Toognagels in kozijnen: verschil tussen versies
(→Bron) |
|||
| Regel 1: | Regel 1: | ||
| − | De [[stijl]]en en [[dorpel]]s worden met | + | De [[stijl]]en en [[dorpel]]s worden met pen-en-gatverbinding in elkaar gezet. |
| + | |||
| + | Pen- en gatverbinding | ||
| + | Een veel toegepaste methode om twee houten elementen aan elkaar te verbinden, was de pen- en gatverbinding. Daarbij werd van het ene element het uiteinde verdund zodat het in een gat in het andere element kon vallen. Pen- en gatverbinding werden vaak verzekerd met een of meerder toognagels. Een toognagel is een houten ronde of veelhoekkige pen. De gaten waarin deze nagels werden geslagen, werden enigszins verspringend geboord. Door een ijzeren pin in het zo ontstane gat te slaan, werd de verbinding dichtgetrokken of ‘getoogd'. Daarna werd de ijzeren pin vervangen door een houten toognagel. Als bij een verbouwing, restauratie of afbraak van een historische boerderij de buitenmuren, binnenmuren en dakbedekking zijn verwijderd, kan de houtconstructie goed worden bestudeerd. Meestal zult u ontdekken dat er talloze houtverbindingen zijn toegepast, vooral tamelijk eenvoudige. | ||
| + | |||
| + | De stijlen komen op de onderdorpel te staan zodat de verbinding door het bovenliggende [[metselwerk]] goed wordt dichtgedrukt. De bovendorpel rust op de stijlen. Daarom bevinden zich bij de pen-en-gatverbinding tussen de stijlen en de dorpels de pennen aan de stijlen en de gaten in de dorpels. | ||
| + | |||
===Bron=== | ===Bron=== | ||
| Regel 5: | Regel 11: | ||
* Hemert, R. van ''Kozijnen, ramen, deuren luiken'' (2003) p.59 | * Hemert, R. van ''Kozijnen, ramen, deuren luiken'' (2003) p.59 | ||
* Vrij, L ''Boerenerven op het landgoed Twickel'' (2004) p. 103 | * Vrij, L ''Boerenerven op het landgoed Twickel'' (2004) p. 103 | ||
| + | * E.J. Haslinghuis en H. Janse ''Bouwkundige termen, Verklarend woordenboek van de westerse architectuur- en bouwhistorie'' (4de druk, Leiden 2001) | ||
| + | |||
[[categorie:Bouwhistorie]] | [[categorie:Bouwhistorie]] | ||
Versie van 11 apr 2012 12:56
De stijlen en dorpels worden met pen-en-gatverbinding in elkaar gezet.
Pen- en gatverbinding Een veel toegepaste methode om twee houten elementen aan elkaar te verbinden, was de pen- en gatverbinding. Daarbij werd van het ene element het uiteinde verdund zodat het in een gat in het andere element kon vallen. Pen- en gatverbinding werden vaak verzekerd met een of meerder toognagels. Een toognagel is een houten ronde of veelhoekkige pen. De gaten waarin deze nagels werden geslagen, werden enigszins verspringend geboord. Door een ijzeren pin in het zo ontstane gat te slaan, werd de verbinding dichtgetrokken of ‘getoogd'. Daarna werd de ijzeren pin vervangen door een houten toognagel. Als bij een verbouwing, restauratie of afbraak van een historische boerderij de buitenmuren, binnenmuren en dakbedekking zijn verwijderd, kan de houtconstructie goed worden bestudeerd. Meestal zult u ontdekken dat er talloze houtverbindingen zijn toegepast, vooral tamelijk eenvoudige.
De stijlen komen op de onderdorpel te staan zodat de verbinding door het bovenliggende metselwerk goed wordt dichtgedrukt. De bovendorpel rust op de stijlen. Daarom bevinden zich bij de pen-en-gatverbinding tussen de stijlen en de dorpels de pennen aan de stijlen en de gaten in de dorpels.
Bron
De tekst is gebaseerd op:
- Hemert, R. van Kozijnen, ramen, deuren luiken (2003) p.59
- Vrij, L Boerenerven op het landgoed Twickel (2004) p. 103
- E.J. Haslinghuis en H. Janse Bouwkundige termen, Verklarend woordenboek van de westerse architectuur- en bouwhistorie (4de druk, Leiden 2001)
