Boerderij Alblasserwaard - Bewerkingsoverzicht

Mariekevanbommel op 15 nov 2024 om 09:33

2024-11-15T09:33:10Z

Mariekevanbommel op 29 mei 2024 om 12:49

2024-05-29T12:49:33Z

Mariekevanbommel op 22 feb 2024 om 13:11

2024-02-22T13:11:07Z

Mariekevanbommel: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Bestand:Boerderij in het dorp Noordeloos.jpg|miniatuur|En bijzonder mooie en kapitale boerderij in het dorp Noordeloos aan de Noordzijde in de Alblasserwaard. Gem...'

2023-11-24T15:20:35Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'Bestand:Boerderij in het dorp Noordeloos.jpg|miniatuur|En bijzonder mooie en kapitale boerderij in het dorp Noordeloos aan de Noordzijde in de Alblasserwaard. Gem...'

Nieuwe pagina

[[Bestand:Boerderij in het dorp Noordeloos.jpg|miniatuur|En bijzonder mooie en kapitale boerderij in het dorp Noordeloos aan de Noordzijde in de Alblasserwaard. Gemeente Molenlanden.]]
Door de hele Alblasserwaard komen boerderijen voor. Ze kunnen in de dorpjes gelegen zijn, maar ook aan de rand van de stadjes en in het open gebied. Alblasserwaardse boerderijen liggen vrijwel altijd haaks op de kavel in lange reeksen langs de rivieren de Lek, de Merwede, en de Noord. Ook langs kleinere stromen als de Noordeloos, de Giessen en de Alblas, en langs gegraven weteringen zijn boerderijen te vinden.

Boerderijen in de Alblasserwaard behoren vrijwel altijd tot de [[Hallenhuisboerderij|hallehuisgroep]]. Een onderverdeling die hierin gemaakt kan worden zijn de [[Voerdeeltype|voerdeelvariant]], de [[Dwarsdeel|dwarsdeelvariant]] en de zijlangsdeelvariant. In de Alblasserwaard komt de [[Dwarsdeel|dwarsdeelvariant]] het meeste voor.

=== Strijd tegen het water ===
De dreiging van het water is een vormende factor voor bebouwing in de Alblasserwaard. Het gebied had in het verleden regelmatig te kampen met zware overstromingen waarop de boeren hun boerderijen moesten aanpassen.

==== Woonheuvel ====
Boerderijen in de Alblasserwaard zijn veelal op een zogenoemde woonheuvel gebouwd, een verhoging van het erf ten opzichte van het maaiveld van soms wel twee meter. Een boerderij kan alleen op een woonheuvel staan, maar ze kunnen ook in groepen voorkomen. De woonheuvel zorgde ervoor dat de boeren, ondanks de vele overstromingen en het hoge water dat de waarden teisterde, toch droge voeten hielden.

==== Voorhuis ====
[[Bestand:Boerdeij 't Hoge Huis. Brandwijk..jpg|miniatuur|Boerderij 't Hoge Huis aan de Brandwijksedijk in Brandwijk.]]
Kemerkend zijn de opvallende aanpassingen die werden gedaan aan het voorhuis. Zo kon de gevel van de boerderij aan de kant waar het water vandaan kwam pijlvormig uitgebouwd worden om de waterstroom te verbreken.

Ook in het interieur werden aanpassingen gemaakt als bescherming tegen het water. Zo werd de [[opkamer]] vaak gebruikt als wijkplaats van het water. Deze kamer was doorgaans al goed bewoonbaar door de aanwezigheid van een [[schouw]] en vaak ook bedsteden. In de gevel werden [[Vloeddeur|vloed]]- of waterdeuren gecreëerd, waardoor men als het water hoog stond met een bootje het huis kon verlaten. Ook werd er soms voor gekozen om de vloer in de [[middenbeuk]] of het hele voorhuis te verhogen.
[[Bestand:INTERIEUR, WATERZOLDER - Nieuwland - 20300146 - RCE.jpg|miniatuur|Interieur waterzolder in Nieuwland]]

==== Schuur ====
Niet alleen de boer en zijn gezin, maar ook het vee moest beschermd worden tegen hoog water. Hiervoor waren twee mogelijkheden: de [[waterstal]] en de [[Waterzolder|waterzolde]]<nowiki/>r.

=== Het erf ===
Boerderijen in de Alblasserwaard hebben doorgaans een rechthoekig grondoppervlak, omgeven door sloten. Het erf is bereikbaar via een brede oprit, die bij de [[Dwarsdeel|dwarsdeelboerderij]] altijd langs de deeldeuren leidt. Op het erf zijn doorgaans verschillende bijgebouwen te vinden zoals een veeschuur (direct achter de boerderij), een [[wagenschuur]] (aan de oprit), een [[zomerhuis]] (naast de boerderij), een [[boenhok]] (aan het water) met eventueel een kookhok, en een [[zandhok]]. De mesthoop bevond zich op het laagste punt van het erf.

Op het voorerf van de boerderij vindt men vaak een [[moestuin]] in combinatie met een siertuin/bloementuin. Deze werden afgebakend door middel van een ijzeren hek of heg (vaak iepen of liguster). Bloemen die veel in de tuinen van Alblasserwaardse boerderijen worden aangetroffen zijn afrikaantjes, begonia's, geraniums en rozen. Langs de randen van de boerentuin werden hogere bloemen geplant als dahlia's, irissen en monnikskap. Voor het huis werden [[Leilinde|leibomen]] geplant als zonnewering. In Oudalblas en in Alblasserdam zijn de stammen van de [[Leilinde|leibomen]] witgekalkt tegen ongedierte.

=== Bron ===
Van Groningen, Catharina L. ''De Alblasserwaard.'' W Books, 1992. Geraadpleegd via DBNL KB, nationale bibliotheek,

[[Categorie:Alblasserwaard-Vijfheerenlanden]]
[[Categorie:Boerderijtypologie]]

@@ Regel 26: / Regel 26: @@
 === Bron ===
 Van Groningen, Catharina L. ''De Alblasserwaard.'' W Books, 1992. Geraadpleegd via DBNL KB, nationale bibliotheek,
 [[Categorie:Boerderijtypologie]]
 [[Categorie:Alblasserwaard-Drechtsteden]]
 [[Categorie:Zuid-Holland]]

@@ Regel 8: / Regel 8: @@
 ==== Woonheuvel ====
-Boerderijen in de Alblasserwaard zijn veelal op een zogenoemde woonheuvel gebouwd, een verhoging van het erf ten opzichte van het maaiveld van soms wel twee meter. Een boerderij kan alleen op een woonheuvel staan, maar ze kunnen ook in groepen voorkomen. De woonheuvel zorgde ervoor dat de boeren, ondanks de vele overstromingen en het hoge water dat de waarden teisterde, toch droge voeten hielden.
+Boerderijen in de Alblasserwaard zijn veelal op een zogenoemde [[Huisterp|woonheuvel]] gebouwd, een verhoging van het erf ten opzichte van het maaiveld van soms wel twee meter. Een boerderij kan alleen op een [[Huisterp|woonheuvel]] staan, maar ze kunnen ook in groepen voorkomen. De woonheuvel zorgde ervoor dat de boeren, ondanks de vele overstromingen en het hoge water dat de waarden teisterde, toch droge voeten hielden.
 ==== Voorhuis ====
@@ Regel 18: / Regel 18: @@
 ==== Schuur ====
 Niet alleen de boer en zijn gezin, maar ook het vee moest beschermd worden tegen hoog water. Hiervoor waren twee mogelijkheden: de [[waterstal]] en de [[Waterzolder|waterzolde]]<nowiki/>r.
 === Het erf ===