Bentheimer kleur - Bewerkingsoverzicht

Mariekevanbommel op 13 feb 2024 om 19:25

2024-02-13T19:25:37Z

Beheerder op 22 aug 2012 om 13:24

2012-08-22T13:24:49Z

Beheerder op 22 aug 2012 om 12:55

2012-08-22T12:55:14Z

Beheerder: /* Verder lezen */

2012-08-21T12:55:48Z

Verder lezen

Beheerder: /* Kleurnummers */

2012-08-20T10:20:38Z

Kleurnummers

Beheerder op 20 aug 2012 om 08:34

2012-08-20T08:34:32Z

Beheerder: /* Verder lezen */

2012-08-20T07:35:44Z

Verder lezen

Beheerder op 17 aug 2012 om 15:03

2012-08-17T15:03:58Z

Beheerder op 15 aug 2012 om 14:40

2012-08-15T14:40:22Z

Beheerder op 15 aug 2012 om 13:58

2012-08-15T13:58:36Z

@@ Regel 6: / Regel 6: @@
 Bij een [[restauratie-ethiek|goede restauratie]] is een op de historie gebaseerde kleurkeuze belangrijk. Om het [[historisch kleurgebruik]] te begrijpen, is kennis over de belangrijkste historische pigmenten nodig.
 Er zijn kleuren waarvoor één pigment gebruikt wordt, maar kleuren kunnen ook gemaakt worden met behulp van meerdere pigmenten. Een daarvan is de Bentheimer kleur.
-De kleur Bentheimer is afgeleid van de [[Bentheimer zandsteen]] die in Duitsland wordt gedolven. Zandsteen is een mooie geelachtig witte steen die donker verweert. Vanaf de 15<sup>de</sup> eeuw werd zandsteen in het westen van ons land regelmatig toegepast op gebouwen die status moesten hebben. In de middeleeuwen werden veel kruisvensters niet van hout gemaakt, maar onder andere van Bentheimer zandsteen. In die tijd was het gewoon om [[natuursteen]] te schilderen. Bentheimer zandsteen schilderde men in een Bentheimer kleur. In navolging daarvan schilderde men houten [[kozijn|kozijnen]] vaak ook in deze kleur.
+De kleur Bentheimer is afgeleid van de [[Bentheimer zandsteen]] die in Duitsland wordt gedolven. [[Zandsteen]] is een mooie geelachtig witte steen die donker verweert. Vanaf de 15<sup>de</sup> eeuw werd [[zandsteen]] in het westen van ons land regelmatig toegepast op gebouwen die status moesten hebben. In de middeleeuwen werden veel kruisvensters niet van hout gemaakt, maar onder andere van Bentheimer zandsteen. In die tijd was het gewoon om [[natuursteen]] te schilderen. Bentheimer zandsteen schilderde men in een Bentheimer kleur. In navolging daarvan schilderde men houten [[kozijn|kozijnen]] vaak ook in deze kleur.
 Men heeft dus bewust geprobeerd de houten kozijnen te schilderen in de kleur van de duurdere Bentheimer zandsteen. Men ging hierin soms zover, dat men de verse verflaag kamde en met wit schuurzand bestrooide, zodat het oppervlak sterk op [[gefrijnd]] zandsteen leek.
-Voor de Bentheimer kleurgroep werd [[gele oker]] en [[witte pigmenten|wit]] gebruikt met af en toe een beetje [[zwarte pigmenten|zwart]] en [[rode pigmenten|rood]]. In de 17<sup>de</sup> eeuw verstond men onder een Bentheimer een overwegend okerachtige kleur. In de loop der eeuwen is men steeds lichtere en grijzere Bentheimer kleuren gaan toepassen. De Bentheimer die men aan het einde van de 19<sup>de</sup> eeuw gebruikte is meer een zachte, wat grijzige geel. Tegenwoordig zijn de kozijnen zo licht van kleur dat dit niet meer Bentheimer genoemd mag worden, maar eerder grauwwit, roomwit of gebroken wit.
+Voor de Bentheimer kleurgroep werd [[gele oker]] en [[witte pigmenten|wit]] gebruikt met af en toe een beetje [[zwarte pigmenten|zwart]] en [[rode pigmenten|rood]]. In de 17<sup>de</sup> eeuw verstond men onder een Bentheimer een overwegend [[Oker pigmenten|okerachtige]] kleur. In de loop der eeuwen is men steeds lichtere en grijzere Bentheimer kleuren gaan toepassen. De Bentheimer die men aan het einde van de 19<sup>de</sup> eeuw gebruikte is meer een zachte, wat grijzige geel. Tegenwoordig zijn de kozijnen zo licht van kleur dat dit niet meer Bentheimer genoemd mag worden, maar eerder grauwwit, roomwit of gebroken wit.
 ===[[Kleurnummers]]===
 Met een bepaald pigment kan men een bepaalde kleur maken. Hoe die kleur precies uitpakt is onder andere afhankelijk van het gebruikte bindmiddel, de mengverhouding, de ondergrond en de lichtinval. Daarnaast zijn historische pigmenten vaak natuurlijke stoffen en dus nooit constant van kwaliteit en kleur. Ook zorgen verwering en vervuiling voor het veranderen van de kleuren. De genoemde kleurnummers zijn daarom slechts een indicatie!
-Verder kunnen foto’s en  beeldschermen  onderling sterk verschillen in de weergave van een kleur (dit is goed te zien in een tv-winkel). Ook zijn kleuren in een boek of een folder onbetrouwbaar. Alleen een echte verfwaaier geeft een betrouwbare weergave van een kleur.
+Verder kunnen foto’s en beeldschermen  onderling sterk verschillen in de weergave van een kleur (dit is goed te zien in een tv-winkel). Ook zijn kleuren in een boek of een folder onbetrouwbaar. Alleen een echte verfwaaier geeft een betrouwbare weergave van een kleur.
 Tot slot komen de namen die verffabrikanten aan bepaalde kleuren geven lang niet altijd overeen met de kleuren die verkregen worden als de genoemde pigmenten in olie worden aangemaakt.

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-[[Bestand:25.JPG|thumb|right|Bentheimer imitatie uit de eerste helft van de 20<sup>ste</sup> eeuw. De frijnslag is hier geïmiteerd door een gekamde glaceerlaag in een donkerder kleur. Foto: Bureau Helsdingen]]
+[[Bestand:25.JPG|thumb|right|Bentheimer imitatie uit de eerste helft van de 20<sup>ste</sup> eeuw. De frijnslag is hier geïmiteerd door een gekamde glaceerlaag in een donkerder kleur. Foto: Frits van der Gronde]]
 [[Bestand:Copie_24_uitsnede.JPG|thumb|right|Op deze tekening is te zien dat het houten kozijn (links) in dezelfde kleur is geschilderd als de natuursteen. De kleurstelling van kozijnen, ramen en luiken is typisch 18<sup>de</sup> eeuws. (Detail van Kleine Vischpoort te Amsterdam, H.P. Schouten, 1796). Bron: Gemeentearchief Amsterdam.]]
 Elke verf heeft twee belangrijke bestanddelen; het [[pigment]] en het [[bindmiddel]]. Een pigment is een poedervormige stof die kleur geeft aan de verf. Het bindmiddel zorgt ervoor dat de pigmentdeeltjes aan elkaar en aan de ondergrond hechten.
@@ Regel 23: / Regel 23: @@
 ====Bentheimer 1 licht ([[loodwit]], gele oker, drupje [[zwarte pigmenten|roetzwart]] en [[IJzeroxide pigmenten|Engels rood]])(standolie)====
 [[Bestand: Bentheimer_1.jpg|thumb|right|Kleurmonster van Bentheimer 1 op hout, gemengd in standolie.
 Let op: de kleuren op een beeldscherm zijn niet betrouwbaar; getoond monster is slechts ter indicatie.
+Foto: Frits van der Gronde]]
 [[ACC]] code: -
@@ Regel 42: / Regel 40: @@
 ====Bentheimer 2 licht (loodwit met weinig gele oker)(standolie)====
 [[Bestand: Bentheimer_2.jpg|thumb|right|Kleurmonster van Bentheimer 2 op hout, gemengd in standolie.
 Let op: de kleuren op een beeldscherm zijn niet betrouwbaar; getoond monster is slechts ter indicatie.
+Foto: Frits van der Gronde]]
 ACC code: F5.11.79 of F6.09.86

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 [[Bestand:25.JPG|thumb|right|Bentheimer imitatie uit de eerste helft van de 20<sup>ste</sup> eeuw. De frijnslag is hier geïmiteerd door een gekamde glaceerlaag in een donkerder kleur. Foto: Bureau Helsdingen]]
-[[Bestand:Copie_24_uitsnede.JPG|thumb|right|Op deze tekening is te zien dat het houten kozijn (links) in dezelfde kleur is geschilderd als de natuursteen. De kleurstelling van kozijnen, ramen en luiken is typisch 18<sup>de</sup> eeuws. (Detail van Kleine Vischpoort te Amsterdam, H.P. Schouten, 1796)]]
+[[Bestand:Copie_24_uitsnede.JPG|thumb|right|Op deze tekening is te zien dat het houten kozijn (links) in dezelfde kleur is geschilderd als de natuursteen. De kleurstelling van kozijnen, ramen en luiken is typisch 18<sup>de</sup> eeuws. (Detail van Kleine Vischpoort te Amsterdam, H.P. Schouten, 1796). Bron: Gemeentearchief Amsterdam.]]
 Elke verf heeft twee belangrijke bestanddelen; het [[pigment]] en het [[bindmiddel]]. Een pigment is een poedervormige stof die kleur geeft aan de verf. Het bindmiddel zorgt ervoor dat de pigmentdeeltjes aan elkaar en aan de ondergrond hechten.

@@ Regel 67: / Regel 67: @@
 ===Verder lezen===
 * [[1.0 Historisch verantwoord kleurgebruik]]
 * [[2.0 Stel het nadenken over kleuren niet uit tot de schilder komt]]
@@ Regel 73: / Regel 74: @@
 ** [[3.2 Ondergronden]]
 ** [[3.3 Pigmenten]]
-***[[Natuurlijke pigmenten]]
+** [[3.4 Kleuren]]
 ***[[Bentheimer kleur]]
 ***[[Ossenbloed]]
 ***[[Olijfgroen]]
-** [[3.4 Kleuren]]
+***[[Bruin]]
 ** [[3.5 Decoratieschilderwerk]]
 * [[5.0 Teer, teerproducten en teervervangers]]
 * [[6.0 Kleurgebruik op boerderijen]]
@@ Regel 110: / Regel 89: @@
 * [[9.0 De ontwikkeling van het kleurgebruik in het interieur]]
 * [[10.0 Verkleuren van verf]]
-* [[11.0 Kleurkeuze 1]]
+* [[11.0 De kleurkeuze]]
 ===Bron===

@@ Regel 12: / Regel 12: @@
 Voor de Bentheimer kleurgroep werd [[gele oker]] en [[witte pigmenten|wit]] gebruikt met af en toe een beetje [[zwarte pigmenten|zwart]] en [[rode pigmenten|rood]]. In de 17<sup>de</sup> eeuw verstond men onder een Bentheimer een overwegend okerachtige kleur. In de loop der eeuwen is men steeds lichtere en grijzere Bentheimer kleuren gaan toepassen. De Bentheimer die men aan het einde van de 19<sup>de</sup> eeuw gebruikte is meer een zachte, wat grijzige geel. Tegenwoordig zijn de kozijnen zo licht van kleur dat dit niet meer Bentheimer genoemd mag worden, maar eerder grauwwit, roomwit of gebroken wit.
-===Kleurnummers===
+===[[Kleurnummers]]===
 Met een bepaald pigment kan men een bepaalde kleur maken. Hoe die kleur precies uitpakt is onder andere afhankelijk van het gebruikte bindmiddel, de mengverhouding, de ondergrond en de lichtinval. Daarnaast zijn historische pigmenten vaak natuurlijke stoffen en dus nooit constant van kwaliteit en kleur. Ook zorgen verwering en vervuiling voor het veranderen van de kleuren. De genoemde kleurnummers zijn daarom slechts een indicatie!
@@ Regel 27: / Regel 27: @@
 Foto: Bureau Helsdingen]]
-ACC code: -
+[[ACC]] code: -
-NCS code: 3331 B of 3318 B
+[[NCS]] code: 3331 B of 3318 B
-RAL code: -
+[[RAL]] code: -
 ====Bentheimer 1 midden (loodwit, gele oker drupje roetzwart en engels rood)(standolie)====

@@ Regel 67: / Regel 67: @@
 ===Verder lezen===
-*[[Natuurlijke pigmenten]]
+* [[1.0 Historisch verantwoord kleurgebruik]]
-*[[Witte pigmenten]]
+* [[2.0 Stel het nadenken over kleuren niet uit tot de schilder komt]]
-**[[Loodwit]]
+* [[3.0 Traditionele verf]]
-*[[Oker pigmenten]]
+** [[3.1 Bindmiddelen]]
-**[[Gele oker]]
+** [[3.2 Ondergronden]]
-**[[Rode oker]]
+** [[3.3 Pigmenten]]
-*[[IJzeroxide pigmenten]]
+***[[Natuurlijke pigmenten]]
-**[[Paarse dodekop]]
+***[[Witte pigmenten]]
-*[[Gele pigmenten]]
+****[[Loodwit]]
-*[[Rode pigmenten]]
+***[[Oker pigmenten]]
-**[[Kraplak]]
+****[[Gele oker]]
-**[[Loodmenie]]
+****[[Rode oker]]
-**[[Vermiljoen]]
+***[[IJzeroxide pigmenten]]
-**[[Cadmiumrood]]
+****[[Paarse dodekop]]
-*[[Blauwe pigmenten]]
+***[[Gele pigmenten]]
-**[[Lapis lazuli]]
+***[[Rode pigmenten]]
-**[[Smalt]]
+****[[Kraplak]]
-**[[Berlijns blauw|Berlijns blauw of Pruisisch blauw]]
+****[[Loodmenie]]
-**[[Kobaltblauw]]
+****[[Vermiljoen]]
-**[[Synthetisch ultramarijn blauw|Synthetisch ultramarijn blauw of vliegenblauw]]
+****[[Cadmiumrood]]
-*[[Groene pigmenten]]
+***[[Blauwe pigmenten]]
-**[[Spaansgroen]]
+****[[Lapis lazuli]]
-**[[Chroomoxidegroen]]
+****[[Smalt]]
-**[[Standgroen]]
+****[[Berlijns blauw|Berlijns blauw of Pruisisch blauw]]
-*[[Bruine pigmenten]]
+****[[Kobaltblauw]]
-*[[Zwarte pigmenten]]
+****[[Synthetisch ultramarijn blauw|Synthetisch ultramarijn blauw of vliegenblauw]]
-*[[Bentheimer kleur]]
+***[[Groene pigmenten]]
-*[[Ossenbloed]]
+****[[Spaansgroen]]
-*[[Olijfgroen]]
+****[[Chroomoxidegroen]]
 ===Bron===

@@ Regel 8: / Regel 8: @@
 De kleur Bentheimer is afgeleid van de [[Bentheimer zandsteen]] die in Duitsland wordt gedolven. Zandsteen is een mooie geelachtig witte steen die donker verweert. Vanaf de 15de eeuw werd zandsteen in het westen van ons land regelmatig toegepast op gebouwen die status moesten hebben. In de middeleeuwen werden veel kruisvensters niet van hout gemaakt, maar onder andere van Bentheimer zandsteen. In die tijd was het gewoon om [[natuursteen]] te schilderen. Bentheimer zandsteen schilderde men in een Bentheimer kleur. In navolging daarvan schilderde men houten [[kozijn|kozijnen]] vaak ook in deze kleur.
-Men heeft dus bewust geprobeerd de houten kozijnen te schilderen in de kleur van de duurdere Bentheimer zandsteen. Men ging hierin soms zover, dat men de verse verflaag kamde en met wit schuurzand bestrooide, zodat het oppervlak sterk op gefrijnd zandsteen leek.
+Men heeft dus bewust geprobeerd de houten kozijnen te schilderen in de kleur van de duurdere Bentheimer zandsteen. Men ging hierin soms zover, dat men de verse verflaag kamde en met wit schuurzand bestrooide, zodat het oppervlak sterk op [[gefrijnd]] zandsteen leek.
 Voor de Bentheimer kleurgroep werd [[gele oker]] en [[witte pigmenten|wit]] gebruikt met af en toe een beetje [[zwarte pigmenten|zwart]] en [[rode pigmenten|rood]]. In de 17de eeuw verstond men onder een Bentheimer een overwegend okerachtige kleur. In de loop der eeuwen is men steeds lichtere en grijzere Bentheimer kleuren gaan toepassen. De Bentheimer die men aan het einde van de 19de eeuw gebruikte is meer een zachte, wat grijzige geel. Tegenwoordig zijn de kozijnen zo licht van kleur dat dit niet meer Bentheimer genoemd mag worden, maar eerder grauwwit, roomwit of gebroken wit.

← Oudere versie		Versie van 15 aug 2012 14:40
Regel 1:		Regel 1:
−	[[Bestand:25.JPG\|thumb\|right\|Bentheimer imitatie uit de eerste helft van de 20ste eeuw. De frijnslag is hier geïmiteerd door een gekamde glaceerlaag in een donkerder kleur. Foto: Bureau Helsdingen]]Elke verf heeft twee belangrijke bestanddelen; het [[pigment]] en het [[bindmiddel]]. Een pigment is een poedervormige stof die kleur geeft aan de verf. Het bindmiddel zorgt ervoor dat de pigmentdeeltjes aan elkaar en aan de ondergrond hechten.	+	[[Bestand:25.JPG\|thumb\|right\|Bentheimer imitatie uit de eerste helft van de 20ste eeuw. De frijnslag is hier geïmiteerd door een gekamde glaceerlaag in een donkerder kleur. Foto: Bureau Helsdingen]]
		+	[[Bestand:Copie_24_uitsnede.JPG\|thumb\|right\|Op deze tekening is te zien dat het houten kozijn (links) in dezelfde kleur is geschilderd als de natuursteen. De kleurstelling van kozijnen, ramen en luiken is typisch 18de eeuws. (Detail van Kleine Vischpoort te Amsterdam, H.P. Schouten, 1796)]]
		+	Elke verf heeft twee belangrijke bestanddelen; het [[pigment]] en het [[bindmiddel]]. Een pigment is een poedervormige stof die kleur geeft aan de verf. Het bindmiddel zorgt ervoor dat de pigmentdeeltjes aan elkaar en aan de ondergrond hechten.

	===Historisch kleurgebruik===		===Historisch kleurgebruik===

← Oudere versie		Versie van 15 aug 2012 13:58
Regel 1:		Regel 1:
−	Elke verf heeft twee belangrijke bestanddelen; het [[pigment]] en het [[bindmiddel]]. Een pigment is een poedervormige stof die kleur geeft aan de verf. Het bindmiddel zorgt ervoor dat de pigmentdeeltjes aan elkaar en aan de ondergrond hechten.	+	[[Bestand:25.JPG\|thumb\|right\|Bentheimer imitatie uit de eerste helft van de 20ste eeuw. De frijnslag is hier geïmiteerd door een gekamde glaceerlaag in een donkerder kleur. Foto: Bureau Helsdingen]]Elke verf heeft twee belangrijke bestanddelen; het [[pigment]] en het [[bindmiddel]]. Een pigment is een poedervormige stof die kleur geeft aan de verf. Het bindmiddel zorgt ervoor dat de pigmentdeeltjes aan elkaar en aan de ondergrond hechten.

	===Historisch kleurgebruik===		===Historisch kleurgebruik===