Herstel voegwerk]&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 5, Oorzaken van schade aan baksteenmetselwerk en herstel 1]&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 5, Oorzaken van schade aan baksteenmetselwerk en herstel 2]&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 8, Vocht en zouten in metselwerk]&lt;br /&gt;
* [http://www.monumenten.nl/site/nl-nl/Themas/10x+doen+en+niet+doen+voor+uw+monument.htm 10x Doen en niet doen voor uw monument]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:metselwerk]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratie-ethiek]] &lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:herbestemmen]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:wet- en regelgeving]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Metselwerk_herstellen&amp;diff=7935</id>
		<title>Metselwerk herstellen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Metselwerk_herstellen&amp;diff=7935"/>
		<updated>2020-10-28T21:09:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* Bronnen */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Funderingsherstel metselwerk Inspectiehandboek monumentenwacht 1 2 p6.jpg|thumb|right|Verschillende scheurvormingen in het metselwerk. Afbeelding uit Monumentenwacht, Inspectiehandboek 1, 1.2, p.6.]][[Metselwerk]] kan op veel manieren beschadigd of ontsierd zijn. Er kunnen scheuren inzitten, of [[baksteen|bakstenen]] kunnen afgeschilferd zijn. Ook is het mogelijk dat het voegwerk is uitgesleten. Al deze problemen zijn op te lossen. Maar ook hier geldt: behoud gaat bij een monument altijd voor vernieuwen. En het is ook belangrijk om de oorzaak van de scheur weg te nemen voordat er gerepareerd gaat worden. Anders is de scheur heel snel terug!&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Oorzaak===&lt;br /&gt;
Elk van de hierboven omschreven gebreken aan metselwerk hebben hun eigen oplossingen. Maar voor alle problemen geldt dat ze ook een oorzaak hebben. Scheuren kunnen ontstaan door [[funderingsherstel|funderingsproblemen]] of bijvoorbeeld [[spatkracht|spatkrachten]] uit een kapconstructie. Kapot gesprongen bakstenen duiden op een mogelijk [[vocht en zouten in metselwerk|vochtprobleem of in het metselwerk aanwezige zouten]]. [[voeg|Voegen]] kunnen uitgesleten zijn door een lekkage van de dakgoot. Hierdoor loopt er een stroom water over het metselwerk en slijten de voegen uit. Vooral oude [[kalkmortel|kalkvoegen]] zijn hier erg gevoelig voor omdat ze gedeeltelijk oplossen door water. Ook bij voegen kunnen zouten de boosdoeners zijn. Als de oorzaak van de problemen niet word gevonden en weggenomen heeft herstel van het metselwerk geen zin. Binnen enkele jaren zal de schade weer terug zijn.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Verder is het van belang dat bij herstel van gevelmetselwerk van te voren genoeg foto's worden genomen waarop duidelijk de verbanden en details van het bestaande werk zichtbaar zijn zodat deze ook weer teruggebracht kunnen worden in het herstelde werk.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Herstel===&lt;br /&gt;
Metselwerk is te herstellen op een aantal verschillende manieren. Het hangt af van het soort scheur en daarmee ook van de oorzaak.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Inboeten====&lt;br /&gt;
[[Bestand:Metselwerk_herstellen_metselverbanden_haslinghuis_bwk_termen_p315.jpg|thumb|right|Herstellen van metselwerk moet altijd gebeuren in het bestaande verband. Deze afbeelding laat verschillende metselwerkverbanden zien. Afbeelding uit E.J. Haslinghuis, Bouwkundige termen (Leiden 2001) p.46, p.315.]]Als het metselwerk scheuren vertoond is de beste manier om dit te repareren, inboeten. Hierbij worden de gescheurde bakstenen geheel verwijderd en vervangen door nieuwe bakstenen. Hierbij is het belangrijk dat de samenstelling van de baksteen, de vorm en de kleur overeenkomen met het bestaande werk. Kleurverschil tussen nieuw en bestaand is er altijd, maar er moet wel rekening mee gehouden worden dat de baksteen nog bijkleurt in de loop der tijd.&lt;br /&gt;
Ook de [[mortel]] die wordt toegepast bij het aanhelen moet dezelfde samenstelling hebben als het bestaande werk. Als de nieuwe mortel namelijk waterdichter is dan de bestaande mortel krijgt het omringende metselwerk meer vocht te verduren.&lt;br /&gt;
De gescheurde bakstenen moeten voorzichtig worden verwijderd zodat omliggende bakstenen en voegwerk niet beschadigen. Slijptollen en grote machines zijn uit den boze. Hamer en beitel zijn meer op hun plek.&lt;br /&gt;
Er moet bovendien gelet worden op het bestaande metselverband. Er zijn verschillende soorten van metselverbanden en ze kunnen nogal op elkaar lijken. Maar hetzelfde zijn ze niet!&lt;br /&gt;
Doordat scheuren twee gedeelten van het metselwerk uit elkaar trekken zal het in te boeten werk een gat moeten opvullen. Door een wat groter gebied in te boetten kunnen verplaatsingen verdeeld worden over meerdere [[voeg|stootvoegen]] waardoor het verschil minder opvalt.&lt;br /&gt;
Let er overigens ook op dat bij eventueel hergebruik van bakstenen de zijde van de baksteen die in de mortel heeft gezeten, ook weer in de mortel terug wordt geplaatst.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Aanhelen====&lt;br /&gt;
Afgeschilferde of kapot gesprongen bakstenen zijn, buiten dat het geen fraai gezicht is, extra gevoelig voor [[vocht en zouten in het metselwerk|vocht]]. Een baksteen heeft door het bakproces een baklaag gekregen. Deze laag van de baksteen is harder dan de rest van de steen en zorgt ervoor dat er niet te veel vocht en vuil in de steen kan dringen. Bij het afschilferen of afbreken van een baksteen is deze &amp;quot;huid&amp;quot; verdwenen en is het belangrijk om de waterdichtheid weer terug te krijgen. Dit kan gedaan worden met het aanbrengen van een geschifte steen of door het aanbrengen van een reparatiemortel. Hiervoor dient de steen tot op de vaste kern schoon gebikt te worden. Omringende bakstenen en voegwerk mogen hierbij niet beschadigen. De uitgehakte baksteen moet van vuil en gruis ontdaan worden alvorens de reparatiemortel aangebracht kan worden. Er zijn speciale bedrijven die de reparatiemortel zo mengen en aanbrengen dat de herstelde baksteen na herstel niet meer opvalt.&lt;br /&gt;
Soms kan ook het aanbrengen van [[lintvoeg|lintvoegwapening]] een oplossing zijn. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Voegwerk herstellen====&lt;br /&gt;
Na het herstel van het metselwerk moet de [[voeg]] worden gerepareerd.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bronnen===&lt;br /&gt;
Deze tekst is gebaseerd op:&lt;br /&gt;
* Monumentenwacht ''Inspectiehandboek 1'', 1.2, p.19&lt;br /&gt;
* Lennert Vrij ''Boerenerven op het landgoed Twickel'' p.86, 87&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 2, Herstel voegwerk]&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 5, Oorzaken van schade aan baksteenmetselwerk en herstel 2]&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 8, Vocht en zouten in metselwerk]&lt;br /&gt;
* E.J. Haslinghuis en H. Janse ''Bouwkundige termen, Verklarend woordenboek van de westerse architectuur- en bouwhistorie'' (4de druk, Leiden 2001), p.46, 315, &lt;br /&gt;
* Ineke de Visser (Bureau Helsdingen) / Gemeente Leidsendam-Voorburg. Monumenten Waarderen en beheren. Praktische leidraad voor eigenaren van Monumenten (maart 2010)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verder lezen===&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 2, Herstel voegwerk]&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 5, Oorzaken van schade aan baksteenmetselwerk en herstel 1]&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 5, Oorzaken van schade aan baksteenmetselwerk en herstel 2]&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 8, Vocht en zouten in metselwerk]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:restauratie-ethiek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:metselwerk]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:materialen en werkwijzen]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Venster_aanpassen&amp;diff=7934</id>
		<title>Venster aanpassen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Venster_aanpassen&amp;diff=7934"/>
		<updated>2020-10-28T21:09:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* Verder lezen */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Instandhouding van historisch waardevolle houten vensters is belangrijk in het kader van het behoud van de historische waarde van de boerderij. [[venster|Vensters]] moeten echter ook zo veel mogelijk voldoen aan hedendaagse gebruiksnormen. Dit artikel gaat over oplossingen voor dit probleem. Het principe [[behouden gaat voor vernieuwen]] is erg belangrijk voor dit onderwerp.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Waarom kozijnen aanpassen/vervangen?===&lt;br /&gt;
Oude vensters hebben enkel glas en geen goede kierdichtingen. Hierdoor is er altijd tocht te voelen bij de vensters. Ook geluid van buitenaf dringt makkelijk naar binnen via naden en het enkel [[glas]]. Bovendien zijn veel ramen relatief makkelijk te openen van buitenaf waardoor de inbraakgevoeligheid groot is.&lt;br /&gt;
Het [http://www.bouwbesluitonline.nl/ Bouwbesluit] heeft eisen gesteld aan nieuwbouw vensters en andere gevelopeningen. Bestaande vensters voldoen hier lang niet aan. Veel gemeenten verlenen daarom ook vrijstellingen als het gaat om historische vensters. Toch kan het ook zo zijn dat de gebruiker voor meer comfort wil gaan. Dat is heel begrijpelijk.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Wat maakt een venster waardevol?===&lt;br /&gt;
Vensters vertellen veel over de ouderdom van het gebouw. [[historie van het venster|Een bepaald soort venster werd namelijk vaak toegepast in een bepaalde periode]]. Ook is het mogelijk dat oude vensters hergebruikt werden. Oude vensters zijn over het algemeen gemaakt van hoogwaardige houtsoorten als [[eiken]] en [[grenen]]. Hierdoor hebben de vensters een zeer lange levensduur en zijn ze vanuit historisch oogpunt dan ook zeer waardevol. Een goed onderhouden historisch venster gaat over het algemeen langer mee dan een nieuw venster. Dit komt onder andere doordat [[oud hout|oud hout van betere kwaliteit is dan het nieuwe hout]]. Vensters werden in het verleden ook aangepast aan nieuwe eisen die gebruikers stelden. Denk hierbij aan het verwijderen van [[roede|roeden]] voor het maken van een groter [[glas]]oppervlak. De indeling van vensters heeft grote invloed op de architectonische uitstraling van het gebouw.&lt;br /&gt;
Kortom, vensters kunnen veel over de geschiedenis vertellen en bepalen ook de uitstraling van het pand. Dit maakt vensters waardevol!&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===De visie van de Rijksdenst voor het Cultureel Erfgoed over aanpassingen van vensters===&lt;br /&gt;
====Isoleren====&lt;br /&gt;
Voor het weren van koude en warmte bij vensters kennen we uit het verleden diverse oplossingen. Aan de buitenzijde door het gebruik van luiken, [[persiennes]] (ofwel [[blinden]] met schuin neergeklapte latten), stores (ofwel ophaaljaloezieën) en rolluiken. Aan de binnenzijde door het gebruik van tochtrollen, vitrage, overgordijnen en [[binnenluik|binnenluiken]]. De meeste van die mogelijkheden zijn bedoeld voor de nacht, aangezien het dan het koudst is. Voor het weren van de zonnewarmte zijn leilinden, luiken en vooral ook persiennes zeer doelmatig. Door in de winter 's nachts de luiken te sluiten en dikke overgordijnen toe te passen kan men het energieverlies van enkelglas terugbrengen tot dat van dubbel glas, zonder een dure ingreep te doen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=====Voorzetramen=====&lt;br /&gt;
Met het stijgen van de energieprijzen nam het monteren van glazen of kunststof panelen ([[voorzetraam|voorzetramen]]) aan binnen- of buitenzijde van het venster toe. Het plaatsen van isolerende panelen over de gehele buitenoppervlakte van het venster wordt wegens het verstoren van het architectonische karakter sterk ontraden. Dit geldt zowel voor geluidsisolerende als voor warmte-isolerende panelen of ramen. &lt;br /&gt;
Uit de praktijk blijkt dat geluidsisolerende maatregelen effectiever zijn wanneer het gehele venster met een paneel wordt bedekt. Aangezien het isoleren aan de buitenzijde ontsierend is, gaat bij toepassing van voorzetramen de voorkeur uit naar de binnenzijde. Bij het plaatsen van binnenramen dient er rekening gehouden te worden met de structuur van het buitenraam. Wanneer er sprake is van waardevolle interieurs, wordt ook die mogelijkheid ontraden. De waarde van het monument dient immers te prevaleren.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=====Ontluchting=====&lt;br /&gt;
Vensters kunnen zowel vaste als beweegbare delen ter ontluchting van het vertrek bevatten. Er zijn schuif-, draai-, uitzet-, val-, klep-, taats-, tuimel- en stolpramen. Een taatsraam draait op eenderde van zijn breedte en stolpramen draaien met een holle en een bolle lijst in elkaar. Alle hebben gemeen dat ze bewegen en binnen een kozijn zijn geplaatst. Het nadeel is dat ze warmteverlies en koudetoevoer kunnen veroorzaken. Met het aanbrengen van tochtstrips wordt het tochten, maar ook het ventileren beperkt of zelfs uitgesloten. Dat kan nadelig zijn voor het monument. Als er isolerende panelen worden toegevoegd is de binnenzijde van het venster de meest aanvaardbare plaats. Altijd zal er gezocht dienen te worden naar een bij het historische venster passende, isolerende toevoeging.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=====Zonwering=====&lt;br /&gt;
Indien er behoefte is aan zonwering, bestaat de mogelijkheid om vroeger aanwezige [[luik|luiken]] of persiennes opnieuw aan te brengen. Dit kan alleen als de vorm van de oude luiken of de persiennes bekend is uit documentatie of doordat er nog een exemplaar aanwezig is. Bij boerderijen is het plaatsen van [[leilinden]] (alleen aan de zonzijde van het voorhuis) de fraaiste vorm van zonwering. Is u pand een monument en wilt u toch zonwering aanbrengen dan geeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed de voorkeur aan het aanbrengen van (rol)gordijnen of horizontale of verticale lamellen aan de binnenzijde. Indien men toch aan de buitenzijde zonwering aanbrengt, dient men er bij rolgordijnen, valschermen en markiezen op te letten dat deze in vorm en kleur het gevelbeeld zo min mogelijk verstoren. Ook hier geldt dat de zonwering over de gehele breedte als zeer ontsierend wordt ervaren. Zonwering voor elk venster afzonderlijk is veel minder storend.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Vermeerderen van vensters====&lt;br /&gt;
Intensiever gebruik van woonhuismonumenten leidt er toe dat men meer licht en lucht wil op meer plaatsen. Ook een gewijzigde functie van het pand – bewonen van een [[achterhuis]] – of het opsplitsen van monumenten in bijvoorbeeld wooneenheden kan tot de wens van meer of minder deuren en ramen leiden. De meest voorkomende wijzigingen hebben betrekking op het aanbrengen van liggende dakvensters en dakkapellen, het maken van grotere lichtopeningen in bijvoorbeeld achterhuizen en het veranderen van deeldeuren in ramen of glasdeuren.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=====Lichtopeningen in achterhuizen=====&lt;br /&gt;
Bij [[achterhuis|achterhuizen]] die bewoonbaar worden gemaakt en waar de deuren veranderen in vensters, dienen zo veel mogelijk de oude deuren en luiken aanwezig te blijven, en dient het raampaneel zo ver mogelijk naar achteren geplaatst te worden en naar binnen te draaien. De openingen mogen niet groter gemaakt worden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=====Staldeuren=====&lt;br /&gt;
Staldeuren kunnen ook op een dergelijke wijze worden aangepast, mits ze niet van een historiserende roedeverdeling, van opgeplakte kunststof roetjes en dergelijke voorzien worden. Het raampaneel of de deur dient zo ver mogelijk naar binnen geplaatst te worden en naar binnen open te draaien. Voorwaarde is wel dat de oude deuren aanwezig blijven en hun functie behouden. Dit kan tevens een isolatiemaatregel zijn.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Restaureren====&lt;br /&gt;
Het volledig vervangen van vensters die nog hersteld kunnen worden of nog in goede staat verkeren, mag niet toegestaan worden. Als de bestaande houten vensters aangetast zijn, bijvoorbeeld door [[houtaantasters|houtrot]], moet er eerst gekeken worden of deze nog hersteld kunnen worden. Dit kan het beste beoordeeld worden door een bouwkundige. Door gedeeltelijk herstel blijft zo veel mogelijk authentiek materiaal behouden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Volledig vervangen====&lt;br /&gt;
Als de technische staat van het venster ([[kozijn|kozijnen]], ramen, [[deur|deuren]] en [[luik|luiken]]) zo slecht is dat deze volledig vervangen moeten worden, ontstaat er een nieuwe situatie. Men moet zich afvragen of er een belang bestaat bij de continuering van de oude vorm, bijvoorbeeld het architectonische belang. De volgende mogelijkheden zijn denkbaar:&lt;br /&gt;
* Een nieuw venster in de oude vorm met dezelfde maten en detaillering.&lt;br /&gt;
* Een nieuw venster in de oude vorm met aanvullende isolerende toevoegingen.&lt;br /&gt;
* Een nieuw venster in een nieuwe vorm.' [http://www.cultureelerfgoed.nl/sites/default/files/u4/rdmz_info_rb_07-2004.pdf (Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 7, Instandhouding van historische houten vensters (gewijzigde 3&amp;lt;sup&amp;gt;e&amp;lt;/sup&amp;gt; druk 2005))]&lt;br /&gt;
Bij vervanging van historische kozijnen is het erg belangrijk dat de originele detaillering gehandhaafd blijft. Het aanbrengen van dubbelglas heeft meer consequenties dan het op het eerste gezicht lijkt. Gewoon dubbelglas is veel dikker en zwaarder dan enkelglas. In de praktijk leidt dat tot het vervangen van raamhout, het verzwaren van roedes en aanpassingen aan het kozijn. Het originele venster is dan onherstelbaar ‘gerestaureerd’.&lt;br /&gt;
Tegenwoordig bestaat er speciaal voor historische panden [[dun dubbelglas]]. Ook bestaat er [[isolerend glas|isolerend enkel glas]]. Het toepassen hiervan heeft vanuit monumentenoogpunt de voorkeur. Daarbij kan dit ook veel goedkoper zijn omdat ramen en/of kozijnen minder aangepast of vervangen hoeven te worden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
De tekst is gebaseerd op:&lt;br /&gt;
* Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 7, Instandhouding van historische houten vensters (gewijzigde 3&amp;lt;sup&amp;gt;e&amp;lt;/sup&amp;gt; druk 2005)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verder lezen===&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/sites/default/files/u4/rdmz_info_rb_07-2004.pdf Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 7, Instandhouding van historische houten vensters (gewijzigde 3&amp;lt;sup&amp;gt;e&amp;lt;/sup&amp;gt; druk 2005)]&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser (Bureau Helsdingen) / Gemeente Leidsendam-Voorburg. Monumenten Waarderen en beheren. Praktische leidraad voor eigenaren van Monumenten (maart 2010)&lt;br /&gt;
* [[wet- en regelgeving| Wet- en regelgeving]]&lt;br /&gt;
* [http://www.bouwbesluitonline.nl/ Bouwbesluit online (Bris)]&lt;br /&gt;
* [[Schuiframen verbeteren]]&lt;br /&gt;
* [[Historie van het venster]]&lt;br /&gt;
* [[Hang- en sluitwerk]]&lt;br /&gt;
* [[Dun dubbelglas]]&lt;br /&gt;
* [[Isolerend enkel glas]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Vensters]]&lt;br /&gt;
[[categorie:moderne eisen]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratie-ethiek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Herbestemmen]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Wet- en regelgeving]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hang-_en_sluitwerk&amp;diff=7933</id>
		<title>Hang- en sluitwerk</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hang-_en_sluitwerk&amp;diff=7933"/>
		<updated>2020-10-28T21:08:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* Bron */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Met het hang- en sluitwerk worden alle (metalen) onderdelen bedoeld die nodig zijn om deuren en vensters te kunnen laten bewegen en op slot te doen. Hieronder vallen de scharnieren, gehengen, sloten en deurkrukken. Maar ook brievenbussen, touwen en gewichten voor schuiframen, trekbellen, grendels en boerenklinkstellen vallen onder het hang- en sluitwerk. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Hang- en sluitwerk op boerderijen===&lt;br /&gt;
Vroeger hadden boerderijen weinig sloten. De meeste deuren werden van binnenuit afgesloten met een grendel of een balk. Het hang- en sluitwerk van het woongedeelte is anders van karakter dan in het bedrijfsgedeelte. Zo hangen in het woongedeelte de deuren meestal aan scharnieren. Staldeuren hangen echter aan gehengen. Staldeuren sluiten met een boerenklinkstel en een grendel en niet met een slot en een sleutel.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Houten sloten=== &lt;br /&gt;
Vroeger werden in streken met veel houtbouw ook wel houten sloten toegepast. Zo werden in Zuid-Limburg schuurpoorten soms voorzien van een volledig houten ‘klavierslot’. Bij een dergelijk slot werden meestal drie of vier klavieren of pallen door een houten sleutel met evenveel nokken opgetild. Door de klavieren op te tillen kwam een grendel vrij die kon worden weggeschoven om de deur te openen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Hang- en sluitwerk repareren===&lt;br /&gt;
Authentieke gehengen van deuren en luiken willen nogal eens roesten. Voor het aanzien van het monument is het belangrijk dat deze behandeld worden en niet vervangen worden door moderne bandstalen exemplaren. Ditzelfde geldt ook voor al het hang- en sluitwerk zoals grendels, deurknoppen en raamsluitingen van het pand. Historisch hang- en sluitwerk is waardevol en veel verfijnder en gevarieerder dan het huidige assortiment. Wanneer [[schoperen|behoud]] niet mogelijk is, kan een replica gezocht worden of zelfs nagemaakt worden door een daarin gespecialiseerde vakman. Oud hang- en sluitwerk is ook vaak te vinden in antiekwinkels, kringloopwinkels, vrijmarkten en bij de oude bouwmaterialen handel. Op tijd beginnen met zoekken is hierbij wel verstandig. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser (Bureau Helsdingen) / Gemeente Leidsendam-Voorburg. Monumenten Waarderen en beheren. Praktische leidraad voor eigenaren van Monumenten (maart 2010)&lt;br /&gt;
* 'Historisch sluitwerk mag gezien worden', Landleven 12e jaargang, nummer 3 – april/mei 2007 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratie-ethiek]] &lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:herbestemmen]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:wet- en regelgeving]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Dakpan&amp;diff=7932</id>
		<title>Dakpan</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Dakpan&amp;diff=7932"/>
		<updated>2020-10-28T21:07:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* Bron */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Dit zijn uit klei gebakken tegels. Moderne dakpannen kunnen ook uit beton bestaan. Sommige soorten dakpannen zijn redelijk goed te dateren aan de hand van hun vorm. Een nadeel is alleen dat dakpannen ook gemakkelijk - en hierdoor vaak - hergebruikt werden en worden waardoor de datering van het gebouw door het gebruik van dakpannen niet goed mogelijk is.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Dakpan soorten===&lt;br /&gt;
Er zijn zeer veel verschillende soorten dakpannen. Onderling kunnen sommige pannen op elkaar lijken maar toch wel degelijk heel verschillend zijn. Veel oude pannen worden niet meer gemaakt en dienen dus tweedehands gekocht te worden. Let hierbij op verschillende afmetingen en kleuren. Hieronder worden enkele holle dakpannen opgesomd:&lt;br /&gt;
* [[Romeinse dakpan]],&lt;br /&gt;
* [[Holle en bolle pan]],&lt;br /&gt;
* [[Quackpan]] links en rechts dekkend,&lt;br /&gt;
* [[Hollandse pan|(gegolfde) Hollandse pan]] links en rechts dekkend,&lt;br /&gt;
* [[Verbeterde Hollandse pan]].&lt;br /&gt;
Enkele vlakke pannen zijn:&lt;br /&gt;
* [[Platte Friese pan|Platte en gegolfde Friese pan]],&lt;br /&gt;
* [[Muldenpan]] enkel en dubbel,&lt;br /&gt;
* [[Lucas IJsbrandspan]],&lt;br /&gt;
* [[Tuile du Nord]],&lt;br /&gt;
* [[Kruis- of Bouletpan]].&lt;br /&gt;
Tegelpannen en leipannen:&lt;br /&gt;
* [[Oegstgeester pan]].&lt;br /&gt;
* [[Tegelpan]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Pannen en riet=== &lt;br /&gt;
De dakbedekking van boerderijen bestond oorspronkelijk uit natuurlijke materialen. Waar het voorhanden was werd riet gebruikt en anders stro. Andere dakbedekkingen, bijvoorbeeld uit dakleien, waren zo duur dat ze zelden of nooit op boerderijen werden toegepast. &lt;br /&gt;
Dakpannen waren in de Romeinse tijd al in ons lang geïntroduceerd, maar ze zijn later weer in onbruik geraakt. In de vijftiende eeuw zijn de gegolfde dakpannen in gebruik gekomen, zoals wij ze nu nog kennen. Deze dakpan is waarschijnlijk in Vlaanderen ontwikkeld, maar ze is later bekend geworden als de ‘Hollandse pan’. Aanvankelijk konden alleen rijke boeren zich een pannendak permitteren, want dakpannen waren nog erg duur.&lt;br /&gt;
Bovendien was een pannendak zwaarder dan een rieten of strooien dak, waardoor de kapconstructie er vaak voor verstevigd of vernieuwd moest worden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In delen van ons land, met name op de zandgronden in Noord-Brabant en Oost-Nederland, zien we nogal eens historische boerderijen die een dakbedekking hebben uit riet én pannen. Vanaf de nok is dan ongeveer tweederde tot de helft van het dak bedekt met riet, terwijl het onderste deel met pannen is gedekt.&lt;br /&gt;
Oorspronkelijk waren de daken in deze streken helemaal gedekt met stro of soms met riet. Omdat vooral een strooien dak niet erg duurzaam was, had het erg veel onderhoud nodig. Toen dakpannen op grotere schaal voorhanden kwamen, werd voor veel boeren een pannendak dan ook een diep gekoesterde wens. Maar die kon meestal niet van de ene op de andere dag in vervulling gaan. &lt;br /&gt;
Verbetering en uitbreiding van een boerderij was vroeger meestal een proces van lange adem. Als er een beetje geld over was, kon er weer iets worden aangepakt. Als er niet genoeg geld was om het hele dak met pannen te laten dekken, werd vaak begonnen met de onderste rand. Dat was dus als een tijdelijke ingreep bedoeld. Er werd onderop begonnen met het aanbrengen van pannen, omdat daar het dak het kwetsbaarst was voor doorlekken en rot. In het oosten van het land lagen de veestallen tegen de zijmuren, onder de onderste delen van het dak. Dat zorgde voor veel vocht waardoor het dak ook van binnenuit werd aangetast. Ook om praktische en constructieve redenen lag het voor de hand om de onderste dakrand het eerst aan te pakken. Als bij een volgende gelegenheid ook het resterende deel van het stro of riet werd vervangen, zei men wel dat de boer ‘onder de pannen’ was. Deze uitdrukking kennen we nu nog, zij het in een ruimere betekenis.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bijzondere dakpannen===&lt;br /&gt;
Vrijwel alle soorten dakpannen hebben een vorstpan en een eind- of gevelpan. Deze pannen worden gebruikt voor hoekoplossingen. Vorstpannen worden toegepast op de [[nokvorst]]. Eind- of gevelpannen worden gebruikt bij het afdekken van een [[topgevel]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Oude dakpannen vervangen door een modernere dakpan===&lt;br /&gt;
Het gebeurt nogal eens dat de originele Oudhollandse dakpannen vervangen worden door moderne Opnieuw Verbeterde Hollandse pannen. Als argument wordt dan meestal aangedragen dat langs de Oudhollandse pannen bij ongunstige weersomstandigheden water of sneeuw binnenkomt. Het vervangen van de originele pannen is een enorme verarming van het historische gebouw. Uitgangspunt bij reparatie moet zijn dat de oorspronkelijke soort wordt teruggeplaatst. Wanneer dit gecombineerd wordt met het aanbrengen van een deugdelijke damp-open folie onder de pannen, wordt het vocht weer naar buiten afgevoerd. Zo vormen de gebreken van de oude pannen geen probleem meer. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
De tekst is gebaseerd op:&lt;br /&gt;
* E.J. Haslinghuis, Bouwkundige termen (Utrecht/Antwerpen 1986) p.107.&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser (Bureau Helsdingen) / Gemeente Leidsendam-Voorburg. Monumenten Waarderen en beheren. Praktische leidraad voor eigenaren van Monumenten (maart 2010)&lt;br /&gt;
[[Categorie:daken]] &lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratie-ethiek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:herbestemmen]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:wet- en regelgeving]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hydrofoberen&amp;diff=7931</id>
		<title>Hydrofoberen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hydrofoberen&amp;diff=7931"/>
		<updated>2020-10-28T21:07:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* Bron */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Hydrofoberen is 'Het waterafstotend maken van een oppervlak of een ondergrond met een chemisch preparaat. Voorzover er sprake is van toepassing op historische bouwwerken gaat het daarbij veelal om gevels. Het betreft dan vooral gevels die opgetrokken zijn uit metselwerk bestaande uit [[baksteen]], [[natuursteen]], of een combinatie daarvan. Met hydrofoberen wordt dus getracht de gevel waterafstotend te maken.' (Brochure techniek, Rijksdienst voor het cultureel erfgoed, 1. Hydrofoberen van gevels (gewijzigde 5e druk 2007)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Overwegingen===&lt;br /&gt;
Gevels waterdicht maken door een hydrofobeermiddel toe te passen is af te raden. Ten eerste is het aanbrengen van het middel niet [[reversibel]] (niet terug te draaien). Hierdoor verliest de gevel zijn authentieke staat en verliest een deel van zijn [[cultuurhistorische waarde]]. Bovendien is er nog niet bekend hoe een hydrofobeermiddel zich over langere tijd gedraagt, het is nog een relatief jong middel. En als laatste, maar zeker niet onbelangrijk: als het water moeilijk binnendringt betekent dat ook dat het er moeilijk uit kan. Vocht wat nog in de gevel aanwezig is of door haarscheurtjes binnendringt, kan niet naar buiten. Bij vorst wordt dit al snel een probleem doordat het vocht dan uitzet en de stenen daardoor stuk kunnen vriezen. [http://www.tno.nl/content.cfm?context=thema&amp;amp;content=inno_case&amp;amp;laag1=896&amp;amp;laag2=916&amp;amp;item_id=962&amp;amp;Taal=1| Onderzoek door TNO] wijst hier ook op.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Bouwkundige alternatieven====&lt;br /&gt;
'Het plegen van regelmatig en zorgvuldig onderhoud is in de meeste gevallen het beste antwoord op veel problemen die we bij oude gebouwen tegenkomen, dus ook bij vochtdoorslag in gevels. Regelmatige en verantwoorde reparatie van aangetast metsel- en voegwerk beschermt gevels al honderden jaren tegen weer en wind. Er zijn echter situaties, waarin gevels geen weerstand kunnen bieden aan felle of aanhoudende regenbuien. Bouwkundige maatregelen komen dan als eerste in aanmerking. Daaronder kunnen worden verstaan: het oliën, witten, verven of pleisteren van de gevel. Vaak zijn het ook veranderingen in de omgeving die aanleiding kunnen zijn voor het vochtoverlast: het kappen van bomen in de nabijheid van een monument bijvoorbeeld. De hevige regenvlagen werden tot het kappen getemperd door de bomen. Leilinden kunnen in dit opzicht zowel een regenwerende als een zonwerende functie hebben.' (Brochure techniek, Rijksdienst voor het cultureel erfgoed, 1. Hydrofoberen van gevels (gewijzigde 5e druk 2007)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Wanneer hydrofoberen====&lt;br /&gt;
'Wanneer bouwkundige maatregelen geen oplossing kunnen bieden in het voorkomen van vochtdoorslag in gevels of wanneer er andere (bijvoorbeeld esthetische) redenen zijn die dergelijke ingrepen niet toestaan, KAN hydrofoberen worden overwogen. Daarbij moet de gevelconstructie uitdrukkelijk aan de volgende voorwaarden voldoen:&lt;br /&gt;
# De gevel moet in een goede bouwkundige staat verkeren.&lt;br /&gt;
# Het materiaal in de gevel moet homogeen van aard zijn.&lt;br /&gt;
# Het hydrofobeermiddel moet voldoende aanslaan.&lt;br /&gt;
# De gevel mag geen vocht bevatten (denk aan inwaterend en optrekkend vocht).&lt;br /&gt;
# De gevel mag geen [[vocht en zouten in metselwerk|zouten]] bevatten.' (Brochure techniek, Rijksdienst voor het cultureel erfgoed, 1. Hydrofoberen van gevels (gewijzigde 5e druk 2007)&lt;br /&gt;
Het belangrijkste is: Laat u goed adviseren! Het vierde en vijfde punt is bij oude gevels vrijwel altijd een probleem dat vaak onderschat wordt. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
De tekst is gebaseerd op:&lt;br /&gt;
* Brochure techniek, Rijksdienst voor het cultureel erfgoed, 1. Hydrofoberen van gevels (gewijzigde 5e druk 2007)&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser (Bureau Helsdingen) / Gemeente Leidsendam-Voorburg. Monumenten Waarderen en beheren. Praktische leidraad voor eigenaren van Monumenten (maart 2010)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verder lezen===&lt;br /&gt;
* [http://cultureelerfgoed.nl/sites/default/files/u4/racm_brochure_techniek%201.pdf Brochure techniek, Rijksdienst voor het cultureel erfgoed, 1. Hydrofoberen van gevels (gewijzigde 5e druk 2007)]&lt;br /&gt;
* [[Vocht en zouten in metselwerk]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:metselwerk]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratie-ethiek]] &lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:herbestemmen]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:wet- en regelgeving]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Restaureren_veel_gemaakte_fouten&amp;diff=7930</id>
		<title>Restaureren veel gemaakte fouten</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Restaureren_veel_gemaakte_fouten&amp;diff=7930"/>
		<updated>2020-10-28T21:06:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* Bron */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;===Vensters vervangen door vensters met verkeerde verhoudingen en te dikke roeden===&lt;br /&gt;
Als de staat van de kozijnen zo slecht is dat repareren niet meer mogelijk is, is complete vervanging de volgende stap. Bij vervanging van historische kozijnen is het erg belangrijk dat de originele detaillering gehandhaafd blijft. Het aanbrengen van dubbelglas heeft meer consequenties dan het op het eerste gezicht lijkt. Gewoon dubbelglas is veel dikker en zwaarder dan enkelglas. In de praktijk leidt dat tot het vervangen van raamhout, het verzwaren van roedes en aanpassingen aan het kozijn. Het originele venster is dan onherstelbaar ‘gerestaureerd’.[[Bestand:Restaureren veelgemaakte fouten, venster, bron BHD.JPG|thumb|right|Bij dit ‘nieuwe’ schuifvensters zijn de roeden breder gemaakt om dubbel glas aan te kunnen brengen. Daarnaast zijn de verhoudingen van de ruiten niet goed. De ruiten in het bovenraam zijn anders van maat en verhoudingen dan in het onderraam; dit is lelijk. In het bovenraam zijn de ruiten breder dan hoog; dit is historisch onjuist. Het is veel fraaier als de ruiten hoger zijn dan breed.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Metselwerk inboeten als de oorzaak van de scheurvorming niet is weggenomen===&lt;br /&gt;
Het inboeten (repareren) van scheuren in het metselwerk is zinloos als de fundering aan het verzakken is. De scheur komt dan gewoon weer terug. Inboetwerk moet aansluiten bij het bestaande werk. Dit is niet alleen mooier maar ook technisch beter. De nieuwe stenen moeten dus dezelfde maat, kleur en hardheid hebben als de bestaande stenen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Te harde metsel en voegspecie gebruiken in oude zachte muren===&lt;br /&gt;
Ook de mortelsamenstelling moet afgestemd zijn op het bestaande werk. Zo hoort bij een zachte steen een zachte mortel met veel kalk en geen of weinig cement. De meeste historische gebouwen, zeker woonhuizen van vóór 1900, zijn gemetseld, gevoegd en gepleisterd met kalkmortels. Dit zijn mortels waarin kalk het bindmiddel is (en zand het toeslagmiddel). Bij cementmortels is cement het bindmiddel.&lt;br /&gt;
Door deze eigenschappen is een kalkvoeg altijd zachter dan of even zacht als de omringende baksteen. Dat is een waardevolle eigenschap bij buitenmuren. Die moeten immers veel vocht kunnen transporteren: van binnen naar buiten (woonvocht) en van buiten naar buiten (regen). Vochttransport vindt plaats via de weg van de minste weerstand: in geval van kalkmortel is dat de voeg. Kalkvoegen nemen eenvoudig vocht op en kunnen het ook weer snel afstaan. En als er een keer iets kapot vriest is het de voeg en niet de baksteen, want die neemt minder snel vocht op.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bij een cementvoeg is de baksteen vaak het zachtste en meest poreuze onderdeel. Gevolg: de baksteen neemt het vocht op en kan het niet door de voegen verder transporteren. Daarom moet het vocht ook weer via de baksteen uitdampen. Als het vriest kan de steen gemakkelijker kapot vriezen (afgeschilferde bakstenen).  Cementmortels worden door metselaars graag toegepast omdat je er sneller mee kunt bouwen en omdat ze beter waterdicht zijn, wat juist een probleem is bij ‘zachte bakstenen’. Cementmortels kun je alleen toepassen bij harde baksteen. Bij twijfel over de hardheid van de steen geldt de regel: zachte kalkvoeg aanbrengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Voegwerk vervangen als dat niet nodig is===&lt;br /&gt;
Goede voegen zijn belangrijk om het water uit de gevel te houden. Tegenwoordig wordt  het voegwerk echter te vaak vervangen door dikke, naar voren uitstekende geknipte voegen, ook als hier geen technische noodzaak voor is. De voeg is veel grover dan de originele, waardoor het oorspronkelijke beeld wordt aangetast. Bij het ophakken en uitslijpen van de voegen beschadigt men vrijwel altijd de stenen. De schade kan onhelstelbaar  zijn. Beperk de reparatie tot de slechte delen van het voegwerk. Het kan u veel geld besparen.[[bestand:Restaureren_veel_gemaakte_fouten,_voegwerk,_bron_Tast.JPG|thumb|right|Deze gevel is gereinigd en opnieuw gevoegd. Het nieuwe voegwerk is veel breder dan het oude voegwerk, dat nog te zien is op de plaats waar het bordje zat. De gevel verandert hierdoor sterk van karakter.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Gevel laten reinigen en stralen===&lt;br /&gt;
Het reinigen van gevels wordt vrijwel voor alle methoden ontraden. De gebruikte middelen en methoden zijn te agressief waardoor de bakhuid van de stenen beschadigd of verwijderd wordt. Zonder deze bakhuid zal de steen op termijn veel sneller gaan verweren en vervuilen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Gevel laten hydrofoberen===&lt;br /&gt;
Ook het met chemische middelen waterafstotend maken van muren, hydrofoberen, wordt sterk ontraden. In het waterafstotende laagje dat op de gevel wordt aangebracht, ontstaan op den duur haarscheurtjes. Vocht wat hier achter komt, kan niet meer uit de gevel verdampen. Hierdoor ontstaan meer problemen dan er worden opgelost. &lt;br /&gt;
Indien er vochtproblemen in een gevel aangetroffen worden moet de oorzaak worden weggenomen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Oude dakpannen vervangen door een modernere dakpan===&lt;br /&gt;
Het gebeurt nogal eens dat de originele Oudhollandse dakpannen vervangen worden door moderne Opnieuw Verbeterde Hollandse pannen. Als argument wordt dan meestal aangedragen dat langs de Oudhollandse pannen bij ongunstige weersomstandigheden water of sneeuw binnenkomt. Het vervangen van de originele pannen is een enorme verarming van het historische gebouw. Uitgangspunt bij reparatie moet zijn dat de oorspronkelijke soort wordt teruggeplaatst. Wanneer dit gecombineerd wordt met het aanbrengen van een deugdelijke damp-open folie onder de pannen, wordt het vocht weer naar buiten afgevoerd. Zo vormen de gebreken van de oude pannen geen probleem meer. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verkeerd hang- en sluitwerk toepassen===&lt;br /&gt;
Gehengen van deuren en luiken willen ook nogal eens roesten. Voor het aanzien van het monument is het wel belangrijk dat deze behandeld worden en niet vervangen worden door moderne bandstalen exemplaren. Ditzelfde geldt ook voor al het hang- en sluitwerk zoals grendels, deurknoppen en raamsluitingen van het pand. Historisch hang- en sluitwerk is waardevol en veel verfijnder en gevarieerder dan het huidige assortiment. Wanneer behoud niet mogelijk is, kan een replica gezocht worden of zelfs gemaakt worden door een daarin gespecialiseerde vakman.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Dampremmer aan de verkeerde kant toepassen===&lt;br /&gt;
Het isoleren van gebouwen moet zorgvuldig gebeuren om geen vervolgschade te krijgen. In een gebouw is het, over het gehele jaar genomen, warmer en vochtiger dan buiten. Warmte en vocht worden door de muren en daken heen van binnen naar buiten afgevoerd. Daarom moet bij isolatie een dampremmende folie zonder kieren en gaten aan de warme kant aangebracht worden, anders treedt er condensvorming in de constructie op, waardoor ondermeer houtrot kan ontstaan. Een verkeerd aangebrachte dampremmer kan zelfs ingerotte balkkoppen tot gevolg hebben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Onnodig en ongewenst isoleren===&lt;br /&gt;
In een slaapkamer, waar de bewoner altijd met het open raam slaapt, is het aanbrengen van dubbelglas niet zinvol. En in een gebouw met een bijzondere wandbetimmering is het aanbrengen van een geïsoleerde voorzetwand meestal niet mogelijk, zonder het monumentale karakter aan te tasten. Het bouwbesluit stelt eisen aan de isolatie van een gebouw. Waar deze eisen in strijd zijn met de monumentale waarden kan ontheffing van het bouwbesluit aangevraagd worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Het dak zo isoleren zodat de aansluitingen op het metselwerk niet uitkomen===&lt;br /&gt;
Bij pannendaken kan de isolatie op twee manieren aangebracht worden. Zo kan de isolatie van binnenuit tussen de gordingen aangebracht worden. In de praktijk blijkt echter dat het aanbrengen van een effectieve dampremmer vooral ter plaatse van de kapspanten lastig is, met een grote kans op vochtschade. Ook kan de isolatie óp het dakbeschot, onder de pannen worden aangebracht, maar wees alert op aantasting van de monumentale waarden. Een te dikke isolatieplaat kan lelijk uitpakken bij ondermeer de goten. Om te voorkomen dat het water er overheen stroomt, volgt tot slot nog een extra kostenpost voor het aanpassen van de goten. Er zijn  nieuwe dunne isolatiematerialen  op de markt gekomen, waarmee deze aansluitproblemen voorkomen kunnen worden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[bestand:Restaureren_veelgemaakte_fouten,_dakisolatie,_bron_BHD.JPG|thumb|right|Oorspronkelijk waren hier geen windveren, maar door het aanbrengen van een dik isolatiepakket komen de aansluiting van het dak op de gevels niet meer goed uit. Helaas is dit opgelost met te windveren die hier niet thuishoren.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Te veel dakkapellen en/of dakramen toepassen===&lt;br /&gt;
Licht op zolder is een veel voorkomende moderne woonwens. Maar te veel dakramen en of dakkapellen in een dak is niet fraai. Nieuwe dakdoorbrekingen moeten daarom zo klein mogelijk zijn en aan de minst zichtbare kant van het pand worden toegepast. Het is de kunst om voldoende licht binnen te krijgen terwijl het dakvlak toch ‘gesloten lijkt. ‘Dakkapellen en dakramen moeten zo aangebracht worden dat zij tussen de dakspanten en sporen vallen, om zo min mogelijk schade aan te brengen aan de constructie. Vaak heeft een dakraam de voorkeur boven een dakkapel, omdat deze niet uit het dakvlak steekt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===‘Standaard’ restauratie kleuren toepassen=== &lt;br /&gt;
Hoewel monumenten zeer divers zijn, wordt toch vaak voor dezelfde standaardkleuren gekozen: standgroen, ook wel monumentengroen genoemd, voor de bewegende delen zoals ramen, deuren en luiken en roomwit voor de kozijnen. Dit is in de meeste gevallen de passende kleurstelling maar vergeet niet dat onze historie veel kleurrijker is. Probleem is ook dat standgroen de neiging heeft om door inwerking van licht te verdonkeren en te verblauwen. Het roomwit bleekt echter door de zon juist op. Als we nu tegen de schilder zeggen: “Doe maar hetzelfde als erop zat”, dan wordt het groen in de loop der jaren steeds donkerder en het roomwit steeds lichter. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
* Dorp,Stad &amp;amp; land, Gebouwd verleden:Doorgeven of opgeven, 2006, p23&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser (Bureau Helsdingen) / Gemeente Leidsendam-Voorburg. Monumenten Waarderen en beheren. Praktische leidraad voor eigenaren van Monumenten (maart 2010)&lt;br /&gt;
* [http://www.monumenten.nl/site/nl-nl/Themas/10x+doen+en+niet+doen+voor+uw+monument.htm 10x Doen en niet doen voor uw monument]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratie-ethiek]] &lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:herbestemmen]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:wet- en regelgeving]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Authenticiteit&amp;diff=7929</id>
		<title>Authenticiteit</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Authenticiteit&amp;diff=7929"/>
		<updated>2020-10-28T21:05:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* Bron */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Authenticiteit.jpg|thumb|right|De zuidgevel van het woongedeelte van de voormalige boerderij Boskade 11 te Hoogmade. De vele kleuren in het metselwerk geven aan dat de gevel vele malen is aangepast in de vier eeuwen van zijn bestaan.Bron: Zuijlen, J. van, Van Hoogmade naar Arnhem, Lotgevallen van de boerderij Boskade 11 in de Bospolder bij hoogmade 1600-2004, SHBO Arnhem 2004, pag. 73.]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De waarde van een [[monument]] heeft met authenticiteit of oorspronkelijkheid van het [[historisch materiaal|materiaal]] en het ontwerp te maken. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Een perfecte kopie heeft minderwaarde===&lt;br /&gt;
Zo is bijvoorbeeld een perfect nageschilderde Rembrandt maar een fractie waard van een echte Rembrandt. De historische waarde van het materiaal wordt authenticiteit genoemd. Het betreft de mate van betrouwbaarheid van de originaliteit en herkomst. Daarom is het belangrijk dat [[historisch bouwmateriaal]], constructie en details behouden blijven. &lt;br /&gt;
Nu zijn monumenten geen schilderijen. Er moet in geleefd worden. Ook vroeger werd er regelmatig wat veranderd aan monumenten. Als dat goed is gedaan, dan is een latere aanbouw of verbouwing een waardevol onderdeel van het monument. Dat moet dus ook gelden voor de aanpassingen die we nu doen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bouwmaterialen dragen de authenticiteit===&lt;br /&gt;
Ook wat het bouwmateriaal betreft geldt de stelregel “[[Behouden gaat voor vernieuwen]]”. Materialen zoals [[baksteen]], [[dakpan|dakpannen]] en [[voegwerk]] maken de leeftijd en het gebruik van het gebouw ervaarbaar. Hierbij kan het oorspronkelijke [[patina| reinigen van gevels]] soms essentieel zijn. Wordt oorspronkelijk materiaal vervangen, dan wordt de authenticiteit dus aangetast. De structuur van een nieuw materiaal wijkt namelijk altijd af, doordat bijvoorbeeld de fabricage anders is dan vroeger. Industrieel vervaardigde grondstoffen en bouwmaterialen zijn constanter van kleur en kwaliteit dan dat men vroeger kon maken. Daarom heeft historisch materiaal zo’n levendig en aantrekkelijk uiterlijk.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
* Dorp,Stad &amp;amp; land, Gebouwd verleden:Doorgeven of opgeven, 2006, p23&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser (Bureau Helsdingen) / Gemeente Leidsendam-Voorburg. Monumenten Waarderen en beheren. Praktische leidraad voor eigenaren van Monumenten (maart 2010)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratie-ethiek]] &lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Onderzoek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Bouwhistorie]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:herbestemmen]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:wet- en regelgeving]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Rijksmonumenten]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Gemeentelijke monumenten]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Beeldbepalende panden]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Restaureren_venster&amp;diff=7928</id>
		<title>Restaureren venster</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Restaureren_venster&amp;diff=7928"/>
		<updated>2020-10-28T21:05:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* Bron */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;===Behoud van het uiterlijk===&lt;br /&gt;
Als de staat van de [[kozijn]]en zo slecht is dat repareren niet meer mogelijk is, is complete vervanging de volgende stap. Bij vervanging van historische kozijnen is het erg belangrijk dat de [[authenticiteit|originele]] detaillering gehandhaafd blijft. Het aanbrengen van [[glas|dubbelglas]] heeft meer consequenties dan het op het eerste gezicht lijkt. Gewoon dubbelglas is veel dikker en zwaarder dan enkelglas. In de praktijk leidt dat tot het vervangen van raam[[hout]], het verzwaren van [[roede]]s en aanpassingen aan het kozijn. Het originele venster is dan onherstelbaar ‘[[restaureren|gerestaureerd]]’. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Restaureren veelgemaakte fouten, venster, bron BHD.JPG|thumb|right| Bij dit ‘nieuwe’ schuifvensters zijn de roeden breder gemaakt om dubbel glas aan te kunnen brengen. Daarnaast zijn de verhoudingen van de ruiten niet goed. De ruiten in het bovenraam zijn anders van maat en verhoudingen dan in het onderraam; dit is lelijk. In het bovenraam zijn de ruiten breder dan hoog; dit is historisch onjuist. Het is veel fraaier als de ruiten hoger zijn dan breed.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser (Bureau Helsdingen) / Gemeente Leidsendam-Voorburg. Monumenten Waarderen en beheren. Praktische leidraad voor eigenaren van Monumenten (maart 2010)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Links===&lt;br /&gt;
* &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verder lezen===&lt;br /&gt;
* &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratie-ethiek]] &lt;br /&gt;
[[Categorie:herbestemmen]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:wet- en regelgeving]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratietechniek]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Dampremmer&amp;diff=7927</id>
		<title>Dampremmer</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Dampremmer&amp;diff=7927"/>
		<updated>2020-10-28T21:04:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* Bron */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;De meeste tijd van het jaar is het binnen warmer dan buiten. Een deel van die warmte stroomt door de constructie heen naar buiten. Daarom isoleren we de buitenmuren. Maar in een huis wordt er ook veel vocht geproduceerd. Mensen zweten, douchen en koken. Ook dat vocht wil door de constructie heen naar buiten. Nu kan de warme binnenlucht veel meer vocht opnemen dan de koude buitenlucht. Als de warme vochtige lucht dan tegen een koud oppervlakte aankomt condenseert deze. (Dit gebeurt ook bij een slaapkamerraam met enkelglas. Dit is iedere ochtend helemaal beslagen). Als de waterdamp niet tegen gehouden wordt kan het dus in de constructie gaan condenseren (vloeibaar worden). Dit kan de constructie beschadigen. Vooral balkkoppen kunnen hierdoor te lijden hebben en gaan inrotten.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Dampremmer toepassen===&lt;br /&gt;
We moeten dus voorkomen dat vocht condenseert in de constructie. Daarvoor moet er een goede dampremmer aangebracht worden. &lt;br /&gt;
'''Een goede dampremmer zit aan de warme kant van de constructie!''' Ook moet hiervoor voldoende dik plastic gebruikt worden (dus geen boterhamzakjesplastic), en de dampremmer moet goed aansluiten en afgeplakt worden bij de naden. En er mogen geen gaten in zitten (elektraleidingen), anders treedt er alsnog condensvorming in de constructie op, waardoor ondermeer houtrot kan ontstaan. Een verkeerd of slordig aangebrachte dampremmer kan zelfs ingerotte balkkoppen tot gevolg hebben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser (Bureau Helsdingen) / Gemeente Leidsendam-Voorburg. Monumenten Waarderen en beheren. Praktische leidraad voor eigenaren van Monumenten (maart 2010)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratie-ethiek]] &lt;br /&gt;
[[Categorie:Restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Herbestemmen]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Wet- en regelgeving]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Rieten_dak_levensduur&amp;diff=7926</id>
		<title>Rieten dak levensduur</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Rieten_dak_levensduur&amp;diff=7926"/>
		<updated>2020-10-28T21:02:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* Bronnen */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Riet is een natuurlijk product dat, net als [[hout]], gevoelig is voor vocht. Als een rietendak te lang vochtig is gaat het riet rotten waardoor de levensduur van het riet aanmerkelijk korter wordt. Het onderhouden van een rietendak is daarom van groot belang.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===De levensduur===&lt;br /&gt;
De levensduur van een rieten dak is afhankelijk van een aantal factoren:&lt;br /&gt;
* De onderconstructie&lt;br /&gt;
* De kwaliteit van het aangebrachte riet&lt;br /&gt;
* De dakhelling&lt;br /&gt;
* De oriëntatie van het dak&lt;br /&gt;
* Regelmatig onderhoud&lt;br /&gt;
* Begroeiing in de buurt van het dak&lt;br /&gt;
* Mosvorming&lt;br /&gt;
* Stormschade en schade door vogels&lt;br /&gt;
Al deze factoren kunnen er voor zogen dat een rieten dak soms al na 25 jaar vervangen moet worden. Maar goed geplaatst en onderhouden rietendak kan tot 80 jaar meegaan! Soms wordt een rietendak eerder vervangen in het kader van een ingrijpende restauratie. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Aandachtspunten====&lt;br /&gt;
Naast bovengenoemde punten is het natuurlijk ook belangrijk om de dikte van het rietpakket in de gaten te houden. Aan de onderzijde van het dakvlak dient het pakket 28cm dik te zijn en aan de bovenzijde 25cm. Deze diktes behoren bij een onlangs aangebracht rietendak. In de loop der jaren wordt het rieten dak steeds dunner; de slijtlaag verdwijnt. De gaarden die het riet bijeenhouden zitten onder de slijtlaag. Als de gaarden zichtbaar worden door de rietdekking heen, betekent dat, dat het rietpakket te dun wordt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====De onderkonstructie====&lt;br /&gt;
Als de onderconstructie van het rieten dak technisch slecht is aangebracht kan dit tot aanzienlijke schade van het rieten dak leiden. Als men bijvoorbeeld van binnen uit geïsoleerd heeft zonder een deugdelijke dampremmer aan te brengen, kan er condens optreden in het rietpakket. Hierdoor zal het riet sneller gaan verteren.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Kwaliteit van het aangebrachte riet====&lt;br /&gt;
Riet is een natuurproduct. Om te kunnen beoordelen of het aangebrachte riet van goede kwaliteit is, is erg lastig. Leken en vrijwel alle architecten kunnen dit niet. Van de rietdekker die het riet aanbrengt mag worden verwacht dat deze wel de kwaliteit van het riet kan beoordelen. Voor een opdrachtgever is dit geen prettige situatie. Het is daarom verstandig om een vertrouwde rietdekker te kiezen die in de omgeving zijn naam hoog heeft te houden.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====De dakhelling====&lt;br /&gt;
De dakhelling is voor de levensduur van het riet van groot belang. Hoe steiler het dak, hoe sneller het water eraf loopt en hoe langer het riet mee gaat. Op molens waar het riet vrijwel verticaal is aangebracht kan het riet wel 100 jaar mee gaan. Een dakhelling van minder dan 45 graden is ongunstig. Helaas hebben nogal veel boerderijen een opwelving waar het dak flauwer is dan 45 graden. Dit gedeelte zal vaker vervangen moeten worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====De orientatie van het dak==== &lt;br /&gt;
Een rieten dak op het oosten gaat soms wel tien tot twintig jaar langer mee dan een rieten dak op het westen. Een rieten dak op het westen heeft meer te lijden van zon en regen. Dit geldt overigens niet alleen voor riet. Ook schilderwerk gaat op het oosten veel langer mee.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[Onderhoud rieten dak|Regelmatig onderhoud]]===&lt;br /&gt;
Het onderhouden van een rietendak moet consequent en met regelmaat gebeuren. Elk jaar een inspectie zorgt ervoor dat mankementen, zoals vocht, op tijd worden opgemerkt voordat de schade te groot wordt. Onderhoud en reparaties aan een rietendak dienen te geschieden door een expert. Een rietdekker weet hoe hij moet omgaan met een dak en het tijdens onderhoud of inspectie zo min mogelijk beschadigt. Een rietendak beschadigen is namelijk zo gebeurd. De buitenzijde van een rietstengel is zeer belangrijk voor de bescherming van zowel vocht als licht (UV-straling). Beide elementen zijn schadelijk voor het riet en de levensduur. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Begroeiing in de buurt van het dak====&lt;br /&gt;
Bomen, grote planten en klimplanten in de buurt van een rietendak zijn een mogelijke schade toebrenger aan het riet. Grote bomen kunnen schaduw opleveren op het dak, waardoor de zon het dak niet voldoende droogt. Bovendien houdt de boom het dakvlak ook uit de wind waardoor het dak minder goed wordt geventileerd en droog geblazen. Door deze nadelen kunnen er makkelijker schimmels, algen en mossen ontstaan in of op het riet. Bomen hebben bovendien het gevaar dat als de takken over het riet hangen dat de takken schade aan de buitenzijde van de rietstengel kunnen maken of zelfs grote stukken van het dak kunnen beschadigen bij wind. Omringende bomen en klimmende begroeiingen dienen dus regelmatig gesnoeid te worden.&lt;br /&gt;
Ook afgevallen bladeren die op het dak blijven liggen (flauwe hellingshoek) houden het vochtgehalte in het riet te hoog. Blad dient dus tijdig verwijderd te worden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Mosvorming====&lt;br /&gt;
Mossen groeien op rietendaken die te veel vocht bevatten. Bovendien houdt mos vocht ook langer vast, waardoor het riet ook weer langer dan nodig nat blijft. De droging van riet dat begroeid is met mos duurt erg lang. Dit bleek na een drogteperiode in de zomer van vijf weken waarbij geconstateerd werdt dat het riet onder het mos nog nat was. Daarbij dekt mos het riet ook af, waardoor de ventilatie wordt tegen gewerkt. Daarnaast trekt mos ook vogels aan die met hun snavels makkelijk rietstengels lostrekken die ze graag in hun nesten verwerken. Mossen dienen verwijderd te worden door een rietdekker. Tegen mossen en algen zijn ook sproeimiddelen in omloop. Deze middelen mogen eens per drie tot vijf jaar worden aangebracht. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Mos op het rieten dak.JPG|thumb|150px|Mos op het rieten dak verkort de levensduur Foto: Bureau Helsdingen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Storm schade en schade door vogels====&lt;br /&gt;
De korte rietstengels bij de nok zijn erg in trek bij vogels. De rietdekker kan hier tegen een gegalvaniseerd kippengaas aanbrengen onder de nok. Hierdoor is het voor de vogels een stuk lastiger om riet los te trekken. Voor zowel stormschade als voor schade door vogels geld dat een goed onderhouden dak minder snel beschadigd wordt. En dat snel reageren op schade veel vervolgschade kan voorkomen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verder lezen===&lt;br /&gt;
* [[Rieten dak vervangen]]&lt;br /&gt;
* [[Rieten dak onderhoud]]&lt;br /&gt;
* [[Rieten dak en brand]]&lt;br /&gt;
* [[Rieten dak]]&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 11. Onderhoud van rieten daken (gewijzigde 3 e druk 2005)]&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 10. De kwaliteit van riet als dakbedekking (4 e druk 2005)]&lt;br /&gt;
* [http://www.riet.com www.riet.com]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Links===&lt;br /&gt;
* [http://www.riet.com www.riet.com]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bronnen===&lt;br /&gt;
Deze tekst is gebaseerd op:&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 11. Onderhoud van rieten daken (gewijzigde 3 e druk 2005)]&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 10. De kwaliteit van riet als dakbedekking (4 e druk 2005)]&lt;br /&gt;
* Monumentenwacht ''Inspectiehandboek 2'', 2.2&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser (Bureau Helsdingen) / Gemeente Leidsendam-Voorburg. Monumenten Waarderen en beheren. Praktische leidraad voor eigenaren van Monumenten (maart 2010)&lt;br /&gt;
* [http://www.riet.com www.riet.com]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:daken]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:moderne eisen]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Bouwhistorie]]&lt;br /&gt;
[[categorie:subsidie]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Rieten_dak_levensduur&amp;diff=7925</id>
		<title>Rieten dak levensduur</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Rieten_dak_levensduur&amp;diff=7925"/>
		<updated>2020-10-28T20:42:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* Bronnen */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Riet is een natuurlijk product dat, net als [[hout]], gevoelig is voor vocht. Als een rietendak te lang vochtig is gaat het riet rotten waardoor de levensduur van het riet aanmerkelijk korter wordt. Het onderhouden van een rietendak is daarom van groot belang.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===De levensduur===&lt;br /&gt;
De levensduur van een rieten dak is afhankelijk van een aantal factoren:&lt;br /&gt;
* De onderconstructie&lt;br /&gt;
* De kwaliteit van het aangebrachte riet&lt;br /&gt;
* De dakhelling&lt;br /&gt;
* De oriëntatie van het dak&lt;br /&gt;
* Regelmatig onderhoud&lt;br /&gt;
* Begroeiing in de buurt van het dak&lt;br /&gt;
* Mosvorming&lt;br /&gt;
* Stormschade en schade door vogels&lt;br /&gt;
Al deze factoren kunnen er voor zogen dat een rieten dak soms al na 25 jaar vervangen moet worden. Maar goed geplaatst en onderhouden rietendak kan tot 80 jaar meegaan! Soms wordt een rietendak eerder vervangen in het kader van een ingrijpende restauratie. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Aandachtspunten====&lt;br /&gt;
Naast bovengenoemde punten is het natuurlijk ook belangrijk om de dikte van het rietpakket in de gaten te houden. Aan de onderzijde van het dakvlak dient het pakket 28cm dik te zijn en aan de bovenzijde 25cm. Deze diktes behoren bij een onlangs aangebracht rietendak. In de loop der jaren wordt het rieten dak steeds dunner; de slijtlaag verdwijnt. De gaarden die het riet bijeenhouden zitten onder de slijtlaag. Als de gaarden zichtbaar worden door de rietdekking heen, betekent dat, dat het rietpakket te dun wordt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====De onderkonstructie====&lt;br /&gt;
Als de onderconstructie van het rieten dak technisch slecht is aangebracht kan dit tot aanzienlijke schade van het rieten dak leiden. Als men bijvoorbeeld van binnen uit geïsoleerd heeft zonder een deugdelijke dampremmer aan te brengen, kan er condens optreden in het rietpakket. Hierdoor zal het riet sneller gaan verteren.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Kwaliteit van het aangebrachte riet====&lt;br /&gt;
Riet is een natuurproduct. Om te kunnen beoordelen of het aangebrachte riet van goede kwaliteit is, is erg lastig. Leken en vrijwel alle architecten kunnen dit niet. Van de rietdekker die het riet aanbrengt mag worden verwacht dat deze wel de kwaliteit van het riet kan beoordelen. Voor een opdrachtgever is dit geen prettige situatie. Het is daarom verstandig om een vertrouwde rietdekker te kiezen die in de omgeving zijn naam hoog heeft te houden.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====De dakhelling====&lt;br /&gt;
De dakhelling is voor de levensduur van het riet van groot belang. Hoe steiler het dak, hoe sneller het water eraf loopt en hoe langer het riet mee gaat. Op molens waar het riet vrijwel verticaal is aangebracht kan het riet wel 100 jaar mee gaan. Een dakhelling van minder dan 45 graden is ongunstig. Helaas hebben nogal veel boerderijen een opwelving waar het dak flauwer is dan 45 graden. Dit gedeelte zal vaker vervangen moeten worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====De orientatie van het dak==== &lt;br /&gt;
Een rieten dak op het oosten gaat soms wel tien tot twintig jaar langer mee dan een rieten dak op het westen. Een rieten dak op het westen heeft meer te lijden van zon en regen. Dit geldt overigens niet alleen voor riet. Ook schilderwerk gaat op het oosten veel langer mee.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[Onderhoud rieten dak|Regelmatig onderhoud]]===&lt;br /&gt;
Het onderhouden van een rietendak moet consequent en met regelmaat gebeuren. Elk jaar een inspectie zorgt ervoor dat mankementen, zoals vocht, op tijd worden opgemerkt voordat de schade te groot wordt. Onderhoud en reparaties aan een rietendak dienen te geschieden door een expert. Een rietdekker weet hoe hij moet omgaan met een dak en het tijdens onderhoud of inspectie zo min mogelijk beschadigt. Een rietendak beschadigen is namelijk zo gebeurd. De buitenzijde van een rietstengel is zeer belangrijk voor de bescherming van zowel vocht als licht (UV-straling). Beide elementen zijn schadelijk voor het riet en de levensduur. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Begroeiing in de buurt van het dak====&lt;br /&gt;
Bomen, grote planten en klimplanten in de buurt van een rietendak zijn een mogelijke schade toebrenger aan het riet. Grote bomen kunnen schaduw opleveren op het dak, waardoor de zon het dak niet voldoende droogt. Bovendien houdt de boom het dakvlak ook uit de wind waardoor het dak minder goed wordt geventileerd en droog geblazen. Door deze nadelen kunnen er makkelijker schimmels, algen en mossen ontstaan in of op het riet. Bomen hebben bovendien het gevaar dat als de takken over het riet hangen dat de takken schade aan de buitenzijde van de rietstengel kunnen maken of zelfs grote stukken van het dak kunnen beschadigen bij wind. Omringende bomen en klimmende begroeiingen dienen dus regelmatig gesnoeid te worden.&lt;br /&gt;
Ook afgevallen bladeren die op het dak blijven liggen (flauwe hellingshoek) houden het vochtgehalte in het riet te hoog. Blad dient dus tijdig verwijderd te worden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Mosvorming====&lt;br /&gt;
Mossen groeien op rietendaken die te veel vocht bevatten. Bovendien houdt mos vocht ook langer vast, waardoor het riet ook weer langer dan nodig nat blijft. De droging van riet dat begroeid is met mos duurt erg lang. Dit bleek na een drogteperiode in de zomer van vijf weken waarbij geconstateerd werdt dat het riet onder het mos nog nat was. Daarbij dekt mos het riet ook af, waardoor de ventilatie wordt tegen gewerkt. Daarnaast trekt mos ook vogels aan die met hun snavels makkelijk rietstengels lostrekken die ze graag in hun nesten verwerken. Mossen dienen verwijderd te worden door een rietdekker. Tegen mossen en algen zijn ook sproeimiddelen in omloop. Deze middelen mogen eens per drie tot vijf jaar worden aangebracht. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Mos op het rieten dak.JPG|thumb|150px|Mos op het rieten dak verkort de levensduur Foto: Bureau Helsdingen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====Storm schade en schade door vogels====&lt;br /&gt;
De korte rietstengels bij de nok zijn erg in trek bij vogels. De rietdekker kan hier tegen een gegalvaniseerd kippengaas aanbrengen onder de nok. Hierdoor is het voor de vogels een stuk lastiger om riet los te trekken. Voor zowel stormschade als voor schade door vogels geld dat een goed onderhouden dak minder snel beschadigd wordt. En dat snel reageren op schade veel vervolgschade kan voorkomen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verder lezen===&lt;br /&gt;
* [[Rieten dak vervangen]]&lt;br /&gt;
* [[Rieten dak onderhoud]]&lt;br /&gt;
* [[Rieten dak en brand]]&lt;br /&gt;
* [[Rieten dak]]&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 11. Onderhoud van rieten daken (gewijzigde 3 e druk 2005)]&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 10. De kwaliteit van riet als dakbedekking (4 e druk 2005)]&lt;br /&gt;
* [http://www.riet.com www.riet.com]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Links===&lt;br /&gt;
* [http://www.riet.com www.riet.com]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bronnen===&lt;br /&gt;
Deze tekst is gebaseerd op:&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 11. Onderhoud van rieten daken (gewijzigde 3 e druk 2005)]&lt;br /&gt;
* [http://www.cultureelerfgoed.nl/node/945/ Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 10. De kwaliteit van riet als dakbedekking (4 e druk 2005)]&lt;br /&gt;
* Monumentenwacht ''Inspectiehandboek 2'', 2.2&lt;br /&gt;
* [http://bureauhelsdingen.nl/WP_beta/wp-content/uploads/2011/10/Brochure-Monumenten-waarderen-en-beheren_s.pdf Bureau Helsdingen / Gemeente Leidschendam-Voorburg, Monumenten Waarderen en beheren, Praktische leidraad voor eigenaren van monumenten, 2010,]&lt;br /&gt;
* Ineke de Visser [http://bureaudevisser.nl/publicaties/] / Bureau Helsdingen / [http://www.bureauhelsdingen.nl/bureau-helsdingen.html#helspublicaties] Gemeente Leidsendam-Voorburg. Monumenten Waarderen en beheren. Praktische leidraad voor eigenaren van Monumenten.&lt;br /&gt;
* [http://www.riet.com www.riet.com]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[categorie:daken]]&lt;br /&gt;
[[Categorie:moderne eisen]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[categorie:Bouwhistorie]]&lt;br /&gt;
[[categorie:subsidie]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Het_boek_%27%27Kleur_op_boerderijen%27%27&amp;diff=7924</id>
		<title>Het boek ''Kleur op boerderijen''</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Het_boek_%27%27Kleur_op_boerderijen%27%27&amp;diff=7924"/>
		<updated>2020-10-28T17:19:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* Colofon */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Voorkant.jpg|250px|thumb|right|Het boek ''Kleur op boerderijen''.]]&lt;br /&gt;
===Het boek op [[AgriWiki:Info|Agriwiki]]===&lt;br /&gt;
Het boek ''Kleur op boerderijen'' is in 2006 verschenen. Het is hoofdzakelijk via de website van Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden verspreid. Daarnaast was het te koop in de [http://www.koperenknop.nl/|Koperen Knop]. Binnen 3 jaar was de oplage van 1000 stuks geheel uitverkocht; wat opvallend snel is voor een dergelijke uitgave. Hoewel het boek geschreven is voor boerderijen in het Groene Hart, is het boek door mensen uit het gehele land gekocht. Het boek voorziet duidelijk in een behoefte. Er is namelijk een grote groep van eigenaars van historische boerderijen die “het graag goed doet”. Voor deze groep is er geen ander boek beschikbaar over [[historisch kleurgebruik]] op gebouwen dat leesbaar is voor leken. Ook in de vakliteratuur is er opvallend weinig geschreven over dit onderwerp. Hoewel er regelmatig gevraagd is om een herdruk, is hier tot op heden geen sponsor voor gevonden. Omdat de schrijvers van dit boek ook de Agriwiki hebben opgezet, is het een logische stap om dit boek op de Agriwiki te plaatsen. Hiermee komt deze informatie voor een groter publiek beschikbaar. Het doel van zowel het boek als deze website is namelijk hetzelfde: het verhogen van de kwaliteit van de [[restauratie]]s van historische boerderijen &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In deze Agriwiki is het boek ''Kleur op boerderijen'' vrijwel geheel opgenomen. Hiervoor zijn de oorspronkelijke hoofdstukken en paragrafen omgevormd tot zelfstandig leesbare lemma’s. Hiervoor zijn de lemma’s van een inleiding voorzien waarbij het onderwerp in z’n context is geplaatst. Om het boek ook als geheel herkenbaar te houden binnen deze Agriwiki hebben de lemma’s een paragraafnummer gekregen. Daarnaast is er een doorverwijzing gemaakt vanaf relevante trefwoorden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Inhoud van het boek ''Kleur op boerderijen''===&lt;br /&gt;
Het boek is een handreiking voor historisch verantwoord kleurgebruik op boerderijen in het Groene Hart van Holland. Om het boek goed leesbaar te houden zijn vaktermen zoveel mogelijk vermeden of zonodig uitgelegd. De centrale vraag in het boek is: welke op de historie geïnspireerde [[kleur]]en passen bij een boerderij? Het antwoord hierop kunt u zelf ontdekken door [[kleuronderzoek]] te doen bij uw pand. Hoe dat moet en welke aspecten meespelen bij de uiteindelijke kleurkeuze komen in het boek uitgebreid aan de orde. Op heldere en begrijpelijke wijze wordt achtergrondinformatie gegeven over [[pigmenten]], kleuren, verfsoorten en hun toepassing. Daarnaast geeft het boek een overzicht van de ontwikkeling van het kleurgebruik op de binnen- en buitenkant van boerderijen vanaf de 17&amp;lt;sup&amp;gt;de&amp;lt;/sup&amp;gt; eeuw tot vandaag. En daarmee is het boek uniek.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Doel van dit boek===&lt;br /&gt;
De Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden heeft geconstateerd dat er behoefte is aan praktische en toepasbare informatie over kleurgebruik op boerderijen. Het bleek dat er bijzonder weinig geschreven is over kleurgebruik op gebouwen. Wat geschreven is, beperkt zich hoofdzakelijk tot de rijke woonhuizen en monumentale panden in de stad. Kleur op boerderijen bleek een weinig beschreven onderwerp te zijn, afgezien van een paar bijzondere gebieden als Staphorst en West-Friesland. Deze regio’s hebben een kleurgebruik dat sterk afwijkt van wat in het Groene Hart gangbaar is. &lt;br /&gt;
Het gangbare is heel gewoon, maar juist dit gangbare, typische boerenkleurgebruik in het Groene Hart is heel snel aan het verdwijnen. Doel van dit boek is om een bijdrage te leveren aan de [[8.0 Regionale verschillen in kleurgebruik in het Groene Hart|regionale identiteit]] van het Groene Hart en het instandhouden van het traditionele kleurgebruik.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Het onderzoek===&lt;br /&gt;
[[Bestand:02.JPG|thumb|right|De keuze van de juiste kleur is een lastige, maar ook een hele leuke opgave. Foto: Bureau Helsdingen]]&lt;br /&gt;
Om het boek te kunnen schrijven, is uitgebreid [[kleuronderzoek]] gedaan en is geëxperimenteerd met allerlei verfstoffen. Dit onderzoek is beperkt tot boerderijen in het Groene Hart van Holland in de periode tussen 1600 en 2005. Boerderijen zijn meestal eenvoudige en doelmatige panden die getuigen van een zekere welstand en properheid. Zij volgden de modieuze kleurveranderingen met enige vertraging. De boerderijen werden geschilderd door de boer, boerin, meiden en knechten of de dorpsschilder. De [[herenboerderijen]] zijn uitzonderingen die niet aan deze beschrijving voldoen. Deze zijn in het onderzoek bewust buiten beschouwing gelaten. &lt;br /&gt;
Het boek is de populaire en praktische uitwerking van ons onderzoek. Naast dit boek is  er ook een uitgebreider onderzoeksverslag met een beperkte oplage, genaamd: ‘Boerderij en Verf. Onderzoek naar het kleurgebruik op boerderijen in het Groene Hart van Holland’. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Doelgroep===&lt;br /&gt;
Het boek is geschreven voor drie doelgroepen: &lt;br /&gt;
* De praktische doelgroep wordt gevormd door de boerderijeigenaren (of hun schilders), die hun boerderij geheel willen restaureren of slechts opnieuw willen (laten) schilderen. Het is de bedoeling dat zij zelf met het boek aan de slag gaan en zo ontdekken welke kleuren hun boerderij ooit gehad heeft. Zo kunnen zij tot een verantwoorde kleurkeuze komen. &lt;br /&gt;
* Ook voor eigenaren van andere eenvoudige historische panden en boerderijen buiten de regio is het boek informatief. &lt;br /&gt;
* De meer theoretisch ingestelde doelgroep zoals schilders, (bouw)historici en architecten zal vooral geïnteresseerd zijn in de ontwikkeling van het kleurgebruik door de eeuwen heen. In het boek wordt naast specifieke aandacht voor boerderijen, ook het historische overzicht van kleurgebruik behandeld.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===De auteur===&lt;br /&gt;
Het boek Kleur op boerderijen is geschreven door Ineke de Visser, in de tijd dat zij samen met Piet den Hertog het Bureau Helsdingen VOF vormde. Ineke de Visser is bouwhistoricus en verricht haar werkzaamheden inmiddels vanuit haar eigen bureau, Bureau de Visser [[http://bureaudevisser.nl/kleurhistorie/ website]]. Inhoudelijke bijdragen aan dit boek zijn geleverd door Piet den Hertog van Bureau Helsdingen [[http://www.bureauhelsdingen.nl/ website]] en door Caroline de Wit [[https://www.linkedin.com/in/caroline-de-wit-88a34316a  LinkedIn]]. De laatste heeft meegewerkt in het kader van haar studie aan de schildersvakschool Nimeto te Utrecht. Inmiddels is zij afgestudeerd als kaderfunconaris beschermings- en afwerkingstechnieken en Meesterschilder.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===De uitgever===&lt;br /&gt;
De [[http://www.boerderijenerf.nl Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden]] werd in 1998 opgericht. Zij zet zich in voor het behoud, herstel en ontwikkeling van streekeigen bebouwing, met name boerderijen, in hun karakteristieke landschappelijke omgeving. De stichting is ontstaan nadat in het landschapsplan Alblasserwaard - Vijfheerenlanden de wenselijkheid hiertoe was aangegeven. De stichting tracht haar doelstellingen te bereiken op tal van manieren, zoals het geven van voorlichting en advies aan boerderijeigenaren en gemeenten, maar ook door het uitgeven van publicaties. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verder lezen===&lt;br /&gt;
* [[Het boek ''Kleur op boerderijen'']]&lt;br /&gt;
* [[1.0 Historisch verantwoord kleurgebruik]]&lt;br /&gt;
* [[2.0 Stel het nadenken over kleuren niet uit tot de schilder komt]]&lt;br /&gt;
* [[3.0 Traditionele verf]]&lt;br /&gt;
* [[4.0 Kalkverf en andere waterachtige verven]]&lt;br /&gt;
* [[5.0 Teer, teerproducten en teervervangers]]&lt;br /&gt;
* [[6.0 Kleurgebruik op boerderijen]]&lt;br /&gt;
* [[7.0 De ontwikkeling van het kleurgebruik op het exterieur]]&lt;br /&gt;
* [[8.0 Regionale verschillen in kleurgebruik in het Groene Hart]]&lt;br /&gt;
* [[9.0 De ontwikkeling van het kleurgebruik in het interieur]]&lt;br /&gt;
* [[10.0 Verkleuren van verf]]&lt;br /&gt;
* [[11.0 De kleurkeuze]]&lt;br /&gt;
* [[12.0 Kleur, monumenten en welstand]]&lt;br /&gt;
* [[13.0 Kleurnummers]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
De belangrijkste bronnen die voor dit boek zijn gebruikt:&lt;br /&gt;
* Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard – Vijfheerenlanden, ''Boerderij en verf, Kleur op boerderijen in het groene Hart van Holland'' (Kinderdijk, 2005)&lt;br /&gt;
* Boot e.a., L., ''Van Hoogmade naar Arnhem, Lotgevallen van de boerderij Boskade 11 in de Bospolder bij Hoogmade 1600-2004'' (Arnhem, 2004)&lt;br /&gt;
* Denslagen, W.F. en A. de Vries, ''Kleur op historische gebouwen: de uitwendige afwerking met pleister en verf tussen 1200 en 1940'' (’s-Gravenhage, 1984)&lt;br /&gt;
* Fock, C. Willemijn, ''Het Nederlandse Interieur in beeld 1600-1900'' (Zwolle, 2001)&lt;br /&gt;
* Heesters, J.H.P., ''Handboek restauratieschilderen'' (Leeuwarden, 1999)&lt;br /&gt;
* Jonker, B., ''Kleurhistorisch onderzoek'' (Amsterdam, 2000)&lt;br /&gt;
* Kampen, Hans van, ''Verantwoord kleurgebruik in Noord Holland'' (2005) &lt;br /&gt;
* Keijzer, M. de en P. Keune, ''Pigmenten en bindmiddelen'' (Amsterdam, 2001)&lt;br /&gt;
* Ruypelans, L en P. Malaise, ''Wegwijs in natuurlijke grondstoffen'' (Berchem, 1990)&lt;br /&gt;
* Simis, L. bewerkt door H. Janse, en J. Berghuis jr., ''Schilder- en Verfkunst'' (’s-Gravenhage, z.j.) &lt;br /&gt;
* Sloan, A. en K. Gwynn, ''Traditionele verven en afwerkingen'' (De Bilt, 1993)&lt;br /&gt;
* Terra SHBO, ''Boerderijen in Zuid-Holland'' (Zutphen, 1989)&lt;br /&gt;
* Wijk, W. van, ''Dordtse Kleuren'' (Breda, 2002)&lt;br /&gt;
* Zantkuyl, H.J., ''Bouwen in Amsterdam'' (Amsterdam, 1973-1992, p. 94-108)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Woord van dank===&lt;br /&gt;
Aan de totstandkoming van dit boek hebben veel personen een bijdrage geleverd. Daarom hier een woord van dank.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Aan hen die vanuit hun vakkennis een bijdrage hebben geleverd aan dit boek in de vorm van aanvullingen, correcties of informatie: Cor Bouwstra te Vianen, Harriën van Dijk te Utrecht, Angelique Friedrichs te Maastricht, Hans van Kampen te Schagen, Piet Kempenaar te Zaandam, Pieter Keune te Amsterdam, Teus Koorevaar te Wijngaarden, Kees Rouw te Dordrecht, Mink Terlouw te Goudriaan, C.P. Tromp te Lisse, Jan Volkers te Utrecht en Leo Witteman te Wijdewormer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Aan de eigenaren of architecten van de boerderijen waar kleuronderzoek mocht worden uitgevoerd: fam. Akkerman en Van der Wiel te Molenaarsgraaf, fam. G. van Amstel te Vlist, Bob van Beek te Leiden (boerderij in Zoeterwoude), mevr. Brandwijk te Brandwijk, fam. J. Kalsbeek te Langerak, fam. P. Koorneef te Maasland, Ignis Maes te Lisse (boerderij in Lisse), dhr. Pot te Middelburg (boerderij in Oud-Alblas), dhr. Hans Verhulst te Dongen (boerderij in Zoeterwoude) en dhr. H. Verkerk te Groot Ammers (boerderij in Meerkerk).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De volgende personen verdienen speciale dank omdat zij ons ter zijde hebben gestaan bij het schrijven van dit boek. Allereerst Mieke Siemons, die met haar brede kennis bij de laatste fase van dit project heeft geholpen. Samen met Ko Siemons had zij de ondankbare taak om de tekst taalkundig bij te schaven. Dick de Jong te Hardinxveld-Giessendam voor zijn redactionele opmerkingen. En tot slot Adriaan en Bart den Hertog die op hun eigen wijze een bijdrage hebben geleverd en nu een boomhut hebben die geschilderd is met zelf gewreven, historisch verantwoorde verf.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Colofon===&lt;br /&gt;
''ISBN'': 9080803847&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Tekst'': Ineke de Visser (hoofdauteur), Caroline de Wit en Piet den Hertog&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Eindredactie en coördinatie'': Dick de Jong&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Illustratiekeuze'': Ineke de Visser, Piet den Hertog&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Tekeningen'': Willem Ormel&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Fotograaf'': Frits van der Gronde&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Uitgever'': Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard Vijfheerenlanden. © Bureau Helsdingen en Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard Vijfheerenlanden&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Redactie'': Mieke Siemons en Ko Siemons&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
© Voor het overnemen van een (of meer) gedeelte(n) van deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) dient men zich tot de uitgever te wenden (Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De uitgave van dit boek is financieel mogelijk gemaakt door bijdragen van:&lt;br /&gt;
* Kwaliteitsimpuls Groene Hart&lt;br /&gt;
* [[http://www.zuid-holland.nl/ Provincie Zuid-Holland]]&lt;br /&gt;
* Landschapsplan Alblasserwaard-Vijfheerenlanden, Streekfonds&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie: restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie: kleurhistorie]]&lt;br /&gt;
[[Categorie: bouwhistorie]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Het_boek_%27%27Kleur_op_boerderijen%27%27&amp;diff=7923</id>
		<title>Het boek ''Kleur op boerderijen''</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Het_boek_%27%27Kleur_op_boerderijen%27%27&amp;diff=7923"/>
		<updated>2020-10-28T17:18:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* De auteur */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Voorkant.jpg|250px|thumb|right|Het boek ''Kleur op boerderijen''.]]&lt;br /&gt;
===Het boek op [[AgriWiki:Info|Agriwiki]]===&lt;br /&gt;
Het boek ''Kleur op boerderijen'' is in 2006 verschenen. Het is hoofdzakelijk via de website van Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden verspreid. Daarnaast was het te koop in de [http://www.koperenknop.nl/|Koperen Knop]. Binnen 3 jaar was de oplage van 1000 stuks geheel uitverkocht; wat opvallend snel is voor een dergelijke uitgave. Hoewel het boek geschreven is voor boerderijen in het Groene Hart, is het boek door mensen uit het gehele land gekocht. Het boek voorziet duidelijk in een behoefte. Er is namelijk een grote groep van eigenaars van historische boerderijen die “het graag goed doet”. Voor deze groep is er geen ander boek beschikbaar over [[historisch kleurgebruik]] op gebouwen dat leesbaar is voor leken. Ook in de vakliteratuur is er opvallend weinig geschreven over dit onderwerp. Hoewel er regelmatig gevraagd is om een herdruk, is hier tot op heden geen sponsor voor gevonden. Omdat de schrijvers van dit boek ook de Agriwiki hebben opgezet, is het een logische stap om dit boek op de Agriwiki te plaatsen. Hiermee komt deze informatie voor een groter publiek beschikbaar. Het doel van zowel het boek als deze website is namelijk hetzelfde: het verhogen van de kwaliteit van de [[restauratie]]s van historische boerderijen &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In deze Agriwiki is het boek ''Kleur op boerderijen'' vrijwel geheel opgenomen. Hiervoor zijn de oorspronkelijke hoofdstukken en paragrafen omgevormd tot zelfstandig leesbare lemma’s. Hiervoor zijn de lemma’s van een inleiding voorzien waarbij het onderwerp in z’n context is geplaatst. Om het boek ook als geheel herkenbaar te houden binnen deze Agriwiki hebben de lemma’s een paragraafnummer gekregen. Daarnaast is er een doorverwijzing gemaakt vanaf relevante trefwoorden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Inhoud van het boek ''Kleur op boerderijen''===&lt;br /&gt;
Het boek is een handreiking voor historisch verantwoord kleurgebruik op boerderijen in het Groene Hart van Holland. Om het boek goed leesbaar te houden zijn vaktermen zoveel mogelijk vermeden of zonodig uitgelegd. De centrale vraag in het boek is: welke op de historie geïnspireerde [[kleur]]en passen bij een boerderij? Het antwoord hierop kunt u zelf ontdekken door [[kleuronderzoek]] te doen bij uw pand. Hoe dat moet en welke aspecten meespelen bij de uiteindelijke kleurkeuze komen in het boek uitgebreid aan de orde. Op heldere en begrijpelijke wijze wordt achtergrondinformatie gegeven over [[pigmenten]], kleuren, verfsoorten en hun toepassing. Daarnaast geeft het boek een overzicht van de ontwikkeling van het kleurgebruik op de binnen- en buitenkant van boerderijen vanaf de 17&amp;lt;sup&amp;gt;de&amp;lt;/sup&amp;gt; eeuw tot vandaag. En daarmee is het boek uniek.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Doel van dit boek===&lt;br /&gt;
De Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden heeft geconstateerd dat er behoefte is aan praktische en toepasbare informatie over kleurgebruik op boerderijen. Het bleek dat er bijzonder weinig geschreven is over kleurgebruik op gebouwen. Wat geschreven is, beperkt zich hoofdzakelijk tot de rijke woonhuizen en monumentale panden in de stad. Kleur op boerderijen bleek een weinig beschreven onderwerp te zijn, afgezien van een paar bijzondere gebieden als Staphorst en West-Friesland. Deze regio’s hebben een kleurgebruik dat sterk afwijkt van wat in het Groene Hart gangbaar is. &lt;br /&gt;
Het gangbare is heel gewoon, maar juist dit gangbare, typische boerenkleurgebruik in het Groene Hart is heel snel aan het verdwijnen. Doel van dit boek is om een bijdrage te leveren aan de [[8.0 Regionale verschillen in kleurgebruik in het Groene Hart|regionale identiteit]] van het Groene Hart en het instandhouden van het traditionele kleurgebruik.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Het onderzoek===&lt;br /&gt;
[[Bestand:02.JPG|thumb|right|De keuze van de juiste kleur is een lastige, maar ook een hele leuke opgave. Foto: Bureau Helsdingen]]&lt;br /&gt;
Om het boek te kunnen schrijven, is uitgebreid [[kleuronderzoek]] gedaan en is geëxperimenteerd met allerlei verfstoffen. Dit onderzoek is beperkt tot boerderijen in het Groene Hart van Holland in de periode tussen 1600 en 2005. Boerderijen zijn meestal eenvoudige en doelmatige panden die getuigen van een zekere welstand en properheid. Zij volgden de modieuze kleurveranderingen met enige vertraging. De boerderijen werden geschilderd door de boer, boerin, meiden en knechten of de dorpsschilder. De [[herenboerderijen]] zijn uitzonderingen die niet aan deze beschrijving voldoen. Deze zijn in het onderzoek bewust buiten beschouwing gelaten. &lt;br /&gt;
Het boek is de populaire en praktische uitwerking van ons onderzoek. Naast dit boek is  er ook een uitgebreider onderzoeksverslag met een beperkte oplage, genaamd: ‘Boerderij en Verf. Onderzoek naar het kleurgebruik op boerderijen in het Groene Hart van Holland’. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Doelgroep===&lt;br /&gt;
Het boek is geschreven voor drie doelgroepen: &lt;br /&gt;
* De praktische doelgroep wordt gevormd door de boerderijeigenaren (of hun schilders), die hun boerderij geheel willen restaureren of slechts opnieuw willen (laten) schilderen. Het is de bedoeling dat zij zelf met het boek aan de slag gaan en zo ontdekken welke kleuren hun boerderij ooit gehad heeft. Zo kunnen zij tot een verantwoorde kleurkeuze komen. &lt;br /&gt;
* Ook voor eigenaren van andere eenvoudige historische panden en boerderijen buiten de regio is het boek informatief. &lt;br /&gt;
* De meer theoretisch ingestelde doelgroep zoals schilders, (bouw)historici en architecten zal vooral geïnteresseerd zijn in de ontwikkeling van het kleurgebruik door de eeuwen heen. In het boek wordt naast specifieke aandacht voor boerderijen, ook het historische overzicht van kleurgebruik behandeld.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===De auteur===&lt;br /&gt;
Het boek Kleur op boerderijen is geschreven door Ineke de Visser, in de tijd dat zij samen met Piet den Hertog het Bureau Helsdingen VOF vormde. Ineke de Visser is bouwhistoricus en verricht haar werkzaamheden inmiddels vanuit haar eigen bureau, Bureau de Visser [[http://bureaudevisser.nl/kleurhistorie/ website]]. Inhoudelijke bijdragen aan dit boek zijn geleverd door Piet den Hertog van Bureau Helsdingen [[http://www.bureauhelsdingen.nl/ website]] en door Caroline de Wit [[https://www.linkedin.com/in/caroline-de-wit-88a34316a  LinkedIn]]. De laatste heeft meegewerkt in het kader van haar studie aan de schildersvakschool Nimeto te Utrecht. Inmiddels is zij afgestudeerd als kaderfunconaris beschermings- en afwerkingstechnieken en Meesterschilder.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===De uitgever===&lt;br /&gt;
De [[http://www.boerderijenerf.nl Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden]] werd in 1998 opgericht. Zij zet zich in voor het behoud, herstel en ontwikkeling van streekeigen bebouwing, met name boerderijen, in hun karakteristieke landschappelijke omgeving. De stichting is ontstaan nadat in het landschapsplan Alblasserwaard - Vijfheerenlanden de wenselijkheid hiertoe was aangegeven. De stichting tracht haar doelstellingen te bereiken op tal van manieren, zoals het geven van voorlichting en advies aan boerderijeigenaren en gemeenten, maar ook door het uitgeven van publicaties. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verder lezen===&lt;br /&gt;
* [[Het boek ''Kleur op boerderijen'']]&lt;br /&gt;
* [[1.0 Historisch verantwoord kleurgebruik]]&lt;br /&gt;
* [[2.0 Stel het nadenken over kleuren niet uit tot de schilder komt]]&lt;br /&gt;
* [[3.0 Traditionele verf]]&lt;br /&gt;
* [[4.0 Kalkverf en andere waterachtige verven]]&lt;br /&gt;
* [[5.0 Teer, teerproducten en teervervangers]]&lt;br /&gt;
* [[6.0 Kleurgebruik op boerderijen]]&lt;br /&gt;
* [[7.0 De ontwikkeling van het kleurgebruik op het exterieur]]&lt;br /&gt;
* [[8.0 Regionale verschillen in kleurgebruik in het Groene Hart]]&lt;br /&gt;
* [[9.0 De ontwikkeling van het kleurgebruik in het interieur]]&lt;br /&gt;
* [[10.0 Verkleuren van verf]]&lt;br /&gt;
* [[11.0 De kleurkeuze]]&lt;br /&gt;
* [[12.0 Kleur, monumenten en welstand]]&lt;br /&gt;
* [[13.0 Kleurnummers]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
De belangrijkste bronnen die voor dit boek zijn gebruikt:&lt;br /&gt;
* Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard – Vijfheerenlanden, ''Boerderij en verf, Kleur op boerderijen in het groene Hart van Holland'' (Kinderdijk, 2005)&lt;br /&gt;
* Boot e.a., L., ''Van Hoogmade naar Arnhem, Lotgevallen van de boerderij Boskade 11 in de Bospolder bij Hoogmade 1600-2004'' (Arnhem, 2004)&lt;br /&gt;
* Denslagen, W.F. en A. de Vries, ''Kleur op historische gebouwen: de uitwendige afwerking met pleister en verf tussen 1200 en 1940'' (’s-Gravenhage, 1984)&lt;br /&gt;
* Fock, C. Willemijn, ''Het Nederlandse Interieur in beeld 1600-1900'' (Zwolle, 2001)&lt;br /&gt;
* Heesters, J.H.P., ''Handboek restauratieschilderen'' (Leeuwarden, 1999)&lt;br /&gt;
* Jonker, B., ''Kleurhistorisch onderzoek'' (Amsterdam, 2000)&lt;br /&gt;
* Kampen, Hans van, ''Verantwoord kleurgebruik in Noord Holland'' (2005) &lt;br /&gt;
* Keijzer, M. de en P. Keune, ''Pigmenten en bindmiddelen'' (Amsterdam, 2001)&lt;br /&gt;
* Ruypelans, L en P. Malaise, ''Wegwijs in natuurlijke grondstoffen'' (Berchem, 1990)&lt;br /&gt;
* Simis, L. bewerkt door H. Janse, en J. Berghuis jr., ''Schilder- en Verfkunst'' (’s-Gravenhage, z.j.) &lt;br /&gt;
* Sloan, A. en K. Gwynn, ''Traditionele verven en afwerkingen'' (De Bilt, 1993)&lt;br /&gt;
* Terra SHBO, ''Boerderijen in Zuid-Holland'' (Zutphen, 1989)&lt;br /&gt;
* Wijk, W. van, ''Dordtse Kleuren'' (Breda, 2002)&lt;br /&gt;
* Zantkuyl, H.J., ''Bouwen in Amsterdam'' (Amsterdam, 1973-1992, p. 94-108)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Woord van dank===&lt;br /&gt;
Aan de totstandkoming van dit boek hebben veel personen een bijdrage geleverd. Daarom hier een woord van dank.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Aan hen die vanuit hun vakkennis een bijdrage hebben geleverd aan dit boek in de vorm van aanvullingen, correcties of informatie: Cor Bouwstra te Vianen, Harriën van Dijk te Utrecht, Angelique Friedrichs te Maastricht, Hans van Kampen te Schagen, Piet Kempenaar te Zaandam, Pieter Keune te Amsterdam, Teus Koorevaar te Wijngaarden, Kees Rouw te Dordrecht, Mink Terlouw te Goudriaan, C.P. Tromp te Lisse, Jan Volkers te Utrecht en Leo Witteman te Wijdewormer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Aan de eigenaren of architecten van de boerderijen waar kleuronderzoek mocht worden uitgevoerd: fam. Akkerman en Van der Wiel te Molenaarsgraaf, fam. G. van Amstel te Vlist, Bob van Beek te Leiden (boerderij in Zoeterwoude), mevr. Brandwijk te Brandwijk, fam. J. Kalsbeek te Langerak, fam. P. Koorneef te Maasland, Ignis Maes te Lisse (boerderij in Lisse), dhr. Pot te Middelburg (boerderij in Oud-Alblas), dhr. Hans Verhulst te Dongen (boerderij in Zoeterwoude) en dhr. H. Verkerk te Groot Ammers (boerderij in Meerkerk).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De volgende personen verdienen speciale dank omdat zij ons ter zijde hebben gestaan bij het schrijven van dit boek. Allereerst Mieke Siemons, die met haar brede kennis bij de laatste fase van dit project heeft geholpen. Samen met Ko Siemons had zij de ondankbare taak om de tekst taalkundig bij te schaven. Dick de Jong te Hardinxveld-Giessendam voor zijn redactionele opmerkingen. En tot slot Adriaan en Bart den Hertog die op hun eigen wijze een bijdrage hebben geleverd en nu een boomhut hebben die geschilderd is met zelf gewreven, historisch verantwoorde verf.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Colofon===&lt;br /&gt;
''ISBN'': 9080803847&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Tekst'': Bureau Helsdingen: Ineke de Visser (hoofdauteur), Caroline de Wit en Piet den Hertog&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Eindredactie en coördinatie'': Dick de Jong&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Illustratiekeuze'': Ineke de Visser, Piet den Hertog&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Tekeningen'': Willem Ormel&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Fotograaf'': Frits van der Gronde&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Uitgever'': Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard Vijfheerenlanden. © Bureau Helsdingen en Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard Vijfheerenlanden&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Redactie'': Mieke Siemons en Ko Siemons&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
© Voor het overnemen van een (of meer) gedeelte(n) van deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) dient men zich tot de uitgever te wenden (Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De uitgave van dit boek is financieel mogelijk gemaakt door bijdragen van:&lt;br /&gt;
* Kwaliteitsimpuls Groene Hart&lt;br /&gt;
* [[http://www.zuid-holland.nl/ Provincie Zuid-Holland]]&lt;br /&gt;
* Landschapsplan Alblasserwaard-Vijfheerenlanden, Streekfonds&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie: restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie: kleurhistorie]]&lt;br /&gt;
[[Categorie: bouwhistorie]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Het_boek_%27%27Kleur_op_boerderijen%27%27&amp;diff=7922</id>
		<title>Het boek ''Kleur op boerderijen''</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Het_boek_%27%27Kleur_op_boerderijen%27%27&amp;diff=7922"/>
		<updated>2020-10-28T17:17:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* De auteur */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Voorkant.jpg|250px|thumb|right|Het boek ''Kleur op boerderijen''.]]&lt;br /&gt;
===Het boek op [[AgriWiki:Info|Agriwiki]]===&lt;br /&gt;
Het boek ''Kleur op boerderijen'' is in 2006 verschenen. Het is hoofdzakelijk via de website van Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden verspreid. Daarnaast was het te koop in de [http://www.koperenknop.nl/|Koperen Knop]. Binnen 3 jaar was de oplage van 1000 stuks geheel uitverkocht; wat opvallend snel is voor een dergelijke uitgave. Hoewel het boek geschreven is voor boerderijen in het Groene Hart, is het boek door mensen uit het gehele land gekocht. Het boek voorziet duidelijk in een behoefte. Er is namelijk een grote groep van eigenaars van historische boerderijen die “het graag goed doet”. Voor deze groep is er geen ander boek beschikbaar over [[historisch kleurgebruik]] op gebouwen dat leesbaar is voor leken. Ook in de vakliteratuur is er opvallend weinig geschreven over dit onderwerp. Hoewel er regelmatig gevraagd is om een herdruk, is hier tot op heden geen sponsor voor gevonden. Omdat de schrijvers van dit boek ook de Agriwiki hebben opgezet, is het een logische stap om dit boek op de Agriwiki te plaatsen. Hiermee komt deze informatie voor een groter publiek beschikbaar. Het doel van zowel het boek als deze website is namelijk hetzelfde: het verhogen van de kwaliteit van de [[restauratie]]s van historische boerderijen &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In deze Agriwiki is het boek ''Kleur op boerderijen'' vrijwel geheel opgenomen. Hiervoor zijn de oorspronkelijke hoofdstukken en paragrafen omgevormd tot zelfstandig leesbare lemma’s. Hiervoor zijn de lemma’s van een inleiding voorzien waarbij het onderwerp in z’n context is geplaatst. Om het boek ook als geheel herkenbaar te houden binnen deze Agriwiki hebben de lemma’s een paragraafnummer gekregen. Daarnaast is er een doorverwijzing gemaakt vanaf relevante trefwoorden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Inhoud van het boek ''Kleur op boerderijen''===&lt;br /&gt;
Het boek is een handreiking voor historisch verantwoord kleurgebruik op boerderijen in het Groene Hart van Holland. Om het boek goed leesbaar te houden zijn vaktermen zoveel mogelijk vermeden of zonodig uitgelegd. De centrale vraag in het boek is: welke op de historie geïnspireerde [[kleur]]en passen bij een boerderij? Het antwoord hierop kunt u zelf ontdekken door [[kleuronderzoek]] te doen bij uw pand. Hoe dat moet en welke aspecten meespelen bij de uiteindelijke kleurkeuze komen in het boek uitgebreid aan de orde. Op heldere en begrijpelijke wijze wordt achtergrondinformatie gegeven over [[pigmenten]], kleuren, verfsoorten en hun toepassing. Daarnaast geeft het boek een overzicht van de ontwikkeling van het kleurgebruik op de binnen- en buitenkant van boerderijen vanaf de 17&amp;lt;sup&amp;gt;de&amp;lt;/sup&amp;gt; eeuw tot vandaag. En daarmee is het boek uniek.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Doel van dit boek===&lt;br /&gt;
De Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden heeft geconstateerd dat er behoefte is aan praktische en toepasbare informatie over kleurgebruik op boerderijen. Het bleek dat er bijzonder weinig geschreven is over kleurgebruik op gebouwen. Wat geschreven is, beperkt zich hoofdzakelijk tot de rijke woonhuizen en monumentale panden in de stad. Kleur op boerderijen bleek een weinig beschreven onderwerp te zijn, afgezien van een paar bijzondere gebieden als Staphorst en West-Friesland. Deze regio’s hebben een kleurgebruik dat sterk afwijkt van wat in het Groene Hart gangbaar is. &lt;br /&gt;
Het gangbare is heel gewoon, maar juist dit gangbare, typische boerenkleurgebruik in het Groene Hart is heel snel aan het verdwijnen. Doel van dit boek is om een bijdrage te leveren aan de [[8.0 Regionale verschillen in kleurgebruik in het Groene Hart|regionale identiteit]] van het Groene Hart en het instandhouden van het traditionele kleurgebruik.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Het onderzoek===&lt;br /&gt;
[[Bestand:02.JPG|thumb|right|De keuze van de juiste kleur is een lastige, maar ook een hele leuke opgave. Foto: Bureau Helsdingen]]&lt;br /&gt;
Om het boek te kunnen schrijven, is uitgebreid [[kleuronderzoek]] gedaan en is geëxperimenteerd met allerlei verfstoffen. Dit onderzoek is beperkt tot boerderijen in het Groene Hart van Holland in de periode tussen 1600 en 2005. Boerderijen zijn meestal eenvoudige en doelmatige panden die getuigen van een zekere welstand en properheid. Zij volgden de modieuze kleurveranderingen met enige vertraging. De boerderijen werden geschilderd door de boer, boerin, meiden en knechten of de dorpsschilder. De [[herenboerderijen]] zijn uitzonderingen die niet aan deze beschrijving voldoen. Deze zijn in het onderzoek bewust buiten beschouwing gelaten. &lt;br /&gt;
Het boek is de populaire en praktische uitwerking van ons onderzoek. Naast dit boek is  er ook een uitgebreider onderzoeksverslag met een beperkte oplage, genaamd: ‘Boerderij en Verf. Onderzoek naar het kleurgebruik op boerderijen in het Groene Hart van Holland’. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Doelgroep===&lt;br /&gt;
Het boek is geschreven voor drie doelgroepen: &lt;br /&gt;
* De praktische doelgroep wordt gevormd door de boerderijeigenaren (of hun schilders), die hun boerderij geheel willen restaureren of slechts opnieuw willen (laten) schilderen. Het is de bedoeling dat zij zelf met het boek aan de slag gaan en zo ontdekken welke kleuren hun boerderij ooit gehad heeft. Zo kunnen zij tot een verantwoorde kleurkeuze komen. &lt;br /&gt;
* Ook voor eigenaren van andere eenvoudige historische panden en boerderijen buiten de regio is het boek informatief. &lt;br /&gt;
* De meer theoretisch ingestelde doelgroep zoals schilders, (bouw)historici en architecten zal vooral geïnteresseerd zijn in de ontwikkeling van het kleurgebruik door de eeuwen heen. In het boek wordt naast specifieke aandacht voor boerderijen, ook het historische overzicht van kleurgebruik behandeld.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===De auteur===&lt;br /&gt;
Het boek Kleur op boerderijen is geschreven door Ineke de Visser, in de tijd dat zij samen met Piet den Hertog het Bureau Helsdingen VOF vormde. Ineke de Visser is bouwhistoricus en verricht haar werkzaamheden inmiddels vanuit haar eigen bureau, Bureau de Visser [[http://bureaudevisser.nl/kleurhistorie/ website]]. Inhoudelijke bijdragen aan dit boek zijn geleverd door Piet den Hertog van Bureau Helsdingen [[http://www.bureauhelsdingen.nl/ website]] en door Caroline de Wit [[https://www.linkedin.com/in/caroline-de-wit-88a34316a]]. De laatste heeft meegewerkt in het kader van haar studie aan de schildersvakschool Nimeto te Utrecht. Inmiddels is zij afgestudeerd als kaderfunconaris beschermings- en afwerkingstechnieken en Meesterschilder.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===De uitgever===&lt;br /&gt;
De [[http://www.boerderijenerf.nl Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden]] werd in 1998 opgericht. Zij zet zich in voor het behoud, herstel en ontwikkeling van streekeigen bebouwing, met name boerderijen, in hun karakteristieke landschappelijke omgeving. De stichting is ontstaan nadat in het landschapsplan Alblasserwaard - Vijfheerenlanden de wenselijkheid hiertoe was aangegeven. De stichting tracht haar doelstellingen te bereiken op tal van manieren, zoals het geven van voorlichting en advies aan boerderijeigenaren en gemeenten, maar ook door het uitgeven van publicaties. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verder lezen===&lt;br /&gt;
* [[Het boek ''Kleur op boerderijen'']]&lt;br /&gt;
* [[1.0 Historisch verantwoord kleurgebruik]]&lt;br /&gt;
* [[2.0 Stel het nadenken over kleuren niet uit tot de schilder komt]]&lt;br /&gt;
* [[3.0 Traditionele verf]]&lt;br /&gt;
* [[4.0 Kalkverf en andere waterachtige verven]]&lt;br /&gt;
* [[5.0 Teer, teerproducten en teervervangers]]&lt;br /&gt;
* [[6.0 Kleurgebruik op boerderijen]]&lt;br /&gt;
* [[7.0 De ontwikkeling van het kleurgebruik op het exterieur]]&lt;br /&gt;
* [[8.0 Regionale verschillen in kleurgebruik in het Groene Hart]]&lt;br /&gt;
* [[9.0 De ontwikkeling van het kleurgebruik in het interieur]]&lt;br /&gt;
* [[10.0 Verkleuren van verf]]&lt;br /&gt;
* [[11.0 De kleurkeuze]]&lt;br /&gt;
* [[12.0 Kleur, monumenten en welstand]]&lt;br /&gt;
* [[13.0 Kleurnummers]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
De belangrijkste bronnen die voor dit boek zijn gebruikt:&lt;br /&gt;
* Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard – Vijfheerenlanden, ''Boerderij en verf, Kleur op boerderijen in het groene Hart van Holland'' (Kinderdijk, 2005)&lt;br /&gt;
* Boot e.a., L., ''Van Hoogmade naar Arnhem, Lotgevallen van de boerderij Boskade 11 in de Bospolder bij Hoogmade 1600-2004'' (Arnhem, 2004)&lt;br /&gt;
* Denslagen, W.F. en A. de Vries, ''Kleur op historische gebouwen: de uitwendige afwerking met pleister en verf tussen 1200 en 1940'' (’s-Gravenhage, 1984)&lt;br /&gt;
* Fock, C. Willemijn, ''Het Nederlandse Interieur in beeld 1600-1900'' (Zwolle, 2001)&lt;br /&gt;
* Heesters, J.H.P., ''Handboek restauratieschilderen'' (Leeuwarden, 1999)&lt;br /&gt;
* Jonker, B., ''Kleurhistorisch onderzoek'' (Amsterdam, 2000)&lt;br /&gt;
* Kampen, Hans van, ''Verantwoord kleurgebruik in Noord Holland'' (2005) &lt;br /&gt;
* Keijzer, M. de en P. Keune, ''Pigmenten en bindmiddelen'' (Amsterdam, 2001)&lt;br /&gt;
* Ruypelans, L en P. Malaise, ''Wegwijs in natuurlijke grondstoffen'' (Berchem, 1990)&lt;br /&gt;
* Simis, L. bewerkt door H. Janse, en J. Berghuis jr., ''Schilder- en Verfkunst'' (’s-Gravenhage, z.j.) &lt;br /&gt;
* Sloan, A. en K. Gwynn, ''Traditionele verven en afwerkingen'' (De Bilt, 1993)&lt;br /&gt;
* Terra SHBO, ''Boerderijen in Zuid-Holland'' (Zutphen, 1989)&lt;br /&gt;
* Wijk, W. van, ''Dordtse Kleuren'' (Breda, 2002)&lt;br /&gt;
* Zantkuyl, H.J., ''Bouwen in Amsterdam'' (Amsterdam, 1973-1992, p. 94-108)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Woord van dank===&lt;br /&gt;
Aan de totstandkoming van dit boek hebben veel personen een bijdrage geleverd. Daarom hier een woord van dank.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Aan hen die vanuit hun vakkennis een bijdrage hebben geleverd aan dit boek in de vorm van aanvullingen, correcties of informatie: Cor Bouwstra te Vianen, Harriën van Dijk te Utrecht, Angelique Friedrichs te Maastricht, Hans van Kampen te Schagen, Piet Kempenaar te Zaandam, Pieter Keune te Amsterdam, Teus Koorevaar te Wijngaarden, Kees Rouw te Dordrecht, Mink Terlouw te Goudriaan, C.P. Tromp te Lisse, Jan Volkers te Utrecht en Leo Witteman te Wijdewormer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Aan de eigenaren of architecten van de boerderijen waar kleuronderzoek mocht worden uitgevoerd: fam. Akkerman en Van der Wiel te Molenaarsgraaf, fam. G. van Amstel te Vlist, Bob van Beek te Leiden (boerderij in Zoeterwoude), mevr. Brandwijk te Brandwijk, fam. J. Kalsbeek te Langerak, fam. P. Koorneef te Maasland, Ignis Maes te Lisse (boerderij in Lisse), dhr. Pot te Middelburg (boerderij in Oud-Alblas), dhr. Hans Verhulst te Dongen (boerderij in Zoeterwoude) en dhr. H. Verkerk te Groot Ammers (boerderij in Meerkerk).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De volgende personen verdienen speciale dank omdat zij ons ter zijde hebben gestaan bij het schrijven van dit boek. Allereerst Mieke Siemons, die met haar brede kennis bij de laatste fase van dit project heeft geholpen. Samen met Ko Siemons had zij de ondankbare taak om de tekst taalkundig bij te schaven. Dick de Jong te Hardinxveld-Giessendam voor zijn redactionele opmerkingen. En tot slot Adriaan en Bart den Hertog die op hun eigen wijze een bijdrage hebben geleverd en nu een boomhut hebben die geschilderd is met zelf gewreven, historisch verantwoorde verf.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Colofon===&lt;br /&gt;
''ISBN'': 9080803847&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Tekst'': Bureau Helsdingen: Ineke de Visser (hoofdauteur), Caroline de Wit en Piet den Hertog&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Eindredactie en coördinatie'': Dick de Jong&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Illustratiekeuze'': Ineke de Visser, Piet den Hertog&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Tekeningen'': Willem Ormel&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Fotograaf'': Frits van der Gronde&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Uitgever'': Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard Vijfheerenlanden. © Bureau Helsdingen en Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard Vijfheerenlanden&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Redactie'': Mieke Siemons en Ko Siemons&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
© Voor het overnemen van een (of meer) gedeelte(n) van deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) dient men zich tot de uitgever te wenden (Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De uitgave van dit boek is financieel mogelijk gemaakt door bijdragen van:&lt;br /&gt;
* Kwaliteitsimpuls Groene Hart&lt;br /&gt;
* [[http://www.zuid-holland.nl/ Provincie Zuid-Holland]]&lt;br /&gt;
* Landschapsplan Alblasserwaard-Vijfheerenlanden, Streekfonds&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie: restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie: kleurhistorie]]&lt;br /&gt;
[[Categorie: bouwhistorie]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Het_boek_%27%27Kleur_op_boerderijen%27%27&amp;diff=7921</id>
		<title>Het boek ''Kleur op boerderijen''</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Het_boek_%27%27Kleur_op_boerderijen%27%27&amp;diff=7921"/>
		<updated>2020-10-28T17:15:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* De auteur */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Voorkant.jpg|250px|thumb|right|Het boek ''Kleur op boerderijen''.]]&lt;br /&gt;
===Het boek op [[AgriWiki:Info|Agriwiki]]===&lt;br /&gt;
Het boek ''Kleur op boerderijen'' is in 2006 verschenen. Het is hoofdzakelijk via de website van Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden verspreid. Daarnaast was het te koop in de [http://www.koperenknop.nl/|Koperen Knop]. Binnen 3 jaar was de oplage van 1000 stuks geheel uitverkocht; wat opvallend snel is voor een dergelijke uitgave. Hoewel het boek geschreven is voor boerderijen in het Groene Hart, is het boek door mensen uit het gehele land gekocht. Het boek voorziet duidelijk in een behoefte. Er is namelijk een grote groep van eigenaars van historische boerderijen die “het graag goed doet”. Voor deze groep is er geen ander boek beschikbaar over [[historisch kleurgebruik]] op gebouwen dat leesbaar is voor leken. Ook in de vakliteratuur is er opvallend weinig geschreven over dit onderwerp. Hoewel er regelmatig gevraagd is om een herdruk, is hier tot op heden geen sponsor voor gevonden. Omdat de schrijvers van dit boek ook de Agriwiki hebben opgezet, is het een logische stap om dit boek op de Agriwiki te plaatsen. Hiermee komt deze informatie voor een groter publiek beschikbaar. Het doel van zowel het boek als deze website is namelijk hetzelfde: het verhogen van de kwaliteit van de [[restauratie]]s van historische boerderijen &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In deze Agriwiki is het boek ''Kleur op boerderijen'' vrijwel geheel opgenomen. Hiervoor zijn de oorspronkelijke hoofdstukken en paragrafen omgevormd tot zelfstandig leesbare lemma’s. Hiervoor zijn de lemma’s van een inleiding voorzien waarbij het onderwerp in z’n context is geplaatst. Om het boek ook als geheel herkenbaar te houden binnen deze Agriwiki hebben de lemma’s een paragraafnummer gekregen. Daarnaast is er een doorverwijzing gemaakt vanaf relevante trefwoorden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Inhoud van het boek ''Kleur op boerderijen''===&lt;br /&gt;
Het boek is een handreiking voor historisch verantwoord kleurgebruik op boerderijen in het Groene Hart van Holland. Om het boek goed leesbaar te houden zijn vaktermen zoveel mogelijk vermeden of zonodig uitgelegd. De centrale vraag in het boek is: welke op de historie geïnspireerde [[kleur]]en passen bij een boerderij? Het antwoord hierop kunt u zelf ontdekken door [[kleuronderzoek]] te doen bij uw pand. Hoe dat moet en welke aspecten meespelen bij de uiteindelijke kleurkeuze komen in het boek uitgebreid aan de orde. Op heldere en begrijpelijke wijze wordt achtergrondinformatie gegeven over [[pigmenten]], kleuren, verfsoorten en hun toepassing. Daarnaast geeft het boek een overzicht van de ontwikkeling van het kleurgebruik op de binnen- en buitenkant van boerderijen vanaf de 17&amp;lt;sup&amp;gt;de&amp;lt;/sup&amp;gt; eeuw tot vandaag. En daarmee is het boek uniek.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Doel van dit boek===&lt;br /&gt;
De Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden heeft geconstateerd dat er behoefte is aan praktische en toepasbare informatie over kleurgebruik op boerderijen. Het bleek dat er bijzonder weinig geschreven is over kleurgebruik op gebouwen. Wat geschreven is, beperkt zich hoofdzakelijk tot de rijke woonhuizen en monumentale panden in de stad. Kleur op boerderijen bleek een weinig beschreven onderwerp te zijn, afgezien van een paar bijzondere gebieden als Staphorst en West-Friesland. Deze regio’s hebben een kleurgebruik dat sterk afwijkt van wat in het Groene Hart gangbaar is. &lt;br /&gt;
Het gangbare is heel gewoon, maar juist dit gangbare, typische boerenkleurgebruik in het Groene Hart is heel snel aan het verdwijnen. Doel van dit boek is om een bijdrage te leveren aan de [[8.0 Regionale verschillen in kleurgebruik in het Groene Hart|regionale identiteit]] van het Groene Hart en het instandhouden van het traditionele kleurgebruik.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Het onderzoek===&lt;br /&gt;
[[Bestand:02.JPG|thumb|right|De keuze van de juiste kleur is een lastige, maar ook een hele leuke opgave. Foto: Bureau Helsdingen]]&lt;br /&gt;
Om het boek te kunnen schrijven, is uitgebreid [[kleuronderzoek]] gedaan en is geëxperimenteerd met allerlei verfstoffen. Dit onderzoek is beperkt tot boerderijen in het Groene Hart van Holland in de periode tussen 1600 en 2005. Boerderijen zijn meestal eenvoudige en doelmatige panden die getuigen van een zekere welstand en properheid. Zij volgden de modieuze kleurveranderingen met enige vertraging. De boerderijen werden geschilderd door de boer, boerin, meiden en knechten of de dorpsschilder. De [[herenboerderijen]] zijn uitzonderingen die niet aan deze beschrijving voldoen. Deze zijn in het onderzoek bewust buiten beschouwing gelaten. &lt;br /&gt;
Het boek is de populaire en praktische uitwerking van ons onderzoek. Naast dit boek is  er ook een uitgebreider onderzoeksverslag met een beperkte oplage, genaamd: ‘Boerderij en Verf. Onderzoek naar het kleurgebruik op boerderijen in het Groene Hart van Holland’. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Doelgroep===&lt;br /&gt;
Het boek is geschreven voor drie doelgroepen: &lt;br /&gt;
* De praktische doelgroep wordt gevormd door de boerderijeigenaren (of hun schilders), die hun boerderij geheel willen restaureren of slechts opnieuw willen (laten) schilderen. Het is de bedoeling dat zij zelf met het boek aan de slag gaan en zo ontdekken welke kleuren hun boerderij ooit gehad heeft. Zo kunnen zij tot een verantwoorde kleurkeuze komen. &lt;br /&gt;
* Ook voor eigenaren van andere eenvoudige historische panden en boerderijen buiten de regio is het boek informatief. &lt;br /&gt;
* De meer theoretisch ingestelde doelgroep zoals schilders, (bouw)historici en architecten zal vooral geïnteresseerd zijn in de ontwikkeling van het kleurgebruik door de eeuwen heen. In het boek wordt naast specifieke aandacht voor boerderijen, ook het historische overzicht van kleurgebruik behandeld.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===De auteur===&lt;br /&gt;
Het boek Kleur op boerderijen is geschreven door Ineke de Visser, in de tijd dat zij samen met Piet den Hertog het Bureau Helsdingen VOF vormde. Ineke de Visser is bouwhistoricus en verricht haar werkzaamheden inmiddels vanuit haar eigen bureau, Bureau de Visser [[http://bureaudevisser.nl/kleurhistorie/]]. Inhoudelijke bijdragen aan dit boek zijn geleverd door Piet den Hertog van Bureau Helsdingen [[http://www.bureauhelsdingen.nl/]] en door Caroline de Wit [[https://www.linkedin.com/in/caroline-de-wit-88a34316a]]. De laatste heeft meegewerkt in het kader van haar studie aan de schildersvakschool Nimeto te Utrecht. Inmiddels is zij afgestudeerd als kaderfunconaris beschermings- en afwerkingstechnieken en Meesterschilder.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===De uitgever===&lt;br /&gt;
De [[http://www.boerderijenerf.nl Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden]] werd in 1998 opgericht. Zij zet zich in voor het behoud, herstel en ontwikkeling van streekeigen bebouwing, met name boerderijen, in hun karakteristieke landschappelijke omgeving. De stichting is ontstaan nadat in het landschapsplan Alblasserwaard - Vijfheerenlanden de wenselijkheid hiertoe was aangegeven. De stichting tracht haar doelstellingen te bereiken op tal van manieren, zoals het geven van voorlichting en advies aan boerderijeigenaren en gemeenten, maar ook door het uitgeven van publicaties. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verder lezen===&lt;br /&gt;
* [[Het boek ''Kleur op boerderijen'']]&lt;br /&gt;
* [[1.0 Historisch verantwoord kleurgebruik]]&lt;br /&gt;
* [[2.0 Stel het nadenken over kleuren niet uit tot de schilder komt]]&lt;br /&gt;
* [[3.0 Traditionele verf]]&lt;br /&gt;
* [[4.0 Kalkverf en andere waterachtige verven]]&lt;br /&gt;
* [[5.0 Teer, teerproducten en teervervangers]]&lt;br /&gt;
* [[6.0 Kleurgebruik op boerderijen]]&lt;br /&gt;
* [[7.0 De ontwikkeling van het kleurgebruik op het exterieur]]&lt;br /&gt;
* [[8.0 Regionale verschillen in kleurgebruik in het Groene Hart]]&lt;br /&gt;
* [[9.0 De ontwikkeling van het kleurgebruik in het interieur]]&lt;br /&gt;
* [[10.0 Verkleuren van verf]]&lt;br /&gt;
* [[11.0 De kleurkeuze]]&lt;br /&gt;
* [[12.0 Kleur, monumenten en welstand]]&lt;br /&gt;
* [[13.0 Kleurnummers]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
De belangrijkste bronnen die voor dit boek zijn gebruikt:&lt;br /&gt;
* Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard – Vijfheerenlanden, ''Boerderij en verf, Kleur op boerderijen in het groene Hart van Holland'' (Kinderdijk, 2005)&lt;br /&gt;
* Boot e.a., L., ''Van Hoogmade naar Arnhem, Lotgevallen van de boerderij Boskade 11 in de Bospolder bij Hoogmade 1600-2004'' (Arnhem, 2004)&lt;br /&gt;
* Denslagen, W.F. en A. de Vries, ''Kleur op historische gebouwen: de uitwendige afwerking met pleister en verf tussen 1200 en 1940'' (’s-Gravenhage, 1984)&lt;br /&gt;
* Fock, C. Willemijn, ''Het Nederlandse Interieur in beeld 1600-1900'' (Zwolle, 2001)&lt;br /&gt;
* Heesters, J.H.P., ''Handboek restauratieschilderen'' (Leeuwarden, 1999)&lt;br /&gt;
* Jonker, B., ''Kleurhistorisch onderzoek'' (Amsterdam, 2000)&lt;br /&gt;
* Kampen, Hans van, ''Verantwoord kleurgebruik in Noord Holland'' (2005) &lt;br /&gt;
* Keijzer, M. de en P. Keune, ''Pigmenten en bindmiddelen'' (Amsterdam, 2001)&lt;br /&gt;
* Ruypelans, L en P. Malaise, ''Wegwijs in natuurlijke grondstoffen'' (Berchem, 1990)&lt;br /&gt;
* Simis, L. bewerkt door H. Janse, en J. Berghuis jr., ''Schilder- en Verfkunst'' (’s-Gravenhage, z.j.) &lt;br /&gt;
* Sloan, A. en K. Gwynn, ''Traditionele verven en afwerkingen'' (De Bilt, 1993)&lt;br /&gt;
* Terra SHBO, ''Boerderijen in Zuid-Holland'' (Zutphen, 1989)&lt;br /&gt;
* Wijk, W. van, ''Dordtse Kleuren'' (Breda, 2002)&lt;br /&gt;
* Zantkuyl, H.J., ''Bouwen in Amsterdam'' (Amsterdam, 1973-1992, p. 94-108)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Woord van dank===&lt;br /&gt;
Aan de totstandkoming van dit boek hebben veel personen een bijdrage geleverd. Daarom hier een woord van dank.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Aan hen die vanuit hun vakkennis een bijdrage hebben geleverd aan dit boek in de vorm van aanvullingen, correcties of informatie: Cor Bouwstra te Vianen, Harriën van Dijk te Utrecht, Angelique Friedrichs te Maastricht, Hans van Kampen te Schagen, Piet Kempenaar te Zaandam, Pieter Keune te Amsterdam, Teus Koorevaar te Wijngaarden, Kees Rouw te Dordrecht, Mink Terlouw te Goudriaan, C.P. Tromp te Lisse, Jan Volkers te Utrecht en Leo Witteman te Wijdewormer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Aan de eigenaren of architecten van de boerderijen waar kleuronderzoek mocht worden uitgevoerd: fam. Akkerman en Van der Wiel te Molenaarsgraaf, fam. G. van Amstel te Vlist, Bob van Beek te Leiden (boerderij in Zoeterwoude), mevr. Brandwijk te Brandwijk, fam. J. Kalsbeek te Langerak, fam. P. Koorneef te Maasland, Ignis Maes te Lisse (boerderij in Lisse), dhr. Pot te Middelburg (boerderij in Oud-Alblas), dhr. Hans Verhulst te Dongen (boerderij in Zoeterwoude) en dhr. H. Verkerk te Groot Ammers (boerderij in Meerkerk).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De volgende personen verdienen speciale dank omdat zij ons ter zijde hebben gestaan bij het schrijven van dit boek. Allereerst Mieke Siemons, die met haar brede kennis bij de laatste fase van dit project heeft geholpen. Samen met Ko Siemons had zij de ondankbare taak om de tekst taalkundig bij te schaven. Dick de Jong te Hardinxveld-Giessendam voor zijn redactionele opmerkingen. En tot slot Adriaan en Bart den Hertog die op hun eigen wijze een bijdrage hebben geleverd en nu een boomhut hebben die geschilderd is met zelf gewreven, historisch verantwoorde verf.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Colofon===&lt;br /&gt;
''ISBN'': 9080803847&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Tekst'': Bureau Helsdingen: Ineke de Visser (hoofdauteur), Caroline de Wit en Piet den Hertog&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Eindredactie en coördinatie'': Dick de Jong&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Illustratiekeuze'': Ineke de Visser, Piet den Hertog&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Tekeningen'': Willem Ormel&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Fotograaf'': Frits van der Gronde&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Uitgever'': Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard Vijfheerenlanden. © Bureau Helsdingen en Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard Vijfheerenlanden&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Redactie'': Mieke Siemons en Ko Siemons&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
© Voor het overnemen van een (of meer) gedeelte(n) van deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) dient men zich tot de uitgever te wenden (Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De uitgave van dit boek is financieel mogelijk gemaakt door bijdragen van:&lt;br /&gt;
* Kwaliteitsimpuls Groene Hart&lt;br /&gt;
* [[http://www.zuid-holland.nl/ Provincie Zuid-Holland]]&lt;br /&gt;
* Landschapsplan Alblasserwaard-Vijfheerenlanden, Streekfonds&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie: restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie: kleurhistorie]]&lt;br /&gt;
[[Categorie: bouwhistorie]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Het_boek_%27%27Kleur_op_boerderijen%27%27&amp;diff=7920</id>
		<title>Het boek ''Kleur op boerderijen''</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Het_boek_%27%27Kleur_op_boerderijen%27%27&amp;diff=7920"/>
		<updated>2020-10-28T17:14:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: /* De auteurs */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Bestand:Voorkant.jpg|250px|thumb|right|Het boek ''Kleur op boerderijen''.]]&lt;br /&gt;
===Het boek op [[AgriWiki:Info|Agriwiki]]===&lt;br /&gt;
Het boek ''Kleur op boerderijen'' is in 2006 verschenen. Het is hoofdzakelijk via de website van Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden verspreid. Daarnaast was het te koop in de [http://www.koperenknop.nl/|Koperen Knop]. Binnen 3 jaar was de oplage van 1000 stuks geheel uitverkocht; wat opvallend snel is voor een dergelijke uitgave. Hoewel het boek geschreven is voor boerderijen in het Groene Hart, is het boek door mensen uit het gehele land gekocht. Het boek voorziet duidelijk in een behoefte. Er is namelijk een grote groep van eigenaars van historische boerderijen die “het graag goed doet”. Voor deze groep is er geen ander boek beschikbaar over [[historisch kleurgebruik]] op gebouwen dat leesbaar is voor leken. Ook in de vakliteratuur is er opvallend weinig geschreven over dit onderwerp. Hoewel er regelmatig gevraagd is om een herdruk, is hier tot op heden geen sponsor voor gevonden. Omdat de schrijvers van dit boek ook de Agriwiki hebben opgezet, is het een logische stap om dit boek op de Agriwiki te plaatsen. Hiermee komt deze informatie voor een groter publiek beschikbaar. Het doel van zowel het boek als deze website is namelijk hetzelfde: het verhogen van de kwaliteit van de [[restauratie]]s van historische boerderijen &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In deze Agriwiki is het boek ''Kleur op boerderijen'' vrijwel geheel opgenomen. Hiervoor zijn de oorspronkelijke hoofdstukken en paragrafen omgevormd tot zelfstandig leesbare lemma’s. Hiervoor zijn de lemma’s van een inleiding voorzien waarbij het onderwerp in z’n context is geplaatst. Om het boek ook als geheel herkenbaar te houden binnen deze Agriwiki hebben de lemma’s een paragraafnummer gekregen. Daarnaast is er een doorverwijzing gemaakt vanaf relevante trefwoorden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Inhoud van het boek ''Kleur op boerderijen''===&lt;br /&gt;
Het boek is een handreiking voor historisch verantwoord kleurgebruik op boerderijen in het Groene Hart van Holland. Om het boek goed leesbaar te houden zijn vaktermen zoveel mogelijk vermeden of zonodig uitgelegd. De centrale vraag in het boek is: welke op de historie geïnspireerde [[kleur]]en passen bij een boerderij? Het antwoord hierop kunt u zelf ontdekken door [[kleuronderzoek]] te doen bij uw pand. Hoe dat moet en welke aspecten meespelen bij de uiteindelijke kleurkeuze komen in het boek uitgebreid aan de orde. Op heldere en begrijpelijke wijze wordt achtergrondinformatie gegeven over [[pigmenten]], kleuren, verfsoorten en hun toepassing. Daarnaast geeft het boek een overzicht van de ontwikkeling van het kleurgebruik op de binnen- en buitenkant van boerderijen vanaf de 17&amp;lt;sup&amp;gt;de&amp;lt;/sup&amp;gt; eeuw tot vandaag. En daarmee is het boek uniek.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Doel van dit boek===&lt;br /&gt;
De Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden heeft geconstateerd dat er behoefte is aan praktische en toepasbare informatie over kleurgebruik op boerderijen. Het bleek dat er bijzonder weinig geschreven is over kleurgebruik op gebouwen. Wat geschreven is, beperkt zich hoofdzakelijk tot de rijke woonhuizen en monumentale panden in de stad. Kleur op boerderijen bleek een weinig beschreven onderwerp te zijn, afgezien van een paar bijzondere gebieden als Staphorst en West-Friesland. Deze regio’s hebben een kleurgebruik dat sterk afwijkt van wat in het Groene Hart gangbaar is. &lt;br /&gt;
Het gangbare is heel gewoon, maar juist dit gangbare, typische boerenkleurgebruik in het Groene Hart is heel snel aan het verdwijnen. Doel van dit boek is om een bijdrage te leveren aan de [[8.0 Regionale verschillen in kleurgebruik in het Groene Hart|regionale identiteit]] van het Groene Hart en het instandhouden van het traditionele kleurgebruik.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Het onderzoek===&lt;br /&gt;
[[Bestand:02.JPG|thumb|right|De keuze van de juiste kleur is een lastige, maar ook een hele leuke opgave. Foto: Bureau Helsdingen]]&lt;br /&gt;
Om het boek te kunnen schrijven, is uitgebreid [[kleuronderzoek]] gedaan en is geëxperimenteerd met allerlei verfstoffen. Dit onderzoek is beperkt tot boerderijen in het Groene Hart van Holland in de periode tussen 1600 en 2005. Boerderijen zijn meestal eenvoudige en doelmatige panden die getuigen van een zekere welstand en properheid. Zij volgden de modieuze kleurveranderingen met enige vertraging. De boerderijen werden geschilderd door de boer, boerin, meiden en knechten of de dorpsschilder. De [[herenboerderijen]] zijn uitzonderingen die niet aan deze beschrijving voldoen. Deze zijn in het onderzoek bewust buiten beschouwing gelaten. &lt;br /&gt;
Het boek is de populaire en praktische uitwerking van ons onderzoek. Naast dit boek is  er ook een uitgebreider onderzoeksverslag met een beperkte oplage, genaamd: ‘Boerderij en Verf. Onderzoek naar het kleurgebruik op boerderijen in het Groene Hart van Holland’. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Doelgroep===&lt;br /&gt;
Het boek is geschreven voor drie doelgroepen: &lt;br /&gt;
* De praktische doelgroep wordt gevormd door de boerderijeigenaren (of hun schilders), die hun boerderij geheel willen restaureren of slechts opnieuw willen (laten) schilderen. Het is de bedoeling dat zij zelf met het boek aan de slag gaan en zo ontdekken welke kleuren hun boerderij ooit gehad heeft. Zo kunnen zij tot een verantwoorde kleurkeuze komen. &lt;br /&gt;
* Ook voor eigenaren van andere eenvoudige historische panden en boerderijen buiten de regio is het boek informatief. &lt;br /&gt;
* De meer theoretisch ingestelde doelgroep zoals schilders, (bouw)historici en architecten zal vooral geïnteresseerd zijn in de ontwikkeling van het kleurgebruik door de eeuwen heen. In het boek wordt naast specifieke aandacht voor boerderijen, ook het historische overzicht van kleurgebruik behandeld.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===De auteur===&lt;br /&gt;
De auteurs Ineke de Visser en Piet den Hertog vormen samen [[http://www.bureauhelsdingen.nl/ Bureau Helsdingen]], een onderzoeks- en adviesbureau voor cultuurhistorie, monumenten, bouwhistorie, historisch huizenonderzoek en ander archiefonderzoek. Bureau Helsdingen richt zich met name op de landelijke bouwkunst en is gespecialiseerd in boerderijen. Ineke de Visser en Piet den Hertog zijn beide bouwhistorici. &lt;br /&gt;
Caroline de Wit werd speciaal voor dit project door Bureau Helsdingen aangetrokken. Zij heeft meegewerkt in het kader van haar studie aan de schildersvakschool Nimeto te Utrecht. Inmiddels is zij afgestudeerd als kaderfunctionaris beschermings- en afwerkingstechnieken en Meesterschilder.&lt;br /&gt;
Het boek Kleur op boerderijen is geschreven door Ineke de Visser, in de tijd dat zij samen met Piet den Hertog het Bureau Helsdingen VOF vormde. Ineke de Visser is bouwhistoricus en verricht haar werkzaamheden inmiddels vanuit haar eigen bureau, Bureau de Visser [[http://bureaudevisser.nl/kleurhistorie/]]. Inhoudelijke bijdragen aan dit boek zijn geleverd door Piet den Hertog van Bureau Helsdingen [[http://www.bureauhelsdingen.nl/]] en door Caroline de Wit [[https://www.linkedin.com/in/caroline-de-wit-88a34316a]]. De laatste heeft meegewerkt in het kader van haar studie aan de schildersvakschool Nimeto te Utrecht. Inmiddels is zij afgestudeerd als kaderfunconaris beschermings- en afwerkingstechnieken en Meesterschilder.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===De uitgever===&lt;br /&gt;
De [[http://www.boerderijenerf.nl Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden]] werd in 1998 opgericht. Zij zet zich in voor het behoud, herstel en ontwikkeling van streekeigen bebouwing, met name boerderijen, in hun karakteristieke landschappelijke omgeving. De stichting is ontstaan nadat in het landschapsplan Alblasserwaard - Vijfheerenlanden de wenselijkheid hiertoe was aangegeven. De stichting tracht haar doelstellingen te bereiken op tal van manieren, zoals het geven van voorlichting en advies aan boerderijeigenaren en gemeenten, maar ook door het uitgeven van publicaties. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Verder lezen===&lt;br /&gt;
* [[Het boek ''Kleur op boerderijen'']]&lt;br /&gt;
* [[1.0 Historisch verantwoord kleurgebruik]]&lt;br /&gt;
* [[2.0 Stel het nadenken over kleuren niet uit tot de schilder komt]]&lt;br /&gt;
* [[3.0 Traditionele verf]]&lt;br /&gt;
* [[4.0 Kalkverf en andere waterachtige verven]]&lt;br /&gt;
* [[5.0 Teer, teerproducten en teervervangers]]&lt;br /&gt;
* [[6.0 Kleurgebruik op boerderijen]]&lt;br /&gt;
* [[7.0 De ontwikkeling van het kleurgebruik op het exterieur]]&lt;br /&gt;
* [[8.0 Regionale verschillen in kleurgebruik in het Groene Hart]]&lt;br /&gt;
* [[9.0 De ontwikkeling van het kleurgebruik in het interieur]]&lt;br /&gt;
* [[10.0 Verkleuren van verf]]&lt;br /&gt;
* [[11.0 De kleurkeuze]]&lt;br /&gt;
* [[12.0 Kleur, monumenten en welstand]]&lt;br /&gt;
* [[13.0 Kleurnummers]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Bron===&lt;br /&gt;
De belangrijkste bronnen die voor dit boek zijn gebruikt:&lt;br /&gt;
* Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard – Vijfheerenlanden, ''Boerderij en verf, Kleur op boerderijen in het groene Hart van Holland'' (Kinderdijk, 2005)&lt;br /&gt;
* Boot e.a., L., ''Van Hoogmade naar Arnhem, Lotgevallen van de boerderij Boskade 11 in de Bospolder bij Hoogmade 1600-2004'' (Arnhem, 2004)&lt;br /&gt;
* Denslagen, W.F. en A. de Vries, ''Kleur op historische gebouwen: de uitwendige afwerking met pleister en verf tussen 1200 en 1940'' (’s-Gravenhage, 1984)&lt;br /&gt;
* Fock, C. Willemijn, ''Het Nederlandse Interieur in beeld 1600-1900'' (Zwolle, 2001)&lt;br /&gt;
* Heesters, J.H.P., ''Handboek restauratieschilderen'' (Leeuwarden, 1999)&lt;br /&gt;
* Jonker, B., ''Kleurhistorisch onderzoek'' (Amsterdam, 2000)&lt;br /&gt;
* Kampen, Hans van, ''Verantwoord kleurgebruik in Noord Holland'' (2005) &lt;br /&gt;
* Keijzer, M. de en P. Keune, ''Pigmenten en bindmiddelen'' (Amsterdam, 2001)&lt;br /&gt;
* Ruypelans, L en P. Malaise, ''Wegwijs in natuurlijke grondstoffen'' (Berchem, 1990)&lt;br /&gt;
* Simis, L. bewerkt door H. Janse, en J. Berghuis jr., ''Schilder- en Verfkunst'' (’s-Gravenhage, z.j.) &lt;br /&gt;
* Sloan, A. en K. Gwynn, ''Traditionele verven en afwerkingen'' (De Bilt, 1993)&lt;br /&gt;
* Terra SHBO, ''Boerderijen in Zuid-Holland'' (Zutphen, 1989)&lt;br /&gt;
* Wijk, W. van, ''Dordtse Kleuren'' (Breda, 2002)&lt;br /&gt;
* Zantkuyl, H.J., ''Bouwen in Amsterdam'' (Amsterdam, 1973-1992, p. 94-108)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Woord van dank===&lt;br /&gt;
Aan de totstandkoming van dit boek hebben veel personen een bijdrage geleverd. Daarom hier een woord van dank.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Aan hen die vanuit hun vakkennis een bijdrage hebben geleverd aan dit boek in de vorm van aanvullingen, correcties of informatie: Cor Bouwstra te Vianen, Harriën van Dijk te Utrecht, Angelique Friedrichs te Maastricht, Hans van Kampen te Schagen, Piet Kempenaar te Zaandam, Pieter Keune te Amsterdam, Teus Koorevaar te Wijngaarden, Kees Rouw te Dordrecht, Mink Terlouw te Goudriaan, C.P. Tromp te Lisse, Jan Volkers te Utrecht en Leo Witteman te Wijdewormer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Aan de eigenaren of architecten van de boerderijen waar kleuronderzoek mocht worden uitgevoerd: fam. Akkerman en Van der Wiel te Molenaarsgraaf, fam. G. van Amstel te Vlist, Bob van Beek te Leiden (boerderij in Zoeterwoude), mevr. Brandwijk te Brandwijk, fam. J. Kalsbeek te Langerak, fam. P. Koorneef te Maasland, Ignis Maes te Lisse (boerderij in Lisse), dhr. Pot te Middelburg (boerderij in Oud-Alblas), dhr. Hans Verhulst te Dongen (boerderij in Zoeterwoude) en dhr. H. Verkerk te Groot Ammers (boerderij in Meerkerk).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De volgende personen verdienen speciale dank omdat zij ons ter zijde hebben gestaan bij het schrijven van dit boek. Allereerst Mieke Siemons, die met haar brede kennis bij de laatste fase van dit project heeft geholpen. Samen met Ko Siemons had zij de ondankbare taak om de tekst taalkundig bij te schaven. Dick de Jong te Hardinxveld-Giessendam voor zijn redactionele opmerkingen. En tot slot Adriaan en Bart den Hertog die op hun eigen wijze een bijdrage hebben geleverd en nu een boomhut hebben die geschilderd is met zelf gewreven, historisch verantwoorde verf.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Colofon===&lt;br /&gt;
''ISBN'': 9080803847&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Tekst'': Bureau Helsdingen: Ineke de Visser (hoofdauteur), Caroline de Wit en Piet den Hertog&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Eindredactie en coördinatie'': Dick de Jong&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Illustratiekeuze'': Ineke de Visser, Piet den Hertog&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Tekeningen'': Willem Ormel&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Fotograaf'': Frits van der Gronde&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Uitgever'': Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard Vijfheerenlanden. © Bureau Helsdingen en Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard Vijfheerenlanden&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Redactie'': Mieke Siemons en Ko Siemons&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
© Voor het overnemen van een (of meer) gedeelte(n) van deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) dient men zich tot de uitgever te wenden (Stichting Boerderij &amp;amp; Erf Alblasserwaard-Vijfheerenlanden).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De uitgave van dit boek is financieel mogelijk gemaakt door bijdragen van:&lt;br /&gt;
* Kwaliteitsimpuls Groene Hart&lt;br /&gt;
* [[http://www.zuid-holland.nl/ Provincie Zuid-Holland]]&lt;br /&gt;
* Landschapsplan Alblasserwaard-Vijfheerenlanden, Streekfonds&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categorie: restauratietechniek]]&lt;br /&gt;
[[Categorie: kleurhistorie]]&lt;br /&gt;
[[Categorie: bouwhistorie]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7661</id>
		<title>Hoofdpagina</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7661"/>
		<updated>2013-12-21T16:10:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
__notoc__&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Welkom op Agriwiki==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Roetert diepenveen.jpg|right|thumb|Roetert, Diepenveen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Welkom op de website  waar u alles over agrarisch erfgoed, over historische boerderijen en erven &lt;br /&gt;
kunt vinden. En waar u zelf uw kennis, feiten, verhalen en foto’s kunt toevoegen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki is er voor iedereen die zich interesseert en inzet voor het behoud van historische boerderijen en erven. De website wordt gemaakt door en voor mensen zoals u: bewoners/gebruikers van boerderijen, boerderijdeskundigen en buitenmensen. Het ultieme doel is om zo veel mogelijk informatie over agrarisch erfgoed bijeen te brengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kortom: voel u vrij om rond te kijken en kennis op te doen. Wilt u ook onderdelen toevoegen of verbeteren dan kunt u een account aanvragen via de [[Speciaal:Contactpagina | contactpagina]]. Hebt u al inloggegevens dan gaat u naar de [[Speciaal:Aanmelden | aanmeldpagina]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki wordt u aangeboden door de [http://www.agrarischerfgoed.nl/overzicht-regionaal.html Nederlandse boerderijenstichtingen] verzameld in de [http://www.agrarischerfgoed.nl Stichting Agrarisch Erfgoed Nederland]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Oproepen==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''16 oktober 2013''&lt;br /&gt;
===Agriwiki wil groeien===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niet minder dan gemiddeld 180 bezoeken per dag! Dat is wat Agriwiki trekt aan dagelijks verkeer. Vast mensen die bezig zijn met het opknappen of restaureren van hun boerderij, of die op het punt staan een boerderij te kopen en meer willen weten, of die geïnteresseerd zijn in de bouwkundige aspecten van hun huis, of in de historie, en zo meer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki doet het goed als bron van kennis en dan is het logisch dat ze wil groeien. Méér lemma's opnemen, méér onderwerpen beschrijven, méér dwarsverbanden met externe bronnen, beter toegankelijk, méér en beter beeldmateriaal. Het op de wiki-methode gebaseerde systeem leent zich ertoe, niet alleen om ''geraadpleegd'' te worden, maar zeker ook om ''aangevuld'' te worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Help ons groeien! Lever inhoudelijke bijdragen. Becommentarieer wat er nu al is opgenomen en vul het aan waar nodig. Vraag een account aan en doe mee...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Aan de slag==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele.jpg|thumb|right|Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele; Foto PrID]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Voor praktische tips voor het gebruik van Agriwiki kunt u terecht op het [[Gebruikersportaal]] en op de [[Hulp]]pagina. Daar vindt u de spelregels en een nadere toelichting op de manier waarop Agriwiki is opgebouwd volgens hoofd- en subcategorieën. Wij noemen dat de [[Agriwiki-kapstok]].&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7660</id>
		<title>Hoofdpagina</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7660"/>
		<updated>2013-11-24T09:23:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
__notoc__&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Welkom op Agriwiki==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Roetert diepenveen.jpg|right|thumb|Roetert, Diepenveen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Welkom op de website  waar u alles over agrarisch erfgoed, over historische boerderijen en erven &lt;br /&gt;
kunt vinden. En waar u zelf uw kennis, feiten, verhalen en foto’s kunt toevoegen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki is er voor iedereen die zich interesseert en inzet voor het behoud van historische boerderijen en erven. De website wordt gemaakt door en voor mensen zoals u: bewoners/gebruikers van boerderijen, boerderijdeskundigen en buitenmensen. Het ultieme doel is om zo veel mogelijk informatie over agrarisch erfgoed bijeen te brengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kortom: voel u vrij om rond te kijken en kennis op te doen. Wilt u ook onderdelen toevoegen of verbeteren dan kunt u een account aanvragen via de [[Speciaal:Contactpagina | contactpagina]]. Hebt u al inloggegevens dan gaat u naar de [[Speciaal:Aanmelden | aanmeldpagina]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki wordt u aangeboden door de [http://www.agrarischerfgoed.nl/overzicht-regionaal.html Nederlandse boerderijenstichtingen] verzameld in de [http://www.agrarischerfgoed.nl Stichting Agrarisch Erfgoed Nederland]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Oproepen==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''24 november 2013''&lt;br /&gt;
===Ken de Boerderij!===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Een bijzondere studiedag met als titel: ''De Dag van de Boerderij Informatie''. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de stichting Agrarisch Erfgoed Nederland organiseren op ''13 december 2013'' een studiedag over kennis en informatie over historische boerderijen en erven. Deze dag maakt deel uit van het programma van Het Jaar van de Boerderij 2013.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het gaat op deze vooral voor erfgoedspecialisten, monumentenambtenaren, architecten en boerderijliefhebbers bedoelde studiedag over flink wat onderwerpen. Centraal staat dat zoveel mogelijk bronnen van kennis worden getoond. Bijvoorbeeld de rijke verzameling foto's en opmetingen aanwezig in het archief van de voormalige ''Stichting Historisch Boerderij-Onderzoek (SHBO)''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Uiteraard is ook de Agriwiki aanwezig. Samensteller en redacteur Ineke de Visser van Bureau Helsdingen presenteert het systeem en licht de inhoudelijke en praktische kanten toe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
U kunt hier het programma [http://bit.ly/1iGlJX0 bekijken]. Wilt u zich inschrijven voor deelname aan de dag, dan kan dat op de website van Het Jaar van de Boerderij 2013. Klik [http://bit.ly/1fgnWZo hier].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''16 oktober 2013''&lt;br /&gt;
===Agriwiki wil groeien===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niet minder dan gemiddeld 180 bezoeken per dag! Dat is wat Agriwiki trekt aan dagelijks verkeer. Vast mensen die bezig zijn met het opknappen of restaureren van hun boerderij, of die op het punt staan een boerderij te kopen en meer willen weten, of die geïnteresseerd zijn in de bouwkundige aspecten van hun huis, of in de historie, en zo meer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki doet het goed als bron van kennis en dan is het logisch dat ze wil groeien. Méér lemma's opnemen, méér onderwerpen beschrijven, méér dwarsverbanden met externe bronnen, beter toegankelijk, méér en beter beeldmateriaal. Het op de wiki-methode gebaseerde systeem leent zich ertoe, niet alleen om ''geraadpleegd'' te worden, maar zeker ook om ''aangevuld'' te worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Help ons groeien! Lever inhoudelijke bijdragen. Becommentarieer wat er nu al is opgenomen en vul het aan waar nodig. Vraag een account aan en doe mee...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Aan de slag==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele.jpg|thumb|right|Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele; Foto PrID]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Voor praktische tips voor het gebruik van Agriwiki kunt u terecht op het [[Gebruikersportaal]] en op de [[Hulp]]pagina. Daar vindt u de spelregels en een nadere toelichting op de manier waarop Agriwiki is opgebouwd volgens hoofd- en subcategorieën. Wij noemen dat de [[Agriwiki-kapstok]].&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7659</id>
		<title>Hoofdpagina</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7659"/>
		<updated>2013-11-24T09:23:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
__notoc__&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Welkom op Agriwiki==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Roetert diepenveen.jpg|right|thumb|Roetert, Diepenveen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Welkom op de website  waar u alles over agrarisch erfgoed, over historische boerderijen en erven &lt;br /&gt;
kunt vinden. En waar u zelf uw kennis, feiten, verhalen en foto’s kunt toevoegen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki is er voor iedereen die zich interesseert en inzet voor het behoud van historische boerderijen en erven. De website wordt gemaakt door en voor mensen zoals u: bewoners/gebruikers van boerderijen, boerderijdeskundigen en buitenmensen. Het ultieme doel is om zo veel mogelijk informatie over agrarisch erfgoed bijeen te brengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kortom: voel u vrij om rond te kijken en kennis op te doen. Wilt u ook onderdelen toevoegen of verbeteren dan kunt u een account aanvragen via de [[Speciaal:Contactpagina | contactpagina]]. Hebt u al inloggegevens dan gaat u naar de [[Speciaal:Aanmelden | aanmeldpagina]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki wordt u aangeboden door de [http://www.agrarischerfgoed.nl/overzicht-regionaal.html Nederlandse boerderijenstichtingen] verzameld in de [http://www.agrarischerfgoed.nl Stichting Agrarisch Erfgoed Nederland]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Oproepen==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''24 november 2013''&lt;br /&gt;
===Ken de Boerderij!===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Een bijzondere studiedag met als titel: ''De Dag van de Boerderij Informatie''. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de stichting Agrarisch Erfgoed Nederland organiseren op ''13 december 2013'' een studiedag over kennis en informatie over historische boerderijen en erven. Deze dag maakt deel uit van het programma van Het Jaar van de Boerderij 2013.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het gaat op deze vooral voor erfgoedspecialisten, monumentenambtenaren, architecten en boerderijliefhebbers bedoelde studiedag over flink wat onderwerpen. Centraal staat dat zoveel mogelijk bronnen van kennis worden getoond. Bijvoorbeeld de rijke verzameling foto's en opmetingen aanwezig in het archief van de voormalige ''Stichting Historisch Boerderij-Onderzoek (SHBO)''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Uiteraard is ook de Agriwiki aanwezig. Samensteller en redacteur Ineke de Visser van Bureau Helsdingen presenteert het systeem en licht de inhoudelijke en praktische kanten toe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
U kunt hier het programma [http://bit.ly/1iGlJX0 bekijken]. Wilt u zich inschrijven voor deelname aan de dag, dan kan dat op de website van Het Jaar van de Boerderij 2013. Klik [http://bit.ly/1fgnWZo hier].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''16 oktober 2013''&lt;br /&gt;
===Agriwiki wil groeien===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niet minder dan gemiddeld 180 bezoeken per dag! Dat is wat Agriwiki trekt aan dagelijks verkeer. Vast mensen die bezig zijn met het opknappen of restaureren van hun boerderij, of die op het punt staan een boerderij te kopen en meer willen weten, of die geïnteresseerd zijn in de bouwkundige aspecten van hun huis, of in de historie, en zo meer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki doet het goed als bron van kennis en dan is het logisch dat ze wil groeien. Méér lemma's opnemen, méér onderwerpen beschrijven, méér dwarsverbanden met externe bronnen, beter toegankelijk, méér en beter beeldmateriaal. Het op de wiki-methode gebaseerde systeem leent zich ertoe, niet alleen om ''geraadpleegd'' te worden, maar zeker ook om ''aangevuld'' te worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Help ons groeien! Lever inhoudelijke bijdragen. Becommentarieer wat er nu al is opgenomen en vul het aan waar nodig. Vraag een account aan en doe mee...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Aan de slag==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele.jpg|thumb|right|Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele; Foto PrID]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Voor praktische tips voor het gebruik van Agriwiki kunt u terecht op het [[Gebruikersportaal]] en op de [[Hulp]]pagina. Daar vindt u de spelregels en een nadere toelichting op de manier waarop Agriwiki is opgebouwd volgens hoofd- en subcategorieën. Wij noemen dat de [[Agriwiki-kapstok]].&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7658</id>
		<title>Hoofdpagina</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7658"/>
		<updated>2013-11-24T09:22:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
__notoc__&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Welkom op Agriwiki==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Roetert diepenveen.jpg|right|thumb|Roetert, Diepenveen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Welkom op de website  waar u alles over agrarisch erfgoed, over historische boerderijen en erven &lt;br /&gt;
kunt vinden. En waar u zelf uw kennis, feiten, verhalen en foto’s kunt toevoegen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki is er voor iedereen die zich interesseert en inzet voor het behoud van historische boerderijen en erven. De website wordt gemaakt door en voor mensen zoals u: bewoners/gebruikers van boerderijen, boerderijdeskundigen en buitenmensen. Het ultieme doel is om zo veel mogelijk informatie over agrarisch erfgoed bijeen te brengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kortom: voel u vrij om rond te kijken en kennis op te doen. Wilt u ook onderdelen toevoegen of verbeteren dan kunt u een account aanvragen via de [[Speciaal:Contactpagina | contactpagina]]. Hebt u al inloggegevens dan gaat u naar de [[Speciaal:Aanmelden | aanmeldpagina]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki wordt u aangeboden door de [http://www.agrarischerfgoed.nl/overzicht-regionaal.html Nederlandse boerderijenstichtingen] verzameld in de [http://www.agrarischerfgoed.nl Stichting Agrarisch Erfgoed Nederland]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Oproepen==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''16 oktober 2013''&lt;br /&gt;
===Agriwiki wil groeien===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niet minder dan gemiddeld 180 bezoeken per dag! Dat is wat Agriwiki trekt aan dagelijks verkeer. Vast mensen die bezig zijn met het opknappen of restaureren van hun boerderij, of die op het punt staan een boerderij te kopen en meer willen weten, of die geïnteresseerd zijn in de bouwkundige aspecten van hun huis, of in de historie, en zo meer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki doet het goed als bron van kennis en dan is het logisch dat ze wil groeien. Méér lemma's opnemen, méér onderwerpen beschrijven, méér dwarsverbanden met externe bronnen, beter toegankelijk, méér en beter beeldmateriaal. Het op de wiki-methode gebaseerde systeem leent zich ertoe, niet alleen om ''geraadpleegd'' te worden, maar zeker ook om ''aangevuld'' te worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Help ons groeien! Lever inhoudelijke bijdragen. Becommentarieer wat er nu al is opgenomen en vul het aan waar nodig. Vraag een account aan en doe mee...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''24 november 2013''&lt;br /&gt;
===Ken de Boerderij!===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Een bijzondere studiedag met als titel: ''De Dag van de Boerderij Informatie''. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de stichting Agrarisch Erfgoed Nederland organiseren op ''13 december 2013'' een studiedag over kennis en informatie over historische boerderijen en erven. Deze dag maakt deel uit van het programma van Het Jaar van de Boerderij 2013.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het gaat op deze vooral voor erfgoedspecialisten, monumentenambtenaren, architecten en boerderijliefhebbers bedoelde studiedag over flink wat onderwerpen. Centraal staat dat zoveel mogelijk bronnen van kennis worden getoond. Bijvoorbeeld de rijke verzameling foto's en opmetingen aanwezig in het archief van de voormalige ''Stichting Historisch Boerderij-Onderzoek (SHBO)''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Uiteraard is ook de Agriwiki aanwezig. Samensteller en redacteur Ineke de Visser van Bureau Helsdingen presenteert het systeem en licht de inhoudelijke en praktische kanten toe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
U kunt hier het programma [http://bit.ly/1iGlJX0 bekijken]. Wilt u zich inschrijven voor deelname aan de dag, dan kan dat op de website van Het Jaar van de Boerderij 2013. Klik [http://bit.ly/1fgnWZo hier].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Aan de slag==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele.jpg|thumb|right|Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele; Foto PrID]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Voor praktische tips voor het gebruik van Agriwiki kunt u terecht op het [[Gebruikersportaal]] en op de [[Hulp]]pagina. Daar vindt u de spelregels en een nadere toelichting op de manier waarop Agriwiki is opgebouwd volgens hoofd- en subcategorieën. Wij noemen dat de [[Agriwiki-kapstok]].&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7657</id>
		<title>Hoofdpagina</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7657"/>
		<updated>2013-11-24T09:20:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
__notoc__&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Welkom op Agriwiki==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Roetert diepenveen.jpg|right|thumb|Roetert, Diepenveen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Welkom op de website  waar u alles over agrarisch erfgoed, over historische boerderijen en erven &lt;br /&gt;
kunt vinden. En waar u zelf uw kennis, feiten, verhalen en foto’s kunt toevoegen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki is er voor iedereen die zich interesseert en inzet voor het behoud van historische boerderijen en erven. De website wordt gemaakt door en voor mensen zoals u: bewoners/gebruikers van boerderijen, boerderijdeskundigen en buitenmensen. Het ultieme doel is om zo veel mogelijk informatie over agrarisch erfgoed bijeen te brengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kortom: voel u vrij om rond te kijken en kennis op te doen. Wilt u ook onderdelen toevoegen of verbeteren dan kunt u een account aanvragen via de [[Speciaal:Contactpagina | contactpagina]]. Hebt u al inloggegevens dan gaat u naar de [[Speciaal:Aanmelden | aanmeldpagina]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki wordt u aangeboden door de [http://www.agrarischerfgoed.nl/overzicht-regionaal.html Nederlandse boerderijenstichtingen] verzameld in de [http://www.agrarischerfgoed.nl Stichting Agrarisch Erfgoed Nederland]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Oproepen==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''16 oktober 2013''&lt;br /&gt;
===Agriwiki wil groeien===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niet minder dan gemiddeld 180 bezoeken per dag! Dat is wat Agriwiki trekt aan dagelijks verkeer. Vast mensen die bezig zijn met het opknappen of restaureren van hun boerderij, of die op het punt staan een boerderij te kopen en meer willen weten, of die geïnteresseerd zijn in de bouwkundige aspecten van hun huis, of in de historie, en zo meer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki doet het goed als bron van kennis en dan is het logisch dat ze wil groeien. Méér lemma's opnemen, méér onderwerpen beschrijven, méér dwarsverbanden met externe bronnen, beter toegankelijk, méér en beter beeldmateriaal. Het op de wiki-methode gebaseerde systeem leent zich ertoe, niet alleen om ''geraadpleegd'' te worden, maar zeker ook om ''aangevuld'' te worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Help ons groeien! Lever inhoudelijke bijdragen. Becommentarieer wat er nu al is opgenomen en vul het aan waar nodig. Vraag een account aan en doe mee...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''24 november 2013''&lt;br /&gt;
===Ken de Boerderij!===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Een bijzondere studiedag met als titel: ''De Dag van de Boerderij Informatie''. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de stichting Agrarisch Erfgoed Nederland organiseren op ''13 december 2013'' een studiedag over kennis en informatie over historische boerderijen en erven. Deze dag maakt deel uit van het programma van Het Jaar van de Boerderij 2013.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het gaat op deze vooral voor erfgoedspecialisten, monumentenambtenaren, architecten en boerderijliefhebbers bedoelde studiedag over flink wat onderwerpen. Centraal staat dat zoveel mogelijk bronnen van kennis worden getoond. Bijvoorbeeld de rijke verzameling foto's en opmetingen aanwezig in het archief van de voormalige ''Stichting Historisch Boerderij-Onderzoek (SHBO)''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Uiteraard is ook de Agriwiki aanwezig. Samensteller en redacteur Ineke de Visser van Bureau Helsdingen presenteert het systeem en licht de inhoudelijke en praktische kanten toe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
U kunt het programma [http://bit.ly/1iGlJX0 bekijken] en zich aanmelden op de website van Het Jaar van de Boerderij 2013. Klik [http://bit.ly/1fgnWZo hier].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Aan de slag==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele.jpg|thumb|right|Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele; Foto PrID]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Voor praktische tips voor het gebruik van Agriwiki kunt u terecht op het [[Gebruikersportaal]] en op de [[Hulp]]pagina. Daar vindt u de spelregels en een nadere toelichting op de manier waarop Agriwiki is opgebouwd volgens hoofd- en subcategorieën. Wij noemen dat de [[Agriwiki-kapstok]].&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7656</id>
		<title>Hoofdpagina</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7656"/>
		<updated>2013-11-24T09:20:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
__notoc__&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Welkom op Agriwiki==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Roetert diepenveen.jpg|right|thumb|Roetert, Diepenveen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Welkom op de website  waar u alles over agrarisch erfgoed, over historische boerderijen en erven &lt;br /&gt;
kunt vinden. En waar u zelf uw kennis, feiten, verhalen en foto’s kunt toevoegen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki is er voor iedereen die zich interesseert en inzet voor het behoud van historische boerderijen en erven. De website wordt gemaakt door en voor mensen zoals u: bewoners/gebruikers van boerderijen, boerderijdeskundigen en buitenmensen. Het ultieme doel is om zo veel mogelijk informatie over agrarisch erfgoed bijeen te brengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kortom: voel u vrij om rond te kijken en kennis op te doen. Wilt u ook onderdelen toevoegen of verbeteren dan kunt u een account aanvragen via de [[Speciaal:Contactpagina | contactpagina]]. Hebt u al inloggegevens dan gaat u naar de [[Speciaal:Aanmelden | aanmeldpagina]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki wordt u aangeboden door de [http://www.agrarischerfgoed.nl/overzicht-regionaal.html Nederlandse boerderijenstichtingen] verzameld in de [http://www.agrarischerfgoed.nl Stichting Agrarisch Erfgoed Nederland]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Oproepen==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''16 oktober 2013''&lt;br /&gt;
===Agriwiki wil groeien===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niet minder dan gemiddeld 180 bezoeken per dag! Dat is wat Agriwiki trekt aan dagelijks verkeer. Vast mensen die bezig zijn met het opknappen of restaureren van hun boerderij, of die op het punt staan een boerderij te kopen en meer willen weten, of die geïnteresseerd zijn in de bouwkundige aspecten van hun huis, of in de historie, en zo meer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki doet het goed als bron van kennis en dan is het logisch dat ze wil groeien. Méér lemma's opnemen, méér onderwerpen beschrijven, méér dwarsverbanden met externe bronnen, beter toegankelijk, méér en beter beeldmateriaal. Het op de wiki-methode gebaseerde systeem leent zich ertoe, niet alleen om ''geraadpleegd'' te worden, maar zeker ook om ''aangevuld'' te worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Help ons groeien! Lever inhoudelijke bijdragen. Becommentarieer wat er nu al is opgenomen en vul het aan waar nodig. Vraag een account aan en doe mee...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''24 november 2013''&lt;br /&gt;
===Ken de Boerderij!===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Een bijzondere studiedag met als titel: ''De Dag van de Boerderij Informatie''. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de stichting Agrarisch Erfgoed Nederland organiseren op ''13 december 2013'' een studiedag over kennis en informatie over historische boerderijen en erven. Deze dag maakt deel uit van het programma van Het Jaar van de Boerderij 2013.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het gaat op deze vooral voor erfgoedspecialisten, monumentenambtenaren, architecten en boerderijliefhebbers bedoelde studiedag over flink wat onderwerpen. Centraal staat dat zoveel mogelijk bronnen van kennis worden getoond. Bijvoorbeeld de rijke verzameling foto's en opmetingen aanwezig in het archief van de voormalige ''Stichting Historisch Boerderij-Onderzoek (SHBO)''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Uiteraard is ook de Agriwiki aanwezig. Samensteller en redacteur Ineke de Visser van Bureau Helsdingen presenteert het systeem en licht de inhoudelijke en praktische kanten toe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
U kunt het programma [http://bit.ly/1iGlJX0 bekijken] en zich aanmelden op de website van Het Jaar van de Boerderij 2013. Klik [http://bit.ly/1fgnWZo hier].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Aan de slag==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele.jpg|thumb|right|Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele; Foto PrID]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Voor praktische tips voor het gebruik van Agriwiki kunt u terecht op het [[Gebruikersportaal]] en op de [[Hulp]]pagina. Daar vindt u de spelregels en een nadere toelichting op de manier waarop Agriwiki is opgebouwd volgens hoofd- en subcategorieën. Wij noemen dat de [[Agriwiki-kapstok]].&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7655</id>
		<title>Hoofdpagina</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7655"/>
		<updated>2013-11-24T09:18:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
__notoc__&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Welkom op Agriwiki==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Roetert diepenveen.jpg|right|thumb|Roetert, Diepenveen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Welkom op de website  waar u alles over agrarisch erfgoed, over historische boerderijen en erven &lt;br /&gt;
kunt vinden. En waar u zelf uw kennis, feiten, verhalen en foto’s kunt toevoegen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki is er voor iedereen die zich interesseert en inzet voor het behoud van historische boerderijen en erven. De website wordt gemaakt door en voor mensen zoals u: bewoners/gebruikers van boerderijen, boerderijdeskundigen en buitenmensen. Het ultieme doel is om zo veel mogelijk informatie over agrarisch erfgoed bijeen te brengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kortom: voel u vrij om rond te kijken en kennis op te doen. Wilt u ook onderdelen toevoegen of verbeteren dan kunt u een account aanvragen via de [[Speciaal:Contactpagina | contactpagina]]. Hebt u al inloggegevens dan gaat u naar de [[Speciaal:Aanmelden | aanmeldpagina]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki wordt u aangeboden door de [http://www.agrarischerfgoed.nl/overzicht-regionaal.html Nederlandse boerderijenstichtingen] verzameld in de [http://www.agrarischerfgoed.nl Stichting Agrarisch Erfgoed Nederland]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Oproep==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''16 oktober 2013''&lt;br /&gt;
===Agriwiki wil groeien===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niet minder dan gemiddeld 180 bezoeken per dag! Dat is wat Agriwiki trekt aan dagelijks verkeer. Vast mensen die bezig zijn met het opknappen of restaureren van hun boerderij, of die op het punt staan een boerderij te kopen en meer willen weten, of die geïnteresseerd zijn in de bouwkundige aspecten van hun huis, of in de historie, en zo meer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki doet het goed als bron van kennis en dan is het logisch dat ze wil groeien. Méér lemma's opnemen, méér onderwerpen beschrijven, méér dwarsverbanden met externe bronnen, beter toegankelijk, méér en beter beeldmateriaal. Het op de wiki-methode gebaseerde systeem leent zich ertoe, niet alleen om ''geraadpleegd'' te worden, maar zeker ook om ''aangevuld'' te worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Help ons groeien! Lever inhoudelijke bijdragen. Becommentarieer wat er nu al is opgenomen en vul het aan waar nodig. Vraag een account aan en doe mee...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Ken de Boerderij!==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Een bijzondere studiedag met als titel: ''De Dag van de Boerderij Informatie''. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de stichting Agrarisch Erfgoed Nederland organiseren op ''13 december 2013'' een studiedag over kennis en informatie over historische boerderijen en erven. Deze dag maakt deel uit van het programma van Het Jaar van de Boerderij 2013.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het gaat op deze vooral voor erfgoedspecialisten, monumentenambtenaren, architecten en boerderijliefhebbers bedoelde studiedag over flink wat onderwerpen. Centraal staat dat zoveel mogelijk bronnen van kennis worden getoond. Bijvoorbeeld de rijke verzameling foto's en opmetingen aanwezig in het archief van de voormalige ''Stichting Historisch Boerderij-Onderzoek (SHBO)''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Uiteraard is ook de Agriwiki aanwezig. Samensteller en redacteur Ineke de Visser van Bureau Helsdingen presenteert het systeem en licht de inhoudelijke en praktische kanten toe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
U kunt het programma [http://bit.ly/1iGlJX0 bekijken] en zich aanmelden op de website van Het Jaar van de Boerderij 2013. Klik [http://bit.ly/1fgnWZo hier].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Aan de slag==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele.jpg|thumb|right|Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele; Foto PrID]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Voor praktische tips voor het gebruik van Agriwiki kunt u terecht op het [[Gebruikersportaal]] en op de [[Hulp]]pagina. Daar vindt u de spelregels en een nadere toelichting op de manier waarop Agriwiki is opgebouwd volgens hoofd- en subcategorieën. Wij noemen dat de [[Agriwiki-kapstok]].&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7654</id>
		<title>Hoofdpagina</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7654"/>
		<updated>2013-11-24T09:13:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
__notoc__&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Welkom op Agriwiki==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Roetert diepenveen.jpg|right|thumb|Roetert, Diepenveen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Welkom op de website  waar u alles over agrarisch erfgoed, over historische boerderijen en erven &lt;br /&gt;
kunt vinden. En waar u zelf uw kennis, feiten, verhalen en foto’s kunt toevoegen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki is er voor iedereen die zich interesseert en inzet voor het behoud van historische boerderijen en erven. De website wordt gemaakt door en voor mensen zoals u: bewoners/gebruikers van boerderijen, boerderijdeskundigen en buitenmensen. Het ultieme doel is om zo veel mogelijk informatie over agrarisch erfgoed bijeen te brengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kortom: voel u vrij om rond te kijken en kennis op te doen. Wilt u ook onderdelen toevoegen of verbeteren dan kunt u een account aanvragen via de [[Speciaal:Contactpagina | contactpagina]]. Hebt u al inloggegevens dan gaat u naar de [[Speciaal:Aanmelden | aanmeldpagina]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki wordt u aangeboden door de [http://www.agrarischerfgoed.nl/overzicht-regionaal.html Nederlandse boerderijenstichtingen] verzameld in de [http://www.agrarischerfgoed.nl Stichting Agrarisch Erfgoed Nederland]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Oproep==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''16 oktober 2013''&lt;br /&gt;
===Agriwiki wil groeien===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niet minder dan gemiddeld 180 bezoeken per dag! Dat is wat Agriwiki trekt aan dagelijks verkeer. Vast mensen die bezig zijn met het opknappen of restaureren van hun boerderij, of die op het punt staan een boerderij te kopen en meer willen weten, of die geïnteresseerd zijn in de bouwkundige aspecten van hun huis, of in de historie, en zo meer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki doet het goed als bron van kennis en dan is het logisch dat ze wil groeien. Méér lemma's opnemen, méér onderwerpen beschrijven, méér dwarsverbanden met externe bronnen, beter toegankelijk, méér en beter beeldmateriaal. Het op de wiki-methode gebaseerde systeem leent zich ertoe, niet alleen om ''geraadpleegd'' te worden, maar zeker ook om ''aangevuld'' te worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Help ons groeien! Lever inhoudelijke bijdragen. Becommentarieer wat er nu al is opgenomen en vul het aan waar nodig. Vraag een account aan en doe mee...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Ken de Boerderij!==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Een bijzondere studiedag met als titel: ''De Dag van de Boerderij Informatie''. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de stichting Agrarisch Erfgoed Nederland organiseren op ''13 december 2013'' een studiedag over kennis en informatie over historische boerderijen en erven. Deze dag maakt deel uit van het programma van Het Jaar van de Boerderij 2013.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het gaat op deze vooral voor erfgoedspecialisten, monumentenambtenaren, architecten en boerderijliefhebbers bedoelde studiedag over flink wat onderwerpen. Centraal staat dat zoveel mogelijk bronnen van kennis worden getoond. Bijvoorbeeld de rijke verzameling foto's en opmetingen aanwezig in het archief van de voormalige ''Stichting Historisch Boerderij-Onderzoek (SHBO)''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Uiteraard is ook de Agriwiki aanwezig. Samensteller en redacteur Ineke de Visser van Bureau Helsdingen presenteert het systeem en licht de inhoudelijke en praktische kanten toe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
U kunt het programma [[Media:Ken_de_Boerderij!_flyer.pdf bekijken]] en zich aanmelden op de website van Het Jaar van de Boerderij 2013. Klik [http://bit.ly/1fgnWZo hier].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Aan de slag==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele.jpg|thumb|right|Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele; Foto PrID]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Voor praktische tips voor het gebruik van Agriwiki kunt u terecht op het [[Gebruikersportaal]] en op de [[Hulp]]pagina. Daar vindt u de spelregels en een nadere toelichting op de manier waarop Agriwiki is opgebouwd volgens hoofd- en subcategorieën. Wij noemen dat de [[Agriwiki-kapstok]].&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7653</id>
		<title>Hoofdpagina</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7653"/>
		<updated>2013-11-24T09:11:13Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
__notoc__&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Welkom op Agriwiki==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Roetert diepenveen.jpg|right|thumb|Roetert, Diepenveen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Welkom op de website  waar u alles over agrarisch erfgoed, over historische boerderijen en erven &lt;br /&gt;
kunt vinden. En waar u zelf uw kennis, feiten, verhalen en foto’s kunt toevoegen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki is er voor iedereen die zich interesseert en inzet voor het behoud van historische boerderijen en erven. De website wordt gemaakt door en voor mensen zoals u: bewoners/gebruikers van boerderijen, boerderijdeskundigen en buitenmensen. Het ultieme doel is om zo veel mogelijk informatie over agrarisch erfgoed bijeen te brengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kortom: voel u vrij om rond te kijken en kennis op te doen. Wilt u ook onderdelen toevoegen of verbeteren dan kunt u een account aanvragen via de [[Speciaal:Contactpagina | contactpagina]]. Hebt u al inloggegevens dan gaat u naar de [[Speciaal:Aanmelden | aanmeldpagina]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki wordt u aangeboden door de [http://www.agrarischerfgoed.nl/overzicht-regionaal.html Nederlandse boerderijenstichtingen] verzameld in de [http://www.agrarischerfgoed.nl Stichting Agrarisch Erfgoed Nederland]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Oproep==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''16 oktober 2013''&lt;br /&gt;
===Agriwiki wil groeien===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niet minder dan gemiddeld 180 bezoeken per dag! Dat is wat Agriwiki trekt aan dagelijks verkeer. Vast mensen die bezig zijn met het opknappen of restaureren van hun boerderij, of die op het punt staan een boerderij te kopen en meer willen weten, of die geïnteresseerd zijn in de bouwkundige aspecten van hun huis, of in de historie, en zo meer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki doet het goed als bron van kennis en dan is het logisch dat ze wil groeien. Méér lemma's opnemen, méér onderwerpen beschrijven, méér dwarsverbanden met externe bronnen, beter toegankelijk, méér en beter beeldmateriaal. Het op de wiki-methode gebaseerde systeem leent zich ertoe, niet alleen om ''geraadpleegd'' te worden, maar zeker ook om ''aangevuld'' te worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Help ons groeien! Lever inhoudelijke bijdragen. Becommentarieer wat er nu al is opgenomen en vul het aan waar nodig. Vraag een account aan en doe mee...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Ken de Boerderij!==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Een bijzondere studiedag met als titel: ''De Dag van de Boerderij Informatie''. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de stichting Agrarisch Erfgoed Nederland organiseren op ''13 december 2013'' een studiedag over kennis en informatie over historische boerderijen en erven. Deze dag maakt deel uit van het programma van Het Jaar van de Boerderij 2013.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het gaat op deze vooral voor erfgoedspecialisten, monumentenambtenaren, architecten en boerderijliefhebbers bedoelde studiedag over flink wat onderwerpen. Centraal staat dat zoveel mogelijk bronnen van kennis worden getoond. Bijvoorbeeld de rijke verzameling foto's en opmetingen aanwezig in het archief van de voormalige ''Stichting Historisch Boerderij-Onderzoek (SHBO)''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Uiteraard is ook de Agriwiki aanwezig. Samensteller en redacteur Ineke de Visser van Bureau Helsdingen presenteert het systeem en licht de inhoudelijke en praktische kanten toe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
U kunt het programma bekijken[[Media:Ken_de_Boerderij!_flyer.pdf]] en zich aanmelden op de website van Het Jaar van de Boerderij 2013. Klik [http://bit.ly/1fgnWZo hier].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Aan de slag==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele.jpg|thumb|right|Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele; Foto PrID]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Voor praktische tips voor het gebruik van Agriwiki kunt u terecht op het [[Gebruikersportaal]] en op de [[Hulp]]pagina. Daar vindt u de spelregels en een nadere toelichting op de manier waarop Agriwiki is opgebouwd volgens hoofd- en subcategorieën. Wij noemen dat de [[Agriwiki-kapstok]].&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Bestand:Ken_de_Boerderij!_flyer.pdf&amp;diff=7652</id>
		<title>Bestand:Ken de Boerderij! flyer.pdf</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Bestand:Ken_de_Boerderij!_flyer.pdf&amp;diff=7652"/>
		<updated>2013-11-24T09:09:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: Programma van de studiedag De Dag van de Boerderij Informatie.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Programma van de studiedag De Dag van de Boerderij Informatie.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7651</id>
		<title>Hoofdpagina</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7651"/>
		<updated>2013-11-24T09:07:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
__notoc__&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Welkom op Agriwiki==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Roetert diepenveen.jpg|right|thumb|Roetert, Diepenveen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Welkom op de website  waar u alles over agrarisch erfgoed, over historische boerderijen en erven &lt;br /&gt;
kunt vinden. En waar u zelf uw kennis, feiten, verhalen en foto’s kunt toevoegen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki is er voor iedereen die zich interesseert en inzet voor het behoud van historische boerderijen en erven. De website wordt gemaakt door en voor mensen zoals u: bewoners/gebruikers van boerderijen, boerderijdeskundigen en buitenmensen. Het ultieme doel is om zo veel mogelijk informatie over agrarisch erfgoed bijeen te brengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kortom: voel u vrij om rond te kijken en kennis op te doen. Wilt u ook onderdelen toevoegen of verbeteren dan kunt u een account aanvragen via de [[Speciaal:Contactpagina | contactpagina]]. Hebt u al inloggegevens dan gaat u naar de [[Speciaal:Aanmelden | aanmeldpagina]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki wordt u aangeboden door de [http://www.agrarischerfgoed.nl/overzicht-regionaal.html Nederlandse boerderijenstichtingen] verzameld in de [http://www.agrarischerfgoed.nl Stichting Agrarisch Erfgoed Nederland]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Oproep==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''16 oktober 2013''&lt;br /&gt;
===Agriwiki wil groeien===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niet minder dan gemiddeld 180 bezoeken per dag! Dat is wat Agriwiki trekt aan dagelijks verkeer. Vast mensen die bezig zijn met het opknappen of restaureren van hun boerderij, of die op het punt staan een boerderij te kopen en meer willen weten, of die geïnteresseerd zijn in de bouwkundige aspecten van hun huis, of in de historie, en zo meer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki doet het goed als bron van kennis en dan is het logisch dat ze wil groeien. Méér lemma's opnemen, méér onderwerpen beschrijven, méér dwarsverbanden met externe bronnen, beter toegankelijk, méér en beter beeldmateriaal. Het op de wiki-methode gebaseerde systeem leent zich ertoe, niet alleen om ''geraadpleegd'' te worden, maar zeker ook om ''aangevuld'' te worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Help ons groeien! Lever inhoudelijke bijdragen. Becommentarieer wat er nu al is opgenomen en vul het aan waar nodig. Vraag een account aan en doe mee...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Ken de Boerderij!==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Een bijzondere studiedag met als titel: ''De Dag van de Boerderij Informatie''. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de stichting Agrarisch Erfgoed Nederland organiseren op ''13 december 2013'' een studiedag over kennis en informatie over historische boerderijen en erven. Deze dag maakt deel uit van het programma van Het Jaar van de Boerderij 2013.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het gaat op deze vooral voor erfgoedspecialisten, monumentenambtenaren, architecten en boerderijliefhebbers bedoelde studiedag over flink wat onderwerpen. Centraal staat dat zoveel mogelijk bronnen van kennis worden getoond. Bijvoorbeeld de rijke verzameling foto's en opmetingen aanwezig in het archief van de voormalige ''Stichting Historisch Boerderij-Onderzoek (SHBO)''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Uiteraard is ook de Agriwiki aanwezig. Samensteller en redacteur Ineke de Visser van Bureau Helsdingen presenteert het systeem en licht de inhoudelijke en praktische kanten toe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
U kunt het programma bekijken en zich aanmelden op de website van Het Jaar van de Boerderij 2013. Klik [http://bit.ly/1fgnWZo hier].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Aan de slag==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele.jpg|thumb|right|Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele; Foto PrID]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Voor praktische tips voor het gebruik van Agriwiki kunt u terecht op het [[Gebruikersportaal]] en op de [[Hulp]]pagina. Daar vindt u de spelregels en een nadere toelichting op de manier waarop Agriwiki is opgebouwd volgens hoofd- en subcategorieën. Wij noemen dat de [[Agriwiki-kapstok]].&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7650</id>
		<title>Hoofdpagina</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7650"/>
		<updated>2013-11-24T09:06:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
__notoc__&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Welkom op Agriwiki==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Roetert diepenveen.jpg|right|thumb|Roetert, Diepenveen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Welkom op de website  waar u alles over agrarisch erfgoed, over historische boerderijen en erven &lt;br /&gt;
kunt vinden. En waar u zelf uw kennis, feiten, verhalen en foto’s kunt toevoegen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki is er voor iedereen die zich interesseert en inzet voor het behoud van historische boerderijen en erven. De website wordt gemaakt door en voor mensen zoals u: bewoners/gebruikers van boerderijen, boerderijdeskundigen en buitenmensen. Het ultieme doel is om zo veel mogelijk informatie over agrarisch erfgoed bijeen te brengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kortom: voel u vrij om rond te kijken en kennis op te doen. Wilt u ook onderdelen toevoegen of verbeteren dan kunt u een account aanvragen via de [[Speciaal:Contactpagina | contactpagina]]. Hebt u al inloggegevens dan gaat u naar de [[Speciaal:Aanmelden | aanmeldpagina]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki wordt u aangeboden door de [http://www.agrarischerfgoed.nl/overzicht-regionaal.html Nederlandse boerderijenstichtingen] verzameld in de [http://www.agrarischerfgoed.nl Stichting Agrarisch Erfgoed Nederland]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Oproep==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''16 oktober 2013''&lt;br /&gt;
===Agriwiki wil groeien===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niet minder dan gemiddeld 180 bezoeken per dag! Dat is wat Agriwiki trekt aan dagelijks verkeer. Vast mensen die bezig zijn met het opknappen of restaureren van hun boerderij, of die op het punt staan een boerderij te kopen en meer willen weten, of die geïnteresseerd zijn in de bouwkundige aspecten van hun huis, of in de historie, en zo meer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki doet het goed als bron van kennis en dan is het logisch dat ze wil groeien. Méér lemma's opnemen, méér onderwerpen beschrijven, méér dwarsverbanden met externe bronnen, beter toegankelijk, méér en beter beeldmateriaal. Het op de wiki-methode gebaseerde systeem leent zich ertoe, niet alleen om ''geraadpleegd'' te worden, maar zeker ook om ''aangevuld'' te worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Help ons groeien! Lever inhoudelijke bijdragen. Becommentarieer wat er nu al is opgenomen en vul het aan waar nodig. Vraag een account aan en doe mee...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Ken de Boerderij!==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Een bijzondere studiedag met als titel: De Dag van de Boerderij Informatie. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de stichting Agrarisch Erfgoed Nederland organiseren op ''13 december 2013'' een studiedag over kennis en informatie over historische boerderijen en erven. Deze dag maakt deel uit van het programma van Het Jaar van de Boerderij 2013.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het gaat op deze vooral voor erfgoedspecialisten, monumentenambtenaren, architecten en boerderijliefhebbers bedoelde studiedag over flink wat onderwerpen. Centraal staat dat zoveel mogelijk bronnen van kennis worden getoond. Bijvoorbeeld de rijke verzameling foto's en opmetingen aanwezig in het archief van de voormalige ''Stichting Historisch Boerderij-Onderzoek (SHBO)''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Uiteraard is ook de Agriwiki aanwezig. Samensteller en redacteur Ineke de Visser van Bureau Helsdingen presenteert het systeem en licht de inhoudelijke en praktische kanten toe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
U kunt het programma bekijken en zich aanmelden op de website van Het Jaar van de Boerderij 2013. Klik [http://bit.ly/1fgnWZo hier].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Aan de slag==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele.jpg|thumb|right|Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele; Foto PrID]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Voor praktische tips voor het gebruik van Agriwiki kunt u terecht op het [[Gebruikersportaal]] en op de [[Hulp]]pagina. Daar vindt u de spelregels en een nadere toelichting op de manier waarop Agriwiki is opgebouwd volgens hoofd- en subcategorieën. Wij noemen dat de [[Agriwiki-kapstok]].&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7649</id>
		<title>Hoofdpagina</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Hoofdpagina&amp;diff=7649"/>
		<updated>2013-11-24T09:04:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ewoud: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
__notoc__&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Welkom op Agriwiki==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Roetert diepenveen.jpg|right|thumb|Roetert, Diepenveen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Welkom op de website  waar u alles over agrarisch erfgoed, over historische boerderijen en erven &lt;br /&gt;
kunt vinden. En waar u zelf uw kennis, feiten, verhalen en foto’s kunt toevoegen. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki is er voor iedereen die zich interesseert en inzet voor het behoud van historische boerderijen en erven. De website wordt gemaakt door en voor mensen zoals u: bewoners/gebruikers van boerderijen, boerderijdeskundigen en buitenmensen. Het ultieme doel is om zo veel mogelijk informatie over agrarisch erfgoed bijeen te brengen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kortom: voel u vrij om rond te kijken en kennis op te doen. Wilt u ook onderdelen toevoegen of verbeteren dan kunt u een account aanvragen via de [[Speciaal:Contactpagina | contactpagina]]. Hebt u al inloggegevens dan gaat u naar de [[Speciaal:Aanmelden | aanmeldpagina]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki wordt u aangeboden door de [http://www.agrarischerfgoed.nl/overzicht-regionaal.html Nederlandse boerderijenstichtingen] verzameld in de [http://www.agrarischerfgoed.nl Stichting Agrarisch Erfgoed Nederland]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Oproep==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''16 oktober 2013''&lt;br /&gt;
===Agriwiki wil groeien===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niet minder dan gemiddeld 180 bezoeken per dag! Dat is wat Agriwiki trekt aan dagelijks verkeer. Vast mensen die bezig zijn met het opknappen of restaureren van hun boerderij, of die op het punt staan een boerderij te kopen en meer willen weten, of die geïnteresseerd zijn in de bouwkundige aspecten van hun huis, of in de historie, en zo meer.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agriwiki doet het goed als bron van kennis en dan is het logisch dat ze wil groeien. Méér lemma's opnemen, méér onderwerpen beschrijven, méér dwarsverbanden met externe bronnen, beter toegankelijk, méér en beter beeldmateriaal. Het op de wiki-methode gebaseerde systeem leent zich ertoe, niet alleen om ''geraadpleegd'' te worden, maar zeker ook om ''aangevuld'' te worden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Help ons groeien! Lever inhoudelijke bijdragen. Becommentarieer wat er nu al is opgenomen en vul het aan waar nodig. Vraag een account aan en doe mee...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Ken de Boerderij!==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Een bijzondere studiedag met als titel: De Dag van de Boerderij Informatie. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de stichting Agrarisch Erfgoed organiseren op 13 december 2013 een studiedag over kennis en informatie over historische boerderijen en erven. Deze dag maakt deel uit van het programma van Het Jaar van de Boerderij 2013.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het gaat op deze vooral voor erfgoedspecialisten, monumentenambtenaren, architecten en boerderijliefhebbers bedoelde studiedag over flink wat onderwerpen. Centraal staat dat zoveel mogelijk bronnen van kennis worden getoond. Bijvoorbeeld de rijke verzameling foto's en opmetingen aanwezig in het archief van de voormalige Stichting Historisch Boerderij-Onderzoek.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Uiteraard is ook de Agriwiki aanwezig. Samensteller en redacteur Ineke de Visser van Bureau Helsdingen presenteert het systeem en licht de inhoudelijke en praktische kanten toe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
U kunt het programma bekijken en zich aanmelden op de website van Het Jaar van de Boerderij 2013. Klik [http://bit.ly/1fgnWZo hier].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Aan de slag==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Bestand:Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele.jpg|thumb|right|Zorgcomplex De Oostermaet, Lettele; Foto PrID]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Voor praktische tips voor het gebruik van Agriwiki kunt u terecht op het [[Gebruikersportaal]] en op de [[Hulp]]pagina. Daar vindt u de spelregels en een nadere toelichting op de manier waarop Agriwiki is opgebouwd volgens hoofd- en subcategorieën. Wij noemen dat de [[Agriwiki-kapstok]].&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ewoud</name></author>
	</entry>
</feed>