Kozijn aanscherven: verschil tussen versies

Uit Agriwiki
Regel 17: Regel 17:
  
 
[[categorie:vensters]]
 
[[categorie:vensters]]
[[categorie:houtaantaster]]
 

Versie van 12 apr 2012 12:06

Van oude kozijnen zijn de dimensies van het kozijnhout groter dan die van moderne kozijnen. Ook is de profilering van het oud kozijnhout in moderne kozijnen vaak niet terug te vinden. Als een kozijn gedeeltelijk verrot is loont het daarom vaak de moeite om het kozijn te repareren. Dit kan gedaan worden door, bijvoorbeeld, het aanscherven van een kozijnstijl. Denk er hierbij wel om dat de bron van het rottingsproces eerst aangepakt moet worden.

Oorzaken en herstel

Bestand:Kozijnstijlen aanscherven raamonderdorpel aanscherven monw insphndb 1 4 p50.jpg
Aanscherven of vervangen van raam onderdorpel. Afbeelding uit Monumentenwacht, Inspectiehandboek 1, 1.4, p.50.
Bestand:Kozijnstijlen aanscherven raamonderdorpel aanscherven 2 Monw Insphndb 1 4 p49.jpg
Vervangen en/of herstellen van raamonderdopel en raamstijl. Afbeelding uit Monumentenwacht, Inspectiehandboek 1, 1.4, p.49.

Kozijnstijlen rotten vaak als eerste aan de onderzijde. Regenwater kan in het hout dringen door naden ter plaatse van verbindingen en scheuren in de verflaag. Het kozijnhout wordt hierdoor van binnenuit vochtig. Op die manier wordt het aangetast door houtrot. Als dit het geval is bij een kozijnstijl kan deze stijl worden aangelast, dit is partieel herstel. Partieel herstel is beter dan het volledig vervangen van het kozijn. Het kozijn heeft een monumentale waarde en dat zal verloren gaan door het compleet vervangen van het kozijn. Bij het aanlassen wordt het slechte, ingerotte deel van de stijl ruim voldoende weggehaald zodat er gezond hout overblijft. Op de plaats van het verwijderde hout wordt een nieuw stuk hout ingebracht dat dezelfde afmetingen en profilering heeft als het bestaande hout. Het bestaande en nieuwe hout worden passend aan elkaar gezaagd en verbonden. De las van het aanscherven moet schuin zijn zodat eventueel inlopend water naar de buitenzijde van het kozijn wordt afgevoerd.

Voorkomen beter dan genezen

Natuurlijk is voorkomen van rot, beter dan genezen. Het is duidelijk dat vocht en hout slecht samen gaat. Droog hout gaat eeuwen mee, terwijl bewerkt hout dat (constant) vochtig is snel gaat rotten en zijn sterkte en uitstraling verliest. Aantasting door vocht is te voorkomen door het vocht van regenwater zo snel mogelijk af te voeren en eventueel achterblijvend vocht weg te ventileren. Zorg ervoor dat het hout goed in de verf staat, dat naden van verbindingen goed zijn bedekt met verf. Bij draaiende of schuivende delen is het van belang dat de omtrekspeling van het raam voldoende is zodat vocht weg geventileerd kan worden. Een goede omtrekspeling is aan de verticale zijden 2 á 3 mm. Aan de onderzijde moet dit tussen de 5 tot 8mm zijn. Eveneens moet er aan de horizontale delen een waterhol worden aangebracht zodat druppels niet naar hoeken kunnen worden geblazen of worden opgezogen door capillaire werking.

Bronnen

Deze tekst is gebaseerd op:

  • Monumentenwacht Inspectiehandboek 1, 1.4, p.47
  • K. Boeder en J. Jongbloed, Monumenten onderhouden, p.45-47

Verder lezen