Wapening: verschil tussen versies

Uit Agriwiki
k
 
(9 tussenliggende versies door een andere gebruiker niet weergegeven)
Regel 1: Regel 1:
−
Constructieve bouwmaterialen zijn goed in het opnemen van kracht die ontstaat in de constructie. Er zijn echter verschillende soorten krachten die op kunnen treden en die op verschillende manieren opgevangen moeten worden. Meestal is een constructiemateriaal maar in staat om één van die krachten goed op te vangen. Wapening biedt in die gevallen uitkomst.
+
Bij wapening denkt men meestal direct aan (gewapend) beton. Maar ook [[lintvoeg|metselwerk kan gewapend]] zijn.
  
−
===Verschillende krachten===
+
===Waarom beton gewapend wordt===
−
In een constructie ontstaan meerdere krachten. Voor dit onderwerp worden de belangrijkste twee krachten behandeld. Maar zoals gezegd zijn er meer en u dient dan ook altijd een bouwkundige of een constructeur in te schakelen als u bezig gaat aan constructieve werkzaamheden.
+
In bijna iedere constructie komen zowel drukkrachten als trekkrachten voor. Als een balk doorbuigt wordt de bovenzijde op druk belast (daar wordt het in elkaar gedrukt), terwijl de onderzijde op trek wordt belast (daar wordt het materiaal uit elkaar getrokken). Het voordeel van beton is dat het erg goed drukkrachten op kan nemen. Maar trekkrachten vormen een bedreiging voor (ongewapend) beton. Het is een star materiaal dat als eraan getrokken wordt snel scheurt. Nu is ijzer erg goed in het opnemen van trekkrachten. Maar ijzer heeft weer andere nadelen. IJzer roest makkelijk, dunne ijzerconstructies waar drukkrachten op komen kunnen makkelijk uitknikken en ijzer verliest zijn sterkte bij brand. De combinatie van beton en ijzeren wapeningsstaven kan zowel drukkrachten als trekkrachten goed opvangen. Staal neemt de trekkrachten van het beton over. Omdat de uitzettingscoëfficiënten (hoeveel de materialen uitzetten als ze warmer worden) van beton en ijzer vrij dicht bij elkaar liggen, is gewapend beton een stabiel materiaal. Om de hechting tussen het beton en de ijzeren wapening optimaal te laten zijn heeft betonijzer een geribbeld oppervlak. Soms kan de wapening in het beton gaan roesten en treedt er [[betonrot]] op.
−
* Drukkracht: 'Kracht waarmee wordt gedrukt. Een materiaal zal daardoor min of meer in elkaar worden geperst…'
 
−
* Trekkracht: 'Kracht waarmee wordt getrokken. Een materiaal zal daarmee min of meer uit elkaar worden getrokken.'
 
−
(Uit: E.J. Haslinghuis en H. Janse ''Bouwkundige termen, Verklarend woordenboek van de westerse architectuur- en bouwhistorie'' (4de druk, Leiden 2001),)
 
−
 
 
−
====Praktijk====
 
−
Drukkrachten treden onder andere op in verticaal belaste materialen van een constructie. Denk aan een [[gebintstijl]] of een [[gevel]] die een [[vloer]] draagt (hierbij mogen de dwarskrachten niet vergeten worden, maar die worden hier niet behandeld).
 
−
Trekkrachten treden op in materialen waar aan getrokken wordt. Denk hierbij aan een [[hanenbalk]] in een [[sporenkap]].
 
−
Wapening zorgt ervoor dat de trekkrachten in een materiaal dat vrijwel alleen drukkrachten kan opnemen toch opgenomen kunnen worden.
 
−
 
 
−
=====Verdere uitleg krachten en functie wapening=====
 
−
De meeste constructiematerialen die goed zijn in het opnemen van drukkrachten zijn niet goed in het opnemen van trekkrachten. Andersom meestal wel. Materialen die erg goed zijn in het opnemen van drukkrachten zijn steenachtige materialen zoals [[baksteen]], [[beton]], [[gietijzer]] en [[natuursteen]] (sterk per soort verschillend). [[Hout]] en [[staal]] zijn goed in het opnemen van trek. Hout is daarnaast ook nog eens goed in het opnemen van drukkrachten, terwijl staal dat juist weer veel minder is, behalve als het in verschillende richtingen (x- en y-richting) dezelfde dimensies krijgt (zo wordt knik voorkomen).
 
−
Door het optreden van een druk- óf trekkracht ontstaat ergens anders vaak de tegenovergestelde kracht. Voorbeeld hiervan is een [[spantconstructie]] in een [[dak]]. Door een driehoek te creëren worden de krachten weer tot nul gereduceerd.
 
−
Wanneer drukkrachten optreden door oplegging wordt de op-druk-belaste constructie meestal ook naar buiten toe gedrukt doordat de ligger doorbuigt en de oplegpunten, behalve naar beneden, ook naar buiten drukt. Hierdoor moet de opgelegde constructie druk en trek kunnen opnemen. Nu komen we een probleem tegen: als iets doorbuigt wordt de bovenzijde op druk belast (daar wordt het in elkaar gedrukt), terwijl de onderzijde op trek wordt belast (daar wordt het materiaal uit elkaar getrokken). Hout heeft hier niet zoveel problemen mee, het is een flexibel materiaal. Beton daarentegen heeft daar zeer veel moeite mee. Het is een star materiaal dat als eraan getrokken wordt snel scheurt. Door staal onder in het beton te plaatsen neemt het staal de trekkrachten op zich. Nu ontstaat er wapening.
 
−
Zo kan ook star metselwerk dat verzakt en daardoor gescheurd is en zo op trek wordt belast, met later ingebrachte wapening in de [[lintvoeg|lintvoegen]] toch trek opnemen. Zo wordt voorkomen dat de scheur of verzakking groter wordt.
 
  
 
===Bron===
 
===Bron===
−
De tekst is gebaseerd op:
+
* E.J. Haslinghuis en H. Janse ''Bouwkundige termen, Verklarend woordenboek van de westerse architectuur- en bouwhistorie'' (4de druk, Leiden 2001), p.155 en p.468
−
* E.J. Haslinghuis en H. Janse ''Bouwkundige termen, Verklarend woordenboek van de westerse architectuur- en bouwhistorie'' (4de druk, Leiden 2001), p.155
+
* Bureau Helsdingen
−
* E.J. Haslinghuis en H. Janse ''Bouwkundige termen, Verklarend woordenboek van de westerse architectuur- en bouwhistorie'' (4de druk, Leiden 2001), p.468
 
−
* [http://www.bureauhelsdingen.nl Eigenwerk Bureau Helsdingen]
 
  
 
===Verder lezen===
 
===Verder lezen===
−
* [[Lintvoeg wapening|Aanbrengen van wapening in bestaand metselwerk]]
+
* [[Lintvoeg|Aanbrengen van wapening in bestaand metselwerk]]
 +
* [[Betonrot]]
 +
* [[Beton]]
 +
* [[Funderingsherstel]]
 +
* [[Schilderen van beton]]
 +
 
 +
**
  
 
[[Categorie:gevels]]
 
[[Categorie:gevels]]
 
[[Categorie:metselwerk]]
 
[[Categorie:metselwerk]]
 
[[Categorie:fundering]]
 
[[Categorie:fundering]]

Huidige versie van 25 apr 2025 om 15:24

Bij wapening denkt men meestal direct aan (gewapend) beton. Maar ook metselwerk kan gewapend zijn.

Waarom beton gewapend wordt

In bijna iedere constructie komen zowel drukkrachten als trekkrachten voor. Als een balk doorbuigt wordt de bovenzijde op druk belast (daar wordt het in elkaar gedrukt), terwijl de onderzijde op trek wordt belast (daar wordt het materiaal uit elkaar getrokken). Het voordeel van beton is dat het erg goed drukkrachten op kan nemen. Maar trekkrachten vormen een bedreiging voor (ongewapend) beton. Het is een star materiaal dat als eraan getrokken wordt snel scheurt. Nu is ijzer erg goed in het opnemen van trekkrachten. Maar ijzer heeft weer andere nadelen. IJzer roest makkelijk, dunne ijzerconstructies waar drukkrachten op komen kunnen makkelijk uitknikken en ijzer verliest zijn sterkte bij brand. De combinatie van beton en ijzeren wapeningsstaven kan zowel drukkrachten als trekkrachten goed opvangen. Staal neemt de trekkrachten van het beton over. Omdat de uitzettingscoëfficiënten (hoeveel de materialen uitzetten als ze warmer worden) van beton en ijzer vrij dicht bij elkaar liggen, is gewapend beton een stabiel materiaal. Om de hechting tussen het beton en de ijzeren wapening optimaal te laten zijn heeft betonijzer een geribbeld oppervlak. Soms kan de wapening in het beton gaan roesten en treedt er betonrot op.

Bron

  • E.J. Haslinghuis en H. Janse Bouwkundige termen, Verklarend woordenboek van de westerse architectuur- en bouwhistorie (4de druk, Leiden 2001), p.155 en p.468
  • Bureau Helsdingen

Verder lezen

Overgenomen van "https://www.agriwiki.nl/index.php?title=Wapening&oldid=11887"