Uilenbord - Bewerkingsoverzicht

Mariekevanbommel op 8 nov 2024 om 14:29

2024-11-08T14:29:07Z

Mariekevanbommel op 21 mei 2024 om 18:17

2024-05-21T18:17:08Z

93.95.145.215: /* Links */

2024-03-07T20:27:44Z

Links

93.95.145.215: /* Links */

2024-03-07T20:25:29Z

Links

93.95.145.215 op 7 mrt 2024 om 20:24

2024-03-07T20:24:16Z

Mariekevanbommel: Afbeeldingen toegevoegd

2023-12-01T16:19:57Z

Afbeeldingen toegevoegd

62.131.6.92: Uilen? Hûleboerd is Zwanenbord. C. olor

2021-07-27T15:29:52Z

Uilen? Hûleboerd is Zwanenbord. C. olor

Beheerder op 10 apr 2013 om 09:28

2013-04-10T09:28:30Z

Beheerder op 17 jul 2012 om 11:48

2012-07-17T11:48:10Z

Beheerder op 13 apr 2012 om 08:58

2012-04-13T08:58:27Z

@@ Regel 7: / Regel 7: @@
 ===Uiterlijk===
-Tegenwoordig wordt onder uilenbord vooral verstaan het driekantige ‘bord’ met de daarop prijkende versiering. Het ornament bestaat vaak uit een rechtopstaande plank met in- en uitgezaagde motieven; de ‘[[makelaar]]’ genoemd. Grieks 'makella' is slachtmes, dolk, zwaard -aor, b'oar-Leppa. Aan weerszijden van de makelaar bevindt zich een zwaan die met de rug naar de makelaar gekeerd is en zijn gebogen hals in zijn borstveren steekt. Zie (Aiol tot) Zwaanridder 1993. Soms dragen deze zwanen een ring om de hals. De makelaar is versierd met motieven als een klavertje drie, een rad met vier of zes spaken, een [[levensboom]], een halve maan, een harp, een hart, een bloemvorm en minder gemakkelijk te identificeren elementen. In het algemeen kan men zeggen dat ze allemaal voorkomen bij de met name agrarische volkskunst uit Europa. Alleen hier en daar treden varianten op die afwijken, zoals de makelaar met op de top 'n figuur die wel wat lijkt op 'n vulling van 't uilengat met 'n uitgezaagd vogeltje dat achterom kijkt. Deze versiering die tevens de uilen de weg verspert, is in de Friese Zuidwesthoek vrij algemeen.
+Tegenwoordig wordt onder uilenbord vooral verstaan het driekantige ‘bord’ met de daarop prijkende versiering. Het ornament bestaat vaak uit een rechtopstaande plank met in- en uitgezaagde motieven; de ‘makelaar’ genoemd. Grieks 'makella' is slachtmes, dolk, zwaard -aor, b'oar-Leppa. Aan weerszijden van de makelaar bevindt zich een zwaan die met de rug naar de makelaar gekeerd is en zijn gebogen hals in zijn borstveren steekt. Zie (Aiol tot) Zwaanridder 1993. Soms dragen deze zwanen een ring om de hals. De makelaar is versierd met motieven als een klavertje drie, een rad met vier of zes spaken, een [[levensboom]], een halve maan, een harp, een hart, een bloemvorm en minder gemakkelijk te identificeren elementen. In het algemeen kan men zeggen dat ze allemaal voorkomen bij de met name agrarische volkskunst uit Europa. Alleen hier en daar treden varianten op die afwijken, zoals de makelaar met op de top 'n figuur die wel wat lijkt op 'n vulling van 't uilengat met 'n uitgezaagd vogeltje dat achterom kijkt. Deze versiering die tevens de uilen de weg verspert, is in de Friese Zuidwesthoek vrij algemeen.
 Uit 't bovenstaande blijkt al dat 't uilenbord verschillende typen vertoont die regionaal bepaald zijn. In 't geheel zijn 't er zes, waarvan de vorm in de Wouden (oostelijk Friesland) 't eenvoudigst aan ornamentatie is. De grenzen tussen de verschillende gebieden zijn vrij scherp, mede doordat de timmerlieden die tot voor kort bij de boerderijbouw een belangrijke rol speelden, van hun streektype houten mallen bewaarden.
 [[Bestand:Rieten daken- Streekeigen kenmerken. Detail rieten dak- uilenbord - Unknown - 20355836 - RCE.jpg|miniatuur|Uilenbord bij rieten kap]]
@@ Regel 20: / Regel 21: @@
 ===Bron===
 * ''Geveltekens van velerlei aard', Kijk op Boerderijen
-===Links===
+===Verder lezen===
+* [[Noordelijke huisgroep]]
+* [[Stelp]]
-https://www.uileborden.nl/
+* [[Kop-hals-rompboerderij]]
 * [[levensboom]]
+*

← Oudere versie		Versie van 21 mei 2024 18:17
Regel 43:		Regel 43:
	[[Categorie:Friesland]]		[[Categorie:Friesland]]
	[[Categorie: boerderijtypologie]]		[[Categorie: boerderijtypologie]]
		+	[[Categorie:Zuidwesthoek - Súdwesthoeke]]
		+	[[Categorie:De Greidhoeke]]
		+	[[Categorie:Friese Wouden - Fryske Wâlden]]
		+	[[Categorie:Zuidoosthoek - Súdeast-Fryslân]]
		+	[[Categorie:Kleistreek]]
		+	[[Categorie:Het Bildt - It Bilt]]

@@ Regel 24: / Regel 24: @@
 ===Links===
-. www.uileborden.nl
 * [[dakornament]]
 * [[vorst]]

@@ Regel 24: / Regel 24: @@
 ===Links===
-uileborden.nl
+. www.uileborden.nl
 * [[dakornament]]
 * [[vorst]]

@@ Regel 24: / Regel 24: @@
 ===Links===
 * [[dakornament]]
 * [[vorst]]

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 [[Bestand:Uilenbord.jpg|thumb|right|'n Driehoekig uilenbord dat typerend is voor 't Friese boerenhuis. Bron: S.J. v.d. Molen, Kijk op boerderijen, Elsevier-Amsterdam/Brussel, 1979, pag. 91.]]
+[[Bestand:Uilenbord met friese paarden.jpg|miniatuur|Uilenbord met Friese paarden]]
 In Friesland kent men als opvallend [[dakornament]] het ‘(h)ûleboerd,’ welke aanduiding het best vernederlandst kan worden als 'uilen'bord of zwanenbord.
@@ Regel 9: / Regel 9: @@
 Tegenwoordig wordt onder uilenbord vooral verstaan het driekantige ‘bord’ met de daarop prijkende versiering. Het ornament bestaat vaak uit een rechtopstaande plank met in- en uitgezaagde motieven; de ‘[[makelaar]]’ genoemd. Grieks 'makella' is slachtmes, dolk, zwaard -aor, b'oar-Leppa. Aan weerszijden van de makelaar bevindt zich een zwaan die met de rug naar de makelaar gekeerd is en zijn gebogen hals in zijn borstveren steekt. Zie (Aiol tot) Zwaanridder 1993. Soms dragen deze zwanen een ring om de hals. De makelaar is versierd met motieven als een klavertje drie, een rad met vier of zes spaken, een [[levensboom]], een halve maan, een harp, een hart, een bloemvorm en minder gemakkelijk te identificeren elementen. In het algemeen kan men zeggen dat ze allemaal voorkomen bij de met name agrarische volkskunst uit Europa. Alleen hier en daar treden varianten op die afwijken, zoals de makelaar met op de top 'n figuur die wel wat lijkt op 'n vulling van 't uilengat met 'n uitgezaagd vogeltje dat achterom kijkt. Deze versiering die tevens de uilen de weg verspert, is in de Friese Zuidwesthoek vrij algemeen.
 Uit 't bovenstaande blijkt al dat 't uilenbord verschillende typen vertoont die regionaal bepaald zijn. In 't geheel zijn 't er zes, waarvan de vorm in de Wouden (oostelijk Friesland) 't eenvoudigst aan ornamentatie is. De grenzen tussen de verschillende gebieden zijn vrij scherp, mede doordat de timmerlieden die tot voor kort bij de boerderijbouw een belangrijke rol speelden, van hun streektype houten mallen bewaarden.
+[[Bestand:Rieten daken- Streekeigen kenmerken. Detail rieten dak- uilenbord - Unknown - 20355836 - RCE.jpg|miniatuur|Uilenbord bij rieten kap]]
 Hoewel die makelaar met de zwanen bepaald niet in triplex werd uitgezaagd, maakt de hoge plaats wel dat zo’n versiering vooral bij storm kwetsbaar is. Een erg lange levensduur hebben deze producten van de dorpstimmerman dan doorgaans ook niet.

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-[[Bestand:Uilenbord.jpg|thumb|right|Een driehoekig uilenbord dat typerend is voor het Friese boerenhuis. Bron: Molen, S.J. van der, Kijk op boerderijen, Elsevier-Amsterdam/Brussel, 1979, pag. 91.]]
+[[Bestand:Uilenbord.jpg|thumb|right|'n Driehoekig uilenbord dat typerend is voor 't Friese boerenhuis. Bron: S.J. v.d. Molen, Kijk op boerderijen, Elsevier-Amsterdam/Brussel, 1979, pag. 91.]]
-In Friesland kent men als opvallend [[dakornament]] het ‘ûleboerd’ of ‘ûleboard’, welke aanduiding het best vernederlandst kan worden als uilenbord.
+In Friesland kent men als opvallend [[dakornament]] het ‘(h)ûleboerd,’ welke aanduiding het best vernederlandst kan worden als 'uilen'bord of zwanenbord.
 ===Oorsprong===
-Oorspronkelijk werd ermee bedoeld een houten driehoekje aan de beide uiteinden van de [[nokvorst]] van de [[schuur]], ontstaan door de wijze waarop de [[dakvlak|dakvlakken]] daar bij elkaar aansluiten. Dat [[hout|houten]] driehoekje bezit als regel een rond gat en waarschijnlijk vlogen steenuilen daardoor in en uit. Voor deze verklaring is mede aanleiding omdat ook buiten Friesland, tot in Westfalen toe, van ‘oelbret’ of ‘Ulbrett’ wordt gesproken.
+Oorspronkelijk werd ermee bedoeld een houten driehoekje aan de beide uiteinden van de [[nokvorst]] van de [[schuur]], ontstaan door de wijze waarop de [[dakvlak|dakvlakken]] daar bij elkaar aansluiten. Dat [[hout|houten]] driehoekje bezit als regel een rond gat en waarschijnlijk vlogen kerk-uilen daardoor in en uit. Voor deze verklaring is mede aanleiding omdat ook buiten Friesland, tot in Westfalen toe, van ‘oelbret’ of ‘Ulbrett’ wordt gesproken. Cygnus olor, Uolendam, Uolewiik.
 ===Uiterlijk===
-Tegenwoordig wordt onder uilenbord vooral verstaan het driekantige ‘bord’ met de daarop prijkende versiering. Het ornament bestaat vaak uit een rechtopstaande plank met in- en uitgezaagde motieven; de ‘[[makelaar]]’ genoemd. Aan weerszijden van de makelaar bevindt zich een zwaan die met de rug naar de makelaar gekeerd is en zijn gebogen hals in zijn borstveren steekt. Soms dragen deze zwanen een ring om de hals. De makelaar is versierd met motieven als een klavertje drie, een rad met vier of zes spaken, een [[levensboom]], een halve maan, een harp, een hart, een bloemvorm en minder gemakkelijk te identificeren elementen. In het algemeen kan men zeggen dat ze allemaal voorkomen bij de met name agrarische volkskunst uit Europa. Alleen hier en daar treden varianten op die afwijken, zoals de makelaar met op de top een figuur die wel wat lijkt op een vulling van het uilegat met een uitgezaagd vogeltje dat achterom kijkt. Deze versiering die tevens de uilen de weg verspert, is in de Friese Zuidwesthoek vrij algemeen.
+Tegenwoordig wordt onder uilenbord vooral verstaan het driekantige ‘bord’ met de daarop prijkende versiering. Het ornament bestaat vaak uit een rechtopstaande plank met in- en uitgezaagde motieven; de ‘[[makelaar]]’ genoemd. Grieks 'makella' is slachtmes, dolk, zwaard -aor, b'oar-Leppa. Aan weerszijden van de makelaar bevindt zich een zwaan die met de rug naar de makelaar gekeerd is en zijn gebogen hals in zijn borstveren steekt. Zie (Aiol tot) Zwaanridder 1993. Soms dragen deze zwanen een ring om de hals. De makelaar is versierd met motieven als een klavertje drie, een rad met vier of zes spaken, een [[levensboom]], een halve maan, een harp, een hart, een bloemvorm en minder gemakkelijk te identificeren elementen. In het algemeen kan men zeggen dat ze allemaal voorkomen bij de met name agrarische volkskunst uit Europa. Alleen hier en daar treden varianten op die afwijken, zoals de makelaar met op de top 'n figuur die wel wat lijkt op 'n vulling van 't uilengat met 'n uitgezaagd vogeltje dat achterom kijkt. Deze versiering die tevens de uilen de weg verspert, is in de Friese Zuidwesthoek vrij algemeen.
-Uit het bovenstaande blijkt al dat het uilenbord verschillende typen vertoont die regionaal bepaald zijn. In het geheel zijn het er zes waarvan de vorm in de Wouden (oostelijk Friesland) het eenvoudigst aan ornamentatie is. De grenzen tussen de verschillende gebieden zijn vrij scherp, mede doordat de timmerlieden die tot voor kort bij de boerderijbouw een belangrijke rol speelden, van hun streektype houten mallen bewaarden.
+Uit 't bovenstaande blijkt al dat 't uilenbord verschillende typen vertoont die regionaal bepaald zijn. In 't geheel zijn 't er zes, waarvan de vorm in de Wouden (oostelijk Friesland) 't eenvoudigst aan ornamentatie is. De grenzen tussen de verschillende gebieden zijn vrij scherp, mede doordat de timmerlieden die tot voor kort bij de boerderijbouw een belangrijke rol speelden, van hun streektype houten mallen bewaarden.
 Hoewel die makelaar met de zwanen bepaald niet in triplex werd uitgezaagd, maakt de hoge plaats wel dat zo’n versiering vooral bij storm kwetsbaar is. Een erg lange levensduur hebben deze producten van de dorpstimmerman dan doorgaans ook niet.
 ===Ontwikkeling===
-Pas omstreeks 1600, toen de [[schuur]] volledig ingeburgerd was, kan men eraan gedacht hebben het uilenbord te versieren. Wie als eerste op die gedachten kwam, wáár de zwanen voor het eerst ruggelings op het dak werden gezet – en waarom juist zwanen? – en hoe dat aldus versierde uilenbord zich over heel Friesland uitgebreid heeft, valt niet meer na te gaan.
+Pas omstreeks 1600, toen de [[schuur]] volledig ingeburgerd was, kan men eraan gedacht hebben het uilenbord te versieren. Wie als eerste op die gedachte kwam, wáár de zwanen voor het eerst ruggelings op het dak werden gezet – en waarom juist zwanen? – en hoe dat aldus versierde uilenbord zich over heel Friesland uitgebreid heeft, valt niet meer na te gaan.
 De oudste afbeeldingen van schuren met zwanen dateren uit het midden van de 18de eeuw en daarop komen al uilenborden van de nog bekende gedaante voor. Kennelijk zijn dus tussen ca. 1600 en 1750 deze dakornamenten ontstaan. Dat ze zeker enkele eeuwen oud zijn, zou ook kunnen worden afgeleid uit het feit dat de regionale typen een zekere tijd nodig hebben gehad om zich te ontwikkelen en te verspreiden.

← Oudere versie		Versie van 10 apr 2013 09:28
Regel 1:		Regel 1:
		+	[[Bestand:Uilenbord.jpg\|thumb\|right\|Een driehoekig uilenbord dat typerend is voor het Friese boerenhuis. Bron: Molen, S.J. van der, Kijk op boerderijen, Elsevier-Amsterdam/Brussel, 1979, pag. 91.]]
		+
	In Friesland kent men als opvallend [[dakornament]] het ‘ûleboerd’ of ‘ûleboard’, welke aanduiding het best vernederlandst kan worden als uilenbord.		In Friesland kent men als opvallend [[dakornament]] het ‘ûleboerd’ of ‘ûleboard’, welke aanduiding het best vernederlandst kan worden als uilenbord.

← Oudere versie		Versie van 17 jul 2012 11:48
Regel 37:		Regel 37:
	[[Categorie:Exterieuronderdelen]]		[[Categorie:Exterieuronderdelen]]
	[[Categorie:Friesland]]		[[Categorie:Friesland]]
		+	[[Categorie: boerderijtypologie]]

@@ Regel 34: / Regel 34: @@
+*
-[[Categorie: Bouwhistorie]]
+[[Categorie:Bouwhistorie]]
-[[Categorie: Extrieuronderdelen]]
+[[Categorie:Exterieuronderdelen]]
-[[Categorie: Friesland]]
+[[Categorie:Friesland]]