Historie van het venster - Bewerkingsoverzicht

Mariekevanbommel op 25 apr 2025 om 16:17

2025-04-25T16:17:37Z

Beheerder op 14 jun 2012 om 13:40

2012-06-14T13:40:57Z

Beheerder: /* Links */

2012-06-14T13:05:09Z

Links

Beheerder: /* Kort historisch overzicht */

2012-06-14T13:04:48Z

Kort historisch overzicht

Beheerder op 12 apr 2012 om 10:29

2012-04-12T10:29:11Z

Beheerder op 12 apr 2012 om 09:01

2012-04-12T09:01:09Z

Beheerder op 15 feb 2012 om 14:44

2012-02-15T14:44:49Z

Beheerder: Venster hernoemd naar Historie van het venster

2012-02-07T12:53:40Z

Venster hernoemd naar Historie van het venster

Beheerder: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Vensters vertellen veel over de bouwperiode. Bij verschillende periodes horen bepaalde vensters. Vaak zegt een venster(-indeling) dus veel over de bouwperiode. Hierond...'

2012-02-07T12:50:18Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'Vensters vertellen veel over de bouwperiode. Bij verschillende periodes horen bepaalde vensters. Vaak zegt een venster(-indeling) dus veel over de bouwperiode. Hierond...'

Nieuwe pagina

Vensters vertellen veel over de bouwperiode. Bij verschillende periodes horen bepaalde vensters. Vaak zegt een venster(-indeling) dus veel over de bouwperiode. Hieronder wordt er een kort overzicht gegeven van de historie van de vensters in Nederland.

===Kort historisch overzicht===
'Aanvankelijk waren vensters niet meer dan lichtspleten, die ook zorgden voor de toetreding van verse lucht. In de twaalfde eeuw probeerde men een grotere opening te maken. De vensteropening werd daartoe overdekt met een natuurstenen [[latei]], in het midden ondersteund door een deelzuiltje.
Hieruit is in de veertiende eeuw het [[kruiskozijn]] ontstaan. Meer dan vier eeuwen lang heeft het kruiskozijn, uitgevoerd in [[natuursteen]], [[baksteen]] of [[hout]], de Nederlandse architectuur beheerst. Rond 1683 werd het [[schuifvenster]] uitgevonden, een vervolmaking van primitieve, Franse systemen met schuivende [[raam|ramen]].
Pas een eeuw nadat het schuifvenster in Nederland zijn intrede had gedaan, verdween het kruisvenster deﬁnitief uit de [[bestek|bestekken]].
Vanuit Frankrijk kwam in de zeventiende eeuw een nieuwe venstervorm naar Nederland: twee tegen elkaar sluitende ‘vleugels’, ofwel [[draairaam|draairamen]]. In de loop van de achttiende eeuw werd dit soort vensters vaker in Nederland toegepast.
In de negentiende eeuw werd het technisch mogelijk om steeds grotere glasoppervlakken te maken en werd het [[glas]] steeds goedkoper. De kleine [[roedeverdeling]] verdween. Aan het begin van de negentiende eeuw ontstonden de brede, verticale [[empire-venster|Empire-vensters]] met twee [[ruit|ruiten]] in de breedte en drie in de hoogte, met in het midden een brede, verticale, geproﬁleerde roede. Aan het eind van de negentiende eeuw maakten deze vensters plaats voor de zogenoemde [[T-venster|T-vensters]]: geen roeden in het bovenlicht en slechts één verticale roede in het onderste glasvlak. Uiteindelijk ontstond er zelfs een venster dat uit twee grote glasvlakken bestaat, zonder ook maar een enkele roede. In de negentiende eeuw waren er reeds [[gietijzer|gietijzeren]] roeden, en in de twintigste eeuw deden nieuwe materialen als [[staal]], [[aluminium]] en [[kunststof]] hun intrede.' [http://www.cultureelerfgoed.nl/sites/default/files/u4/rdmz_info_rb_07-2004.pdf (Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 7, Instandhouding van historische houten vensters (gewijzigde 3 e druk 2005))]

===Bron===
De tekst is gebaseerd op:
* Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 7, Instandhouding van historische houten vensters (gewijzigde 3 e druk 2005)

===Links===
* [[latei]]
* [[kruiskozijn]]
* [[natuursteen]]
* [[ baksteen]]
* [[hout]]
* [[schuifvenster]]
* [[raam]]
* [[bestek]]
* [[draairaam]]
* [[glas]]
* [[roedeverdeling]]
* [[empire-venster]]
* [[ruit]]
* [[T-venster]]
* [[gietijzer]]
* [[staal]]
* [[aluminium]]
* [[kunststof]]

===Verder lezen===
*

[[Categorie:vensters]]
[[categorie:Historische bouwwijze]]
[[categorie:Materialen en werkwijzen]]

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 Vensters vertellen veel over de bouwperiode. Bij verschillende periodes horen bepaalde vensters. Vaak zegt een venster(-indeling) dus veel over de bouwperiode. Hieronder wordt er een kort overzicht gegeven van de historie van de vensters in Nederland.
-[[Bestand:Vensters.jpg|thumb|150px|Deze [[boerderij]] in Ameide (ZH) is een uitstalkast van 17de eeuwse venstertypes. Op de begane grond v.l.n.r. een [[kloosterkozijn]], een [[deur]] met [[bovenlicht]], een [[kruiskozijn]] en een kloosterkozijn. Op de verdieping een [[bolkozijn]]. Merk op dat de [[luiken]] van de kloosterkozijnen vanwege de symmetrie tegengesteld draaien. (Bron: Fotoarchief Bureau Helsdingen, Vianen)]]
+[[Bestand:Vensters.jpg|thumb|150px|Deze [[boerderij]] in Ameide (ZH) is een uitstalkast van 17de eeuwse venstertypes. Op de begane grond v.l.n.r. een [[kloosterkozijn]], een [[deur]] met [[bovenlicht]], een [[kruiskozijn]] en een kloosterkozijn. Op de verdieping een [[bolkozijn]]. Merk op dat de [[luik|luiken]] van de kloosterkozijnen vanwege de symmetrie tegengesteld draaien. (Bron: Fotoarchief Bureau Helsdingen, Vianen)]]
 ===Kort historisch overzicht===

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 Vensters vertellen veel over de bouwperiode. Bij verschillende periodes horen bepaalde vensters. Vaak zegt een venster(-indeling) dus veel over de bouwperiode. Hieronder wordt er een kort overzicht gegeven van de historie van de vensters in Nederland.
-[[Bestand:Vensters.jpg|thumb|150px|Deze [[boerderij]] in Ameide (ZH) is een uitstalkast van 17de eeuwse venstertypes. Op de begane grond v.l.n.r. een [[kloosterkozijn]], een [[deur]] met [[bovenlicht]], een [[kruiskozijn]] en een kloosterkozijn. Op de verdieping een [[bolkozijn]]. Merk op dat de [[luiken]] van de kloosterkozijnen vanwege de symmetrie tegengesteld draaien.
+[[Bestand:Vensters.jpg|thumb|150px|Deze [[boerderij]] in Ameide (ZH) is een uitstalkast van 17de eeuwse venstertypes. Op de begane grond v.l.n.r. een [[kloosterkozijn]], een [[deur]] met [[bovenlicht]], een [[kruiskozijn]] en een kloosterkozijn. Op de verdieping een [[bolkozijn]]. Merk op dat de [[luiken]] van de kloosterkozijnen vanwege de symmetrie tegengesteld draaien. (Bron: Fotoarchief Bureau Helsdingen, Vianen)]]
 ===Kort historisch overzicht===

← Oudere versie		Versie van 12 apr 2012 09:01
Regel 1:		Regel 1:
−	Vensters vertellen veel over de bouwperiode. Bij verschillende periodes horen bepaalde vensters. Vaak zegt een venster(-indeling) dus veel over de bouwperiode. Hieronder wordt er een kort overzicht gegeven van de historie van de vensters in Nederland.	+	Vensters vertellen veel over de bouwperiode. Bij verschillende periodes horen bepaalde vensters. Vaak zegt een venster(-indeling) dus veel over de bouwperiode. Hieronder wordt er een kort overzicht gegeven van de historie van de vensters in Nederland.
		+
		+	[[Bestand:Vensters.jpg\|thumb\|150px\|Deze [[boerderij]] in Ameide (ZH) is een uitstalkast van 17de eeuwse venstertypes. Op de begane grond v.l.n.r. een [[kloosterkozijn]], een [[deur]] met [[bovenlicht]], een [[kruiskozijn]] en een kloosterkozijn. Op de verdieping een [[bolkozijn]]. Merk op dat de [[luiken]] van de kloosterkozijnen vanwege de symmetrie tegengesteld draaien.
		+	(Bron: Fotoarchief Bureau Helsdingen, Vianen)

	===Kort historisch overzicht===		===Kort historisch overzicht===

@@ Regel 11: / Regel 11: @@
 ===Bron===
 * Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 7, Instandhouding van historische houten vensters (gewijzigde 3 e druk 2005)
-===Links===
+===Verder lezen===
-* [[latei]]
-* [[kruiskozijn]]
+* [[Venstertype en datering]]
-* [[natuursteen]]
+* [[Kruiskozijn]]
-* [[baksteen]]
+* [[Schuifvenster]]
-* [[hout]]
+* [[Roede]]
-* [[schuifvenster]]
+* [[Glas]]
+*
@@ Regel 39: / Regel 26: @@
 [[categorie:Historische bouwwijze]]
 [[categorie:Materialen en werkwijzen]]

@@ Regel 25: / Regel 25: @@
 * [[glas]]
 * [[roedeverdeling]]
-* [[empire-venster]]
+* [[empirevenster]]
 * [[ruit]]
 * [[T-venster]]
@@ Regel 31: / Regel 31: @@
 * [[staal]]
 * [[aluminium]]
 * [[kunststof]]
 ===Verder lezen===

@@ Regel 8: / Regel 8: @@
 Pas een eeuw nadat het schuifvenster in Nederland zijn intrede had gedaan, verdween het kruisvenster deﬁnitief uit de [[bestek|bestekken]].
 Vanuit Frankrijk kwam in de zeventiende eeuw een nieuwe venstervorm naar Nederland: twee tegen elkaar sluitende ‘vleugels’, ofwel [[draairaam|draairamen]]. In de loop van de achttiende eeuw werd dit soort vensters vaker in Nederland toegepast.
-In de negentiende eeuw werd het technisch mogelijk om steeds grotere glasoppervlakken te maken en werd het [[glas]] steeds goedkoper. De kleine [[roedeverdeling]] verdween. Aan het begin van de negentiende eeuw ontstonden de brede, verticale [[empire-venster|Empire-vensters]] met twee [[ruit|ruiten]] in de breedte en drie in de hoogte, met in het midden een brede, verticale, geproﬁleerde roede. Aan het eind van de negentiende eeuw maakten deze vensters plaats voor de zogenoemde [[T-venster|T-vensters]]: geen roeden in het bovenlicht en slechts één verticale roede in het onderste glasvlak. Uiteindelijk ontstond er zelfs een venster dat uit twee grote glasvlakken bestaat, zonder ook maar een enkele roede. In de negentiende eeuw waren er reeds [[gietijzer|gietijzeren]] roeden, en in de twintigste eeuw deden nieuwe materialen als [[staal]], [[aluminium]] en [[kunststof]] hun intrede.' [http://www.cultureelerfgoed.nl/sites/default/files/u4/rdmz_info_rb_07-2004.pdf (Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 7, Instandhouding van historische houten vensters (gewijzigde 3 e druk 2005))]
+In de negentiende eeuw werd het technisch mogelijk om steeds grotere glasoppervlakken te maken en werd het [[glas]] steeds goedkoper. De kleine [[roedeverdeling]] verdween. Aan het begin van de negentiende eeuw ontstonden de brede, verticale [[empirevenster|Empirevensters]] met twee [[ruit|ruiten]] in de breedte en drie in de hoogte, met in het midden een brede, verticale, geproﬁleerde roede. Aan het eind van de negentiende eeuw maakten deze vensters plaats voor de zogenoemde [[T-venster|T-vensters]]: geen roeden in het bovenlicht en slechts één verticale roede in het onderste glasvlak. Uiteindelijk ontstond er zelfs een venster dat uit twee grote glasvlakken bestaat, zonder ook maar een enkele roede. In de negentiende eeuw waren er reeds [[gietijzer|gietijzeren]] roeden, en in de twintigste eeuw deden nieuwe materialen als [[staal]], [[aluminium]] en [[kunststof]] hun intrede.' [http://www.cultureelerfgoed.nl/sites/default/files/u4/rdmz_info_rb_07-2004.pdf (Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 7, Instandhouding van historische houten vensters (gewijzigde 3 e druk 2005))]
 ===Bron===